Οι ομάδες που θα κρίνουν το παιχνίδι της εξουσίας

Μπορεί ο εφιάλτης της Πολιτιστικής Επανάστασης να τελείωσε πριν από 36 χρόνια με τον θάνατο του Μάο, αλλά φαίνεται ότι συνεχίζει να ρίχνει τη σκιά του στην Κίνα. Ενδεχομένως δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Στη φρενίτιδα των τελευταίων χρόνων της ζωής του, κανείς δεν ήταν ασφαλής από τον Μεγάλο Τιμονιέρη. Ο Ντεν Σιάοπινγκ, ο διάδοχος του Μάο που έβαλε την Κίνα στον δρόμο της ευημερίας, είχε σταλεί για «επανεκπαίδευση» τρεις φορές. Ο ίδιος ο Γουέν Τζιαμπάο, ο Πρωθυπουργός της Κίνας, είδε πολλά μέλη της οικογένειάς του, μιας οικογένειας δασκάλων, διανοουμένων και καλλιτεχνών, να υποφέρουν. Οπως σημειώνει ο βρετανός δημοσιογράφος Μάλκολμ Μουρ, δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς σήμερα το Κομμουνιστικό Κόμμα να πέφτει σε έναν τέτοιο φαύλο κύκλο βίας. Καθώς όμως μια νέα γενιά ηγετών προετοιμάζεται να αναλάβει την εξουσία, οι διάφορες τάσεις δίνουν τη δική τους μάχη χαρακωμάτων για τον έλεγχό της.

Μια τάση είναι οι λεγόμενοι ελιτιστές, στις τάξεις των οποίων ανήκουν ο Γου Μπάνγκουο και ο Ζία Κινγκλίν, δεύτερος και τέταρτος αντίστοιχα στην ιεραρχία του Πολίτμπιρο και οι οποίοι εκπροσωπούν τις παράκτιες περιοχές, τις περιφέρειες της ανάπτυξης που συνετέλεσαν κατ’ εξοχήν στο οικονομικό θαύμα της Κίνας. Στην ίδια ομάδα περιλαμβάνονται και τα λεγόμενα πριγκιπόπουλα, οι γόνοι παλιών ηρώων της κομμουνιστικής επανάστασης που τώρα ήρθε η σειρά τους να ανεβούν τα σκαλιά της κομματικής ιεραρχίας. Ενα από αυτά τα παιδιά είναι και ο Σι Τζινπίνγκ, ο επόμενος πρόεδρος της Κίνας. Επειτα είναι οι λαϊκιστές που υπερασπίζονται την εργατική τάξη και τις φτωχές περιοχές της ενδοχώρας. Οι τεχνοκράτες, όπως ο Χου Τζιντάο και ο μελλοντικός πρωθυπουργός Λι Κεκιάνγκ. Οι φιλελεύθεροι που πιστεύουν βαθιά στην ανάγκη των μεταρρυθμίσεων, όπως ο Πρωθυπουργός Γουέν Τζιαμπάο. Και άλλοι είναι συντηρητικοί ή πολύ «χωμένοι» στο σύστημα για να θέλουν οποιαδήποτε αλλαγή. Μετά το σκάνδαλο που τον βαρύνει ο Μπο Σιλάι, ο νεομαοϊκός γραμματέας του κόμματος στην πόλη Τσονγκτσίνγκ, φαίνεται να είναι το πρώτο θύμα από τα στελέχη που φιλοδοξούν να αναλάβουν ρόλο στην πέμπτη γενιά ηγεσίας.

Η πλάστιγγα φαίνεται να γέρνει υπέρ του μεταρρυθμιστικού μετώπου. Πρέπει να θυμηθεί κανείς ωστόσο την ελπίδα που είχε γεννήσει η ανάληψη της εξουσίας από τον Χου Τζιντάο και τον Γουέν Τζιαμπάο πριν από μια δεκαετία. Η ελπίδα δεν γέννησε, με τη σειρά της, μια πραγματική αλλαγή. Σε αυτά τα δέκα χρόνια, πολλά ηγετικά στελέχη του καθεστώτος πλούτισαν νόμιμα ή παράνομα. Επομένως, οποιαδήποτε αλλαγή γι’ αυτούς θα είχε ρίσκο. Παράλληλα, το κόμμα δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι οι πολίτες έχουν αρχίσει να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο σύστημα. Τα επόμενα χρόνια η διακυβέρνηση της αχανούς Χώρας του Δράκου θα γίνει πιο δύσκολη, ειδικά αν οι μεταρρυθμίσεις εξακολουθήσουν να διχάζουν το κόμμα.