Η ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ H χαμένη αλληλεγγύη

Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και η συναδελφικότητα που συνόδευαν την ΕΟΚ στα πρώτα βήματά της με τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (ΜΟΠ) και τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ), φάνηκε πρόσκαιρα να χάνονται μετά την εισαγωγή του κοινού νομίσματος (2002).

Οι χώρες-μέλη της ευρωζώνης ξέχασαν το κοινό όραμα της πραγματικής πολιτικής σύγκλισης και είδαν το ευρώ είτε σαν μία ευκαιρία να προωθήσουν τα προϊόντα τους σε μια εξαιρετικά διευρυμένη αγορά (Γερμανία, Φινλανδία, Ολλανδία) είτε σαν μία νομισματική ασπίδα που τους επέτρεπε να δανειστούν τεράστια ποσά από τις αγορές με σχεδόν μηδενικά επιτόκια (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία).

Η έλλειψη πολιτικής ηγεσίας στην Ευρώπη εφάμιλλης του παρελθόντος (Κολ, Μιτεράν κ.τ.λ.) αλλά και η πίεση από τις νέες γενιές Ευρωπαίων που δεν έζησαν τις συνέπειες του Μεγάλου Πολέμου, δεν επέτρεψαν να εφαρμοστεί στην ευρωζώνη ένας Μηχανισμός Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων (ΜΑΠ) με επενδυτικές – αναπτυξιακές μεταβιβάσεις από τις πλεονασματικές χώρες στις ελλειμματικές και έτσι η κάθε χώρα κοιτούσε το δικό της συμφέρον.

Με αυτό τον τρόπο η ευρωζώνη βρέθηκε χωρίς δημοσιονομική υπόσταση, εκτεθειμένη στη διεθνή κρίση ρευστότητας του 2009 και φτάσαμε στο τιμωρητικό για την Ελλάδα Μνημόνιο του 2010, κλασικό δείγμα προτεσταντικής ηθικής.

Η μεγάλη ολοκληρωμένη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ενωσης την 21η Ιουλίου 2011 φαίνεται να ανατρέπει αυτή την πορεία και θα καταγραφεί στην Ιστορία της Ευρώπης ως γεγονός σταθμός, εφάμιλλο της υπογραφής για την Ενωση Ανθρακα – Χάλυβα μεταξύ Γαλλίας, Ιταλίας και Γερμανίας (1951) ή της συνθήκης του Μάαστριχτ (1992).

Το τεράστιο ελληνικό χρέος αναλαμβάνει η Ευρώπη με εξαιρετικά χαμηλότοκα δάνεια, εξαιρετικά μεγάλου χρόνου αποπληρωμής, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θωρακίζεται με ευρωπαϊκές εγγυήσεις και ένα αναπτυξιακό ευρωπαϊκό ομόλογο έχει δρομολογηθεί ήδη. Μόνη υποχρέωση των Ελλήνων θα είναι να μηδενίσουν το πρωτογενές έλλειμμα του προϋπολογισμού με μια ήπια περικοπή δημοσίων δαπανών και ακόμα ηπιότερη αύξηση φορολογικών εσόδων.

Πλέον η χώρα μας είναι απαλλαγμένη από τον βρόχο του εκρηκτικού χρέους και μπορεί να εφαρμόσει ήρεμα τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις περιορισμού της γραφειοκρατίας, να θεσπίσει ένα απλό νομοθετικό πλαίσιο καταπολέμησης της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής και να στρέψει την οικονομία της σε έξυπνους τομείς αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητά της.

Ποιος μπορεί όμως να εγγυηθεί ότι χωρίς την πίεση ή και την απειλή της στάσης πληρωμών μπορεί να εφαρμοστούν τέτοιου είδους εκτεταμένες τομές σε μια χώρα με αναποτελεσματικούς μηχανισμούς και βραχεία μνήμη; Η άποψη ότι «πάει πια αυτό, πέρασε» και άρα η επιστροφή σε πρακτικές ανεξέλεγκτης αύξησης των επιδομάτων στον δημόσιο τομέα, σε πολιτικάντηδες ή δημοσιογραφίσκους που θα πλειοδοτούν σε παροχές χαμηλής αποτελεσματικότητας, σε νοοτροπία «στάσιμων νερών» στην εξαιρετικά αργή, αδιαφανή δημόσια διοίκηση και σε αεριτζήδες κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες, είναι ολοφάνερα αδιέξοδη. Η Ελλάδα πρέπει να ελιχθεί ανάμεσα στην τραγικότητα της πτώχευσης και τη νωχελικότητα του περασμένου εαυτού της, περπατώντας σταθερά τον σωστό δρόμο μέχρι το τέλος.