«Ολοι εδώ είναι μείον 500 ευρώ»

Μικρές ουρές. Θορυβώδη πηγαδάκια. Οι περισσότεροι φαίνεται ότι έχουν στην πλάτη τους πολλά χρόνια κομματικής δράσης. Δεν το κρύβουν. Διατρανώνουν τον κομματικό τους πατριωτισμό. Από νωρίς το πρωί, οι πιστοί του ταλαιπωρημένου ΠΑΣΟΚ ήταν στις κάλπες. Τόσο στο ΚΑΠΗ της Αγίας Βαρβάρας όσο και πολύ βορειότερα, στο Πνευματικό Κέντρο της Νέας Ερυθραίας, όπου ψήφιζαν τα μέλη του Κινήματος από την Εκάλη και την Κηφισιά.

«Είναι δυνατόν ποτέ να ψηφίσουμε Δεξιά; Ποια Λούκα; Ποιος Καστανίδης; Εμείς είμαστε ΠΑΣΟΚ», φωνάζει ένας παλαίμαχος έξω από το εκλογικό κέντρο στην Αγία Βαρβάρα. Οι γύρω του υπερθεματίζουν. Η ώρα είναι λίγο μετά τις 11 το πρωί κι έξω από το ροζ κτίριο του ΚΑΠΗ οι παλιοί σύντροφοι – κάποιοι από τον καιρό του ΠΑΚ – τα λένε στα πηγαδάκια.

Η ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ. Τα μέλη της Εφορευτικής δεν κρύβουν την ικανοποίησή τους. Υπολόγιζαν να ψηφίσουν συνολικά 80 άνθρωποι και μέχρι τις 12 το μεσημέρι είχαν ήδη ρίξει το ψηφοδέλτιό τους στην κάλπη 110. «Κι είναι όλοι “κομμένοι”. Μείον 400 και μείον 500 ευρώ», επισημαίνει ένας νεαρός.

«Μα, θα αλλαξοπιστήσουμε τώρα; Είναι δυνατόν;», διερωτώνται με μια φωνή οι συνταξιούχοι που φορούν τις καζάκες τους μέσα από πολυφορεμένα σακάκια. Μερικοί ήρθαν κατευθείαν από την εκκλησία και κρατούν ανά χείρας ματσάκια δεντρολίβανο. Κάποιοι είναι σε τηλεφωνική επαφή με Περιστέρι για να δουν σε τι επίπεδα είναι η προσέλευση στο εκεί εκλογικό κέντρο. «Εχει πολύ κόσμο», λένε. Τα χαμόγελα δεν λείπουν. Ούτε η αυτοκριτική. «Φταίμε κι εμείς για όλα όσα συμβαίνουν στη χώρα. Φταίμε για τους λανθασμένους (sic) ανθρώπους που βάλαμε εκεί πάνω».

Στον 1ο όροφο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Νέας Ερυθραίας, όπου έχει στηθεί το μοναδικό εκλογικό κέντρο του κόμματος για Κηφισιά, Εκάλη και Νέα Ερυθραία, η εικόνα δεν διαφέρει. Τα μέλη κι οι φίλοι του ΠΑΣΟΚ των κυριλέ προαστίων περιμένουν υπομονετικά στη μικρή ουρά. Μια κυρία, ενώ ανεβαίνει τα σκαλιά, βλέπει ότι μπροστά στην κάλπη υπάρχει κόσμος. Γυρνά με ευχαρίστηση στην παρέα της και λέει: «Το ΠΑΣΟΚ δεν διαλύεται». «Γιατί, καλέ, να διαλυθεί; Σκότωσε κανέναν;», της απαντά ο κύριος μπροστά της.

Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει φύγει πριν από λίγο κι ένας ασπρομάλλης μυστακοφόρος περιφέρεται στην αυλή της παλιάς βίλας, όπου στεγάζεται το Πνευματικό Κέντρο. Λέει ότι ήρθε για να κράξει όσους ψηφίζουν. «Μια λύση υπήρχε για το ΠΑΣΟΚ. Να διαγράψει από πρωθυπουργό μέχρι βουλευτές της τελευταίας διετίας. Τότε θα έπαιρνε τα πάνω του. Δεν υπάρχουν νέοι άνθρωποι; Νέα στελέχη…», φωνάζει κουνώντας με πάθος τα χέρια του ενώ αγορεύει. Ελάχιστοι όμως από τους καλοντυμένους κυρίους με τις γραβάτες που ήρθαν για να στηρίξουν το κόμμα τού δίνουν σημασία. Απτόητος συνεχίζει: «Κάποτε διαγράφαμε αυτούς που δεν πλήρωναν τις συνδρομές, τώρα δεν θα διαγράψουμε αυτούς που καταπάτησαν τις αρχές της 3ης του Σεπτέμβρη;». «Και εσύ τι είσαι, θεματοφύλακας του Κινήματος;», του λέει απηυδισμένος ένας ηλικιωμένος. «Οσους πρέπει θα τους διαγράψουμε στις κάλπες», απαντά μια κυρία με τη σιγουριά του ανθρώπου που λέει το αυτονόητο.

Κατά τις 13.30 το μεσημέρι τα ψηφοδέλτια έχουν τελειώσει. Κι εδώ οι υπεύθυνοι δεν περίμεναν τόση συμμετοχή και καλούν τους ψηφοφόρους να γράψουν μόνοι τους σε ένα λευκό χαρτί «Ευάγγελος Βενιζέλος του Βασιλείου». Κι εδώ είναι λίγοι αυτοί που μπαίνουν πίσω από τα μπλε παραβάν.

Η κριτική στα αντίπαλα κόμματα είναι αγαπημένο θέμα. Αλλοτε είναι σκληρή κι άλλοτε γίνεται σαρκαστικά. «Επτά χρόνια χούντα στην Ελλάδα, τόσους επαναστάτες δεν είχαμε», λέει ένας κύριος στην Αγία Βαρβάρα, που δηλώνει πως υπήρξε μέλος της ομάδας Παναγούλη στα νιάτα του. Η αιχμή του, εξηγεί, έχει στόχο τον Αλέξη Τσίπρα. «Με δεξιά τσέπη, μας κάνουν όλοι τους αριστερούς», συνεχίζει. Από το μένος τους όμως δεν ξεφεύγει κι ο βουλευτής «της γειτονιάς», ο Λάμπρος Μίχος, που συνυπέγραψε την ιδρυτική διακήρυξη της Κοινωνικής Συμφωνίας της Λούκας Κατσέλη.

«Εκοψε τη γέφυρα με το ΠΑΣΟΚ, τον άκουσα να λέει στην τηλεόραση. Δηλαδή, με το κόμμα που τον έκανε άνθρωπο…», λέει ένας, σε εμφανώς απαξιωτικό τόνο.

Και μπενι και ομπαμα. Μια ηλικιωμένη Ελληνοαμερικανίδα που δεν μπορεί να ανέβει τα σκαλιά μέχρι τον 1ο όροφο στη Νέα Ερυθραία ψηφίζει στην αυλή με τη βοήθεια ενός μέλους της Εφορευτικής. «Οταν ήμουν έξι χρονών, το 1932, ο πατέρας μου με πήρε και πήγαμε στην Αμερική. Για να ψηφίσουμε τον Ρούζβελτ. Ηταν ποτέ δυνατόν τώρα να ψηφίζω κάτι άλλο; Θα μου κοβόταν το δεξί χέρι», λέει με γλυκιά φωνή. Εννοείται – λέει – πως, μετά τον Μπένι, στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου θα πάει στο προξενείο για να ψηφίσει τον Ομπάμα.