«Κλειδί» η οικονομία

Το μέγα ερώτημα που πλανάται πάνω από τη Ρωσία είναι ποια οικονομική πολιτική θα ακολουθήσει η Μόσχα. Στη διάρκεια των δύο θητειών του ως πρόεδρος της Ρωσίας ο Βλαντίμιρ Πούτιν έφερε ένα νέο είδος καπιταλισμού στη χώρα, αναμειγνύοντας τις κρατικές και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, φυλακίζοντας μεγιστάνες και απαιτώντας τον έλεγχο των πετρελαϊκών εταιρειών που σήμερα αντλούν περισσότερο πετρέλαιο από ό,τι η Σαουδική Αραβία. Τώρα, καθώς η οικονομία της χώρας αλλά και οι διεθνείς συνθήκες έχουν αλλάξει, οι οικονομολόγοι δεν προβλέπουν επιστροφή σε εκείνες τις πρακτικές. Αλλωστε, υπό την προεδρία Μεντβέντεφ σημειώθηκε – προφανώς με τις ευχές του Πούτιν – μια διαφοροποίηση: η προσπάθεια να μειωθεί η εξάρτηση από το πετρέλαιο και να ενισχυθεί ο τομέας της υψηλής τεχνολογίας, καθώς το βελτιούμενο βιοτικό επίπεδο των Ρώσων δεν μπορεί πλέον να συντηρηθεί μόνο από τις εξαγωγές πετρελαίου.

Την επόμενη δεκαετία, η παραγωγή πετρελαίου στη Ρωσία προβλέπεται να μείνει σταθερή στα 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ η ζήτηση για καταναλωτικά αγαθά θα ξεπεράσει την ικανότητα της χώρας να τα αγοράζει περίπου το 2014. Τότε η Ρωσία (όπως και οι ΗΠΑ) θα αναγκαστεί να καταφύγει στον ξένο δανεισμό για να αντιμετωπίσει το εμπορικό έλλειμμα.

Στροφή. Στην τελευταία ομιλία του ο Πούτιν άφησε να εννοηθεί ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στις πρακτικές των «πουτινοικονομικών», δηλαδή του κρατικού καπιταλισμού. «Χρέος της κυβέρνησης δεν είναι μόνο να βάλει το μέλι στο ποτήρι, αλλά μερικές φορές να χορηγεί και πικρά φάρμακα», είπε.

Την περασμένη εβδομάδα, το ρούβλι έπεσε έναντι του δολαρίου στο χαμηλότερο επίπεδο φέτος, αναγκάζοντας την Κεντρική Τράπεζα να παρέμβει πουλώντας συναλλαγματικά αποθέματα. Κατά την αναταραχή που επικράτησε στα χρηματιστήρια την περασμένη εβδομάδα, ο ρωσικός δείκτης σημείωσε μεγαλύτερη πτώση από ό,τι οι αντίστοιχοι σε Ευρώπη και ΗΠΑ. «Οι Ρώσοι θα συνεχίσουν να ακολουθούν τον δρόμο της ιδιωτικοποίησης και της διαφοροποίησης από το πετρέλαιο όχι επειδή το θέλουν αλλά επειδή θα αναγκαστούν», σχολίασε ο Ιβάν Τσακαρόφ, επικεφαλής οικονομολόγος της επενδυτικής τράπεζας Renaissance στη Μόσχα.

Επί προεδρίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ η Μόσχα ανακοίνωσε σχέδιο ιδιωτικοποιήσεων κρατικών περιουσιακών στοιχείων αξίας 10 δισ. δολαρίων ετησίως για πέντε χρόνια προκειμένου να προσελκύσει επενδύσεις από τη Δύση. Οι Αρχές μείωσαν δραστικά τον αριθμό των επιχειρήσεων που θεωρούνταν στρατηγικές και στις οποίες δεν είχαν πρόσβαση οι ξένοι επενδυτές και έφθασαν κοντά στην ένταξη της Ρωσίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.