Πιο εύκολες οι απολύσεις και ξεκαθάρισμα των συμβάσεων

Η χθεσινή συνάντηση των συνδικάτων και των εργοδοτικών φορέων με τον Πρωθυπουργό Μάριο Μόντι ήταν και η τελευταία μιας σειράς επαφών από τον Ιανουάριο με θέμα τη ριζική αλλαγή της εργασιακής νομοθεσίας. Η διευκόλυνση των απολύσεων εργαζομένων, η προώθηση συμβάσεων μαθητείας και το ξεκαθάρισμα της ζούγκλας των συμβάσεων εργασίας που βρίσκονται σε ισχύ είναι ορισμένες μόνο από τις πτυχές της μεταρρύθμισης. Η υπουργός Εργασίας Ελσα Φορνέρο προειδοποίησε ότι ελλείψει κοινωνικής συναίνεσης η κυβέρνηση θα προχωρήσει στην ψήφιση των μεταρρυθμίσεων στο Κοινοβούλιο εντός της εβδομάδας καθώς τόνισε ότι «δεν γίνεται να συνεχιστούν επ’ αόριστον οι διαπραγματεύσεις». Αλλωστε και ο τεχνοκράτης Πρωθυπουργός είχε τονίσει προηγουμένως ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία για την «ευελιξία στην εργασία» αποτελεί βασικό πυλώνα του κυβερνητικού έργου και θα υλοποιηθεί «με ή χωρίς τη συναίνεση των συνδικάτων».
Στην πραγματικότητα η κυβέρνηση Μόντι βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική αλλαγή. Η προϊστορία της ανατροπής της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας είναι βαμμένη με αίμα. Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων συνέπεσε με τη 10η επέτειο από τη δολοφονία του Μάρκο Μπιάτζι. Ο ιταλός εργατολόγος και σύμβουλος της τότε κυβέρνησης του Σίλβιο Μπερλουσκόνι είχε δολοφονηθεί από τις «νέες» Ερυθρές Ταξιαρχίες εν μέσω δυναμικών κινητοποιήσεων ενάντια στις τότε  μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες για την αγορά εργασίας. Ομως η δολοφονία Μπιάτζι δεν ήταν παρά η «συνέχεια» παλαιότερης δολοφονίας (από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες) του Μάσιμο ντ’ Αντόνα, συμβούλου του υπουργείου Εργασίας, τον Μάιο του 1999.
Μάλιστα ο επικεφαλής του κόμματος που ίδρυσε ο Μπερλουσκόνι θύμισε σε πρόσφατη συνέντευξή του τα γεγονότα του 2002 παρέχοντας ψήφο εμπιστοσύνης στη σημερινή κυβέρνηση και τις μεταρρυθμιστικές της προσπάθειες. «Η μεταρρύθμιση έπρεπε να είχε περάσει τότε από την κυβέρνηση Μπερλουσκόνι» δήλωσε ο γραμματέας του κόμματος Λαός της Ελευθερίας Αντζελίνο Αλφάνο.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το άρθρο 18 του Εργατικού Δικαίου το οποίο ορίζει τις προϋποθέσεις απόλυσης. Το ισχύον πλαίσιο απαγορεύει τις απολύσεις χωρίς «προφανή και αποδεδειγμένο λόγο» ή αυτές που δεν εντάσσονται σε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης μιας εταιρείας. Με αυτόν τον τρόπο έχει δημιουργηθεί ένα ειδικό καθεστώς υπερπροστατευτισμού σε ένα μέρος των εργαζομένων εκτιμά η κυβέρνηση. Αντίθετα, πλήθος υπαλλήλων απασχολείται με εξαιρετικά επισφαλείς όρους λόγω του χάους των 40 διαφορετικών συμβάσεων απασχόλησης που ισχύουν σήμερα. Στο εξής οι ατομικές απολύσεις θα μπορούν να γίνονται χωρίς αυτούς τους περιορισμούς ενώ οι συμβάσεις περιορίζονται σε οκτώ. Ομως, μία από τις καινοτομίες της μεταρρύθμισης είναι η εισαγωγή ενός τριετούς συμφώνου απασχόλησης μαθητείας. Στη διάρκεια αυτής της σύμβασης που θα ισχύει για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, ο εργοδότης θα έχει δικαίωμα απόλυσης του εργαζομένου χωρίς υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης. Στην περίπτωση όμως που ο υπάλληλος παραμείνει στην εταιρεία θα πρέπει να προσλαμβάνεται με κανονική σύμβαση.
Μια άλλη αλλαγή είναι η υιοθέτηση – για πρώτη φορά – ενός ενιαίου επιδόματος ανεργίας το οποίο θα δίνεται για 12 μήνες (18 μήνες στους ανέργους άνω των 55 ετών) και θα ανέρχεται στα 1.200 ευρώ μεικτά τον μήνα. Το κακό όμως είναι ότι το μέτρο θα ισχύσει το μακρινό 2017.
Η υπουργός Εργασίας εξέφρασε την περασμένη Κυριακή την αισιοδοξία της για την επίτευξη συμφωνίας. «Οι συζητήσεις έχουν πια ωριμάσει» δήλωσε στην ιταλική τηλεόραση RAI. Ομως τόσο η πλευρά των εργοδοτών όσο και τα εργατικά συνδικάτα δεν μοιράζονται την ίδια αισιοδοξία. Η επικεφαλής του συνδικάτου CGIL Σουζάνα Καμούσο δήλωσε ότι είναι λάθος να περιστρέφεται η διαπραγμάτευση στο επίμαχο άρθρο 18 «κάτι που δημιουργεί την εντύπωση ότι το μόνο πρόβλημα σήμερα είναι η πρόσληψη προσωπικού».