Ιδιωτικοποίηση των κινεζικών τραπεζών ζητεί ο Γουέν Τζιαμπάο

Δριμεία επίθεση κατά του… κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού εξαπέλυσε ο Πρωθυπουργός της Κίνας Γουέν Τζιαμπάο. Στόχος της επίθεσής του ήταν, μάλιστα, ο νευραλγικός κλάδος των τραπεζών. Διότι ο ταγμένος μεταρρυθμιστής, όπως αποδεικνύεται, κινέζος πολιτικός αφού εξέφρασε την άποψη ότι οι μεγάλες κρατικές τράπεζες της χώρας έχουν γιγαντωθεί υπέρμετρα ζήτησε τη διχοτόμησή τους σε περισσότερες, μικρότερες και ιδιωτικές.

Δυτικοί πολιτικοί παρατηρητές ερμηνεύουν τις δηλώσεις Γουέν ως ευθεία βολή κατά της συντηρητικής κομματικής νομενκλατούρας του Πεκίνου, που αποσκοπεί στην επιτάχυνση της διαδικασίας μετασχηματισμού του ιδιότυπου κινεζικού καπιταλισμού επί το δυτικότερον.

«Οι τράπεζές μας αυξάνουν την κερδοφορία τους με υπερβολική ευκολία και μεγάλη ταχύτητα. Γιατί; Διότι ένας μικρός αριθμός γιγαντιαίων τραπεζών κατέχει μονοπωλιακή θέση στην αγορά, κάτι που σημαίνει ότι κάποιος που αναζητεί δάνειο και κεφάλαια δεν έχει άλλη επιλογή παρά να απευθυνθεί σε αυτές», είπε ο Γουέν Τζιαμπάο στον Εθνικό Ραδιοφωνικό Σταθμό της χώρας του. Και με παρρησία αποκάλυψε τα σχέδιά του: «Εξαιτίας της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί εξετάζουμε την εισροή ιδιωτικού κεφαλαίου στον χρηματοοικονομικό τομέα και το σχέδιο αυτό προϋποθέτει την κατάργηση του τραπεζικού μονοπωλίου»!

Ευλόγως ανακύπτει το ερώτημα αν ο Γουέν διαθέτει την πολιτική ισχύ για να επιβάλει τα σχέδιά του. Το πιθανότερο είναι ότι δεν τη διαθέτει, δεδομένου ότι εντός του έτους πρόκειται να παραιτηθεί από το αξίωμά του, το οποίο κατέχει από το 2003 – ο κινεζικός νόμος επιβάλλει την αλλαγή πρωθυπουργού στη χώρα τουλάχιστον μία φορά κάθε δεκαετία. Αν είναι έτσι, η «πρωτοβουλία» Γουέν, όσο εντυπωσιακή κι αν είναι, θα πρέπει να ερμηνευθεί είτε ως απέλπιδα προσπάθεια να πετύχει μέσα σε λίγους μήνες ό,τι δεν πέτυχε εδώ και εννέα χρόνια είτε ως παρακαταθήκη στους διαδόχους του εκσυγχρονιστές, ως ύστατη πολιτική υπογραφή ενός μεταρρυθμιστή πολιτικού. Δεν είναι άλλωστε και νέος στην ηλικία ο Γουέν. Εφέτος κλείνει τα 70.

Ο Ντέιβιντ Μπαρμπόζα των «New York Times» θεωρεί πιθανότερο ο κινέζος Πρωθυπουργός να καταγράφει απλώς την απογοήτευσή του για την αντίδραση των κομματικών «δεινοσαύρων» απέναντι σε κεφαλαιώδεις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις που πρέπει, κατά τη γνώμη του, να γίνουν στη χώρα του. Απεναντίας, ο πρώην αξιωματούχος του ΔΝΤ και νυν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ της Πολιτείας της Νέας Υόρκης Εσβάρ Πρασάντ εκτιμά ότι οι επισημάνσεις Γουέν αντανακλούν μια «διευρυνόμενη συναίνεση μεταξύ των ρεφορμιστών αξιωματούχων του Πεκίνου ότι η αποδυνάμωση των παντοδύναμων μεγάλων κρατικών τραπεζών αποτελεί πρωταρχικό βήμα αφενός για την αναδιάρθρωση του χρηματοοικονομικού συστήματος της Κίνας, την οποία θεωρούν αναγκαία, και αφετέρου για την αποδυνάμωση αυτής της ίδιας της παλαιοκομματικής νομενκλατούρας».

Αισιόδοξος, για το πάρτι που θα σημάνει για τις ασιατικές αγορές – και όχι μόνο – ενδεχόμενη ιδιωτικοποίηση των κινεζικών τραπεζικών κολοσσών, εμφανίστηκε ο επικεφαλής της νεοϋορκέζικης εταιρείας οικονομικών ερευνών Bernstein Research στο Χονγκ Κονγκ Μάικλ Βέρνερ. Μιλώντας στην ιστοσελίδα της China Hour με αφορμή τις αρνητικές για τις μετοχές των κινεζικών τραπεζών επιδράσεις που είχαν χθες οι δηλώσεις Γουέν (οι τιμές τους υποχώρησαν αισθητά), ο Βέρνερ παρατήρησε ότι η κυβέρνηση του Πεκίνου ουδέποτε θα δρομολογούσε το «σπάσιμο» των μεγάλων κρατικών τραπεζών. Πρόσθεσε όμως ότι συν τω χρόνω οι μεγάλες τράπεζες θα χάσουν ακόμη μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς.