Ολα άρχισαν από τον Ξέρξη στους Περσικούς Πολέμους

Η αρχαιότερη ίσως ανθρώπινη δραστηριότητα – φαινόμενο παλαιό όσο και η πορνεία -, η αρχαιοκαπηλία εμφανίστηκε από τα πρώτα χρόνια των κρίσεων (κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών) που ακολουθούσαν μαζί με τους πολέμους, τις περιόδους οικονομικής και πνευματικής / πολιτιστικής άνθησης των λαών. Οι πρώτες αρχαιοκαπηλικές επιχειρήσεις είχαν τη μορφή κλοπών και βανδαλισμών ως πολεμική λεία. Ως παλαιότερη καταγραμμένη αρπαγή θησαυρών θεωρείται αυτή που έκανε ο Πέρσης βασιλιάς Ξέρξης στην Αθήνα του 480 π.Χ. (μετά τη Μάχη των Θερμοπυλών). Ο Ξέρξης αρπάζει το αρχικό σύνταγμα (σύμπλεγμα γλυπτών) κατασκευασμένο από μπρούντζο που αναπαριστούσε τους δύο Τυραννοκτόνους, τον Αρμόδιο και τον Αριστογείτονα, οι οποίοι το 514 π.Χ. σκότωσαν τον Ιππαρχο, τύραννο της Αθήνας, και το μεταφέρει στα Σούσα. Τα γλυπτά υποτίθεται ότι αναπαριστούν τη στιγμή της απόπειρας εναντίον του Ιππάρχου.

Αργότερα, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος κατέλυσε την Περσική Αυτοκρατορία, έστειλε το σύμπλεγμα των γλυπτών πίσω στην Αθήνα και το αναστήλωσε δίπλα σε νεότερο έργο του Κριτία του Νησιώτη που κατασκευάστηκε το 477 π.Χ. και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα έργα της πρώιμης κλασικής τεχνοτροπίας.

Μετά τη Μάχη των Πλαταιών (479 π.Χ.), σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Ελληνες συνέλεξαν τα πολεμικά λάφυρα και το ένα δέκατο από αυτά αφιερώθηκε στον θεό Απόλλωνα στους Δελφούς. Με αυτά κατασκευάστηκε χρυσός λέβητας, ο οποίος τοποθετήθηκε σε τρίποδα που είχε ως υποστήριγμα χάλκινο τρικέφαλο φίδι. Ο τρίποδας, ύψους 6 μ., στήθηκε κοντά στο ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς. Εκατόν είκοσι χρόνια αργότερα (356 π.Χ.) ξεκίνησε ο Γ’ Ιερός Πόλεμος και οι Φωκείς με αρχηγούς τον Φιλόμηλο και τον Ονόμαρχο κατέλαβαν τους Δελφούς για δέκα χρόνια. Ο Φιλόμηλος μάλιστα προκειμένου να καλύψει τις εκτός έδρας ανάγκες του στρατού κατοχής κατέστρεψε πολλά αναθήματα της ιερής πόλης, μεταξύ των οποίων και τον χρυσό λέβητα τον όποιο έλειωσε… Από το πανάκριβο ανάθημα απέμεινε μόνο η βάση του, ο τρικάρηνος όφις – τρία χάλκινα φίδια που υψώνονται υποστηρίζοντας τον λέβητα. Πάνω στα σώματα των φιδιών είναι χαραγμένα τα ονόματα των πόλεων που είχαν πάρει μέρος στη μεγάλη Μάχη των Πλαταιών (Κόρινθος, Αθήνα, Σπάρτη, Τήνος, Σίφνος κ.ά.). Υστερα από 600 χρόνια, από τους Δελφούς «πέρασε» ο χριστιανός Μέγας Κωνσταντίνος ο οποίος αφαίρεσε μεταξύ άλλων τον τρικάρηνο όφι, τον μετέφερε στη νεαρά Κωνσταντινούπολη και τον τοποθέτησε ως διακοσμητικό στοιχείο του Ιπποδρόμου. Εκεί στέκει μέχρι σήμερα, στη σημερινή πλατεία Σουλτάν Αχμέτ. Ενα από τα τρία κεφάλια του όφεως βρίσκεται στο Μουσείο της Κωνσταντινούπολης.