«Οταν κινηματογράφησα τους κατοίκους του χωριού Μπελογιάννη»

Στην έκθεση περιλαμβάνεται και προβολή αποσπασμάτων της ταινίας «Καλή Πατρίδα, Σύντροφε» του Λευτέρη Ξανθόπουλου, η οποία εκτυλίσσεται στο χωριό Νίκος Μπελογιάννης της Ουγγαρίας. «Πρώτη φορά άκουσα για το χωριό στις αρχές του ’70 από έναν έλληνα εργάτη που δουλεύαμε μαζί στη Γερμανία. Κατάφερα να το επισκεφθώ το 1979. Τα επόμενα πέντε χρόνια πηγαινοερχόμουν στην Ουγγαρία, συναντούσα τους πολιτικούς πρόσφυγες στο χωριό Μπελογιάννης και στη Βουδαπέστη, συζητούσα στο μαγνητόφωνο, κρατούσα σημειώσεις. Ταινία όμως δεν μπορούσα να κάνω. Οι Ούγγροι δεν ήθελαν να διαταράξουν τις σχέσεις τους τόσο με την Ελλάδα όσο και με το αδελφό κομμουνιστικό κόμμα και δεν μου έδιναν άδεια. Από την άλλη, η επίσημη γραμμή του ΚΚΕ με έβλεπε με μεγάλη δυσπιστία μέχρι που το 1985, ο άνεμος της περεστρόικα στη μητέρα – Ρωσία έφτασε μέχρι την Ουγγαρία και έφερε μια χαλάρωση στο καθεστώς του Γιάνος Κάνταρ.

Στη Βουδαπέστη, τίποτε δεν λειτουργούσε όπως πριν, το έβλεπες ότι η κοινωνία προετοιμαζόταν για κάτι διαφορετικό. Μέχρι που εκείνη την εποχή η φωτισμένη σύνθεση διοίκησης και επιτροπών του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, με ένα προσχηματικό σενάριο που έγραψε ο συνεργάτης μου Θανάσης Σκρουμπέλος, μας έδωσε κάποια χρήματα για να ξεκινήσουμε», θυμάται ο Λευτέρης Ξανθόπουλος.

«Τότε, ενώ εγώ ήμουν στην Ουγγαρία όπου έγραφα το σενάριο και προετοίμαζα τα γυρίσματα, ο διευθυντής παραγωγής Γιάννης Λάτσιος μαζί με τον ηχολήπτη Ντίνο Κίττου φόρτωσαν μηχανήματα και εξοπλισμό σε ένα φορτηγάκι, διέσχισαν ο, τι σύνορα βρήκαν μπροστά τους και έτσι, χωρίς καμιά άδεια και χωρίς να μας ενοχλήσει κανείς, μπήκαμε στο χωριό, καθήσαμε δέκα εβδομάδες και γυρίσαμε την ταινία. Οι πρωταγωνιστές της ταινίας ήταν οι ίδιοι οι κάτοικοι του χωριού. Με αυτούς τους ερασιτέχνες δούλεψα σαν να είχα μπροστά μου επαγγελματίες ηθοποιούς. Η μεγάλη δυσκολία ήταν στην αρχή μέχρι να μου δείξουν εμπιστοσύνη. Επρεπε εγώ να τους καταλάβω και εκείνοι να με εμπιστευτούν», σημειώνει ο σκηνοθέτης.