[Money diary] Λιγότερες ώρες εργασίας για να μειωθεί η ανεργία

Η ανεργία και η υποαπασχόληση καλπάζουν στην Ευρώπη, την ώρα που όλοι κάνουν λόγο για την ανάγκη δημιουργίας θέσεων εργασίας. Αξιοσημείωτη είναι η απουσία του ζητήματος από την προεκλογική εκστρατεία των δύο (δημοσκοπικά) επικρατέστερων υποψηφίων για τη διεκδίκηση της Προεδρίας στη Γαλλία, Νικολά Σαρκοζί και Φρανσουά Ολάντ. Θα ήταν όμως χρήσιμο να ανοίξει εκ νέου αυτός ο διάλογος, δέκα χρόνια μετά την εφαρμογή του 35ωρου στη Γαλλία. Ενα μέτρο το οποίο η Δεξιά συνεχίζει να θεωρεί ως τη μεγαλύτερη καταστροφή των τελευταίων ετών.

Την περίοδο 1997-2002 ο εβδομαδιαίος εργάσιμος χρόνος μειώθηκε κατά δύο ώρες στη χώρα, όμως οι νόμοι που ψηφίστηκαν μετά το 2002 αντέστρεψαν αυτή την πορεία. Σήμερα έχουμε επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση: οι εργαζόμενοι δουλεύουν στην πραγματικότητα περισσότερες από 39 ώρες εβδομαδιαίως, όμως το 35ωρο παραμένει επισήμως το νόμιμο όριο εργασίας.

Με διαπραγμάτευση. Η ομοσπονδία των βιομηχάνων (Medef) έχει ζητήσει από το 2004 την κατάργηση αυτού του νόμου θεωρώντας ότι η διευθέτηση του εργάσιμου χρόνου αποτελεί το κατ’ εξοχήν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. Αλλά αυτό ακριβώς είναι και το πνεύμα του «συμφώνου απασχόλησης – ανταγωνιστικότητας» που προτείνει ο Σαρκοζί. Σύμφωνα με τη «διαρθρωτική πολιτική της αγοράς εργασίας» που έχει προτείνει, θα πρέπει να καταργηθούν οι σχετικές με τα ωράρια προστατευτικές διατάξεις και ο χρόνος εργασίας να αποτελεί πλέον αντικείμενο απευθείας διαπραγματεύσεων σε κάθε επιχείρηση. Αν όμως συμβεί κάτι τέτοιο, για τη Γαλλία σημαίνει επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε το 1848!

Καμία καταστροφή. Και όμως, όλες οι οικονομικές μελέτες έχουν δείξει ότι το 35ωρο δεν προκάλεσε καμία καταστροφή στην οικονομία αλλά αντιθέτως συνοδεύτηκε από τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Σήμερα η ανάγκη αυτή είναι επιτακτική. Η γαλλική στατιστική υπηρεσία Insee εκτιμά ότι χρειάζεται να δημιουργηθούν τουλάχιστον πέντε εκατομμύρια θέσεις εργασίας.

Αλλά αυτό επιτάσσει και η έννοια της προόδου. Από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 21ου, σε όλες τις χώρες χωρίς καμία εξαίρεση, ο εργάσιμος χρόνος έχει μειωθεί στο μισό. Αυτό που σήμερα θεωρείται πλήρες ωράριο ήταν απλώς μερική απασχόληση τρεις γενιές πίσω.

Αυτή την πορεία πρέπει να ακολουθήσουμε κι εμείς. Ο χρόνος εργασίας θα πρέπει να προστατευθεί και θα πρέπει να επιστρέψουμε στις 35 ώρες απασχόλησης την εβδομάδα και στη συνέχεια να προχωρήσουμε σε νέα μείωση ωραρίου, χωρίς την οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί η ανεργία.