[Money diary] Το νέο iPad και η εμπορική συνεργασία ΗΠΑ – Κίνας

Την Παρασκευή ολόκληρη η υφήλιος περίμενε στην ουρά για να αγοράσει το νέο iPad. Το κλίμα ήταν εορταστικό, καθώς η Apple διοργάνωσε χάπενινγκ με δώρα και προσφορές σε πάμπολλες πόλεις του πλανήτη. Οχι όμως σε πόλεις της Κίνας. Διότι η διάθεση του νέου γκάτζετ – με εξαίρεση το Χονγκ Κονγκ – δεν αρχίζει σήμερα στην πολυπληθέστερη χώρα στον κόσμο. Οι κινέζοι καταναλωτές θα πρέπει να περιμένουν μερικές ημέρες ακόμη για να αποκτήσουν το νέο δημιούργημα της Apple. Και η ειρωνεία είναι ότι στη χώρα βρίσκονται ήδη πακεταρισμένες εκατομμύρια συσκευές iPad. Διότι το προϊόν, όπως αμέτρητες άλλες συσκευές υψηλής τεχνολογίας, κατασκευάζεται στην Κίνα. Στην πλάτη κάθε iPad γράφει: «Σχεδιασμένο από την Apple στην Καλιφόρνια. Συναρμολογημένο στην Κίνα».

Ας αναλύσουμε τη διπλή αναγραφή της ταυτότητας του προϊόντος. Η πρώτη, «Designed by Apple in California», είναι καθαρό μάρκετινγκ, που αποσκοπεί εν μέρει να αμβλύνει τις αρνητικές εντυπώσεις που δημιουργεί η δεύτερη αναγραφή. Μια πιο φιλόδοξη προσπάθεια ποσοτικοποίησης της επιρροής της Apple στην αμερικανική οικονομία (πολύ μεγάλη για να χωρέσει στην πλάτη ενός iPad) έγινε στην αρχή του Μαρτίου, όταν η Αpple ανακοίνωσε έκθεση για τις θέσεις εργασίας που «δημιούργησε ή υποστήριξε» στις ΗΠΑ: πρόκειται για 514.000 θέσεις. Βεβαίως στις ΗΠΑ η Apple απασχολεί μόνο 47.000 εργαζομένους. Οι υπόλοιποι 467.000 προκύπτουν από τους περίφημους «πολλαπλασιαστές απασχόλησης». Αλλά οι οικονομολόγοι αμφισβητούν τις υπολογιστικές αυτές μεθόδους. Πόσοι άραγε συνεργάστηκαν για την παραγωγή του άρθρου που διαβάζετε;

Η δεύτερη αναγραφή «Assembled in China» έχει να κάνει με τη νομική υποχρέωση αναγραφής σε ένα προϊόν της χώρας από την οποία προέρχεται. Η Foxconn Technology Group έχει συμβόλαιο με την Apple για την κατασκευή iPhones και iPad στο βιομηχανικό σύμπλεγμα της χώρας, στο Σεντσέν της Κίνας, όπου απασχολούνται 230.000 εργαζόμενοι. Οι «New York Times» έχουν αναφερθεί στις τραγικές (σε ορισμένες περιπτώσεις και μοιραίες) συνθήκες εργασίας που επικρατούν εκεί. Η Apple και η Foxconn προσφάτως έλαβαν μέτρα για να τις βελτιώσουν.

Είναι προς όφελος και των αμερικανών καταναλωτών και των κινέζων εργαζομένων να σχεδιάζονται στις ΗΠΑ τα iPad και να κατασκευάζονται στην Κίνα. Αλλά εντέλει οι κανόνες της οικονομίας δεν μπορεί να ανατρέπονται από μια ακτιβιστική λογική, καθώς δεν έχουν ανάγκη να απολογηθούν για τίποτε.