Τρύπα του όζοντος και στον Βόρειο Πόλο από τις χαμηλές θερμοκρασίες

Οι απίστευτα χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν – εκτός από την Ευρώπη – στην Αρκτική, στον Βόρειο Πόλο, έχουν προκαλέσει τη δημιουργία μιας καινούργιας τρύπας στη στιβάδα του προστατευτικού όζοντος, γεγονός που ανησυχεί τους επιστήμονες.

Οπως ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Κλιματικής Ερευνας του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καρλσρούης στη Γερμανία, οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται αρκετό καιρό τώρα στη στρατόσφαιρα, σε ύψος δηλαδή μέχρι και 18 χιλιομέτρων από το έδαφος, έχουν ενισχύσει τη δράση συγκεκριμένων χημικών ουσιών που καταστρέφουν το όζον.

Ετσι, μετά την τρύπα του όζοντος που ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1980 πάνω από την Ανταρκτική, στον Νότιο Πόλο, τώρα ακόμη μία τρύπα σχεδόν ανάλογου μεγέθους δημιουργήθηκε και στον Βόρειο Πόλο.

Το όζον εκτείνεται 15-35 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης και δρα προστατευτικά απέναντι στις επικίνδυνες ηλιακές ακτινοβολίες, όπως η υπεριώδης ακτινοβολία Β που μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα ή και καρκίνο του δέρματος στους ανθρώπους.

Οι χημικές ενώσεις που καταστρέφουν το όζον λέγονται χλωροφθοράνθρακες (CFCs) και εμφανίστηκαν πρώτη φορά τη δεκαετία του 1930. Τα χρόνια που ακολούθησαν χρησιμοποιήθηκαν ευρέως ως ψυκτικά σε ψυγεία (φρέον), προωθητικά σε σπρέι και καθαριστικά ηλεκτρονικών και βιομηχανικών προϊόντων. Στη συνέχεια η χρήση τους περιορίστηκε δραστικά. Επειδή όμως αυτές οι ενώσεις είναι αδρανείς, δηλαδή δεν αντιδρούν με άλλες στην ατμόσφαιρα για να καταστραφούν, μένουν αναλλοίωτες και ανέρχονται στη στρατόσφαιρα. Εκεί διασπώνται από την υπεριώδη ακτινοβολία παράγοντας ρίζες χλωρίου, οι οποίες καταστρέφουν τα μόρια του όζοντος.