«Οι ΗΠΑ να πάρουν μαθήματα από την Ελλάδα»

«Ελπίζω η χώρα μου να φερθεί όσο ώριμα φέρθηκε η Ελλάδα. Αυτή την περίοδο οι ΗΠΑ είναι το παγκόσμιο κέντρο του λαϊκισμού: υπάρχει κόσμος που λέει, “ας χρεοκοπήσουμε”, “δεν πληρώνουμε φόρους”, “δεν μας νοιάζει τι θα απογίνει”. Πολλοί δεν είναι πρόθυμοι να εφαρμόσουν μέτρα λιτότητας. Η Ελλάδα σήμερα θέτει το παράδειγμα της ώριμης, υπεύθυνης συμπεριφοράς από την οποία οι ΗΠΑ θα πρέπει να λάβουν μαθήματα».

Θεωρείται ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος της γενιάς του και είναι ένας από τους ανθρώπους που συμβουλεύθηκε ο Γιώργος Παπανδρέου κατά τις διαπραγματεύσεις του με τους ευρωπαίους εταίρους στη Σύνοδο Κορυφής. Ο Τζέφρι Σακς, καθηγητής Βιώσιμης Ανάπτυξης και διευθυντής του Earth Institute του Πανεπιστημίου Columbia, μιλάει στα «ΝΕΑ» για την κρισιμότητα της πρόσφατης απόφασης – σωσίβιου για την ελληνική οικονομία, τις προοπτικές της πολυπόθητης ανάπτυξης και τη μεγάλη ευκαιρία της Ελλάδας να γίνει παγκόσμιος μαγνήτης για επενδύσεις.

«Με έχει εντυπωσιάσει πολύ ο τρόπος με τον οποίον η Ελλάδα κατάφερε να διαχειριστεί μια τόσο μεγάλη κρίση. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα σοκ που έχω δει να υφίστανται οικονομίες», τονίζει ο Σακς.

Ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και ειδήμων σε θέματα οικονομικής κρίσης – έχει ασχοληθεί διεξοδικά με περιπτώσεις κρατών του πρώην ανατολικού μπλοκ, της Λατινικής Αμερικής, της Ασίας και της Αφρικής -, πιστεύει ότι το νέο πρόγραμμα στήριξης είναι μια πολύ καλή συμφωνία για την Ελλάδα. «Υπάρχουν πολλά που πρέπει να τεθούν υπό διαπραγμάτευση μέσα στις επόμενες εβδομάδες – για παράδειγμα, οι τεχνικές λεπτομέρειες και οι όροι θα πρέπει να ενταχθούν σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Επιπλέον θα πρέπει να εξετασθούν ζητήματα όπως το να δοθεί αρκετός χρόνος στην κοινωνία να ανασάνει οικονομικά. Αναμφίβολα, τα πράγματα θα συνεχίσουν να είναι δύσκολα τους επόμενους μήνες, αλλά αυτό το πακέτο θα ελαττώσει αισθητά την πίεση. Το σημαντικότερο, θα κάνει εφικτή για την Ελλάδα την οικονομική ανάπτυξη».

Σύμφωνα με τον αμερικανό οικονομολόγο, ο οποίος την Πέμπτη των διαπραγματεύσεων έδρευε στο Μέγαρο Μαξίμου και βρισκόταν σε ανοιχτή επικοινωνία με τον έλληνα Πρωθυπουργό στις Βρυξέλλες, η ανάπτυξη για τη χώρα μας είναι κάτι που μπορεί να συμβεί πολύ σύντομα, ακόμα και μέσα στο οικονομικό κλίμα του selective default. Θεωρεί δε ότι δεν διατρέχει απολύτως κανέναν κίνδυνο να χρεοκοπήσει η Ελλάδα, με την πραγματική έννοια του όρου. «Δεν πρόκειται πλέον να εκπληρωθεί κανένα από τα σενάρια που ήθελαν την Ελλάδα να πέφτει από τον γκρεμό, να βγαίνει από το ευρώ ή να βυθίζεται στην άβυσσο».

Ο καθηγητής Βιώσιμης Ανάπτυξης του Columbia ήταν από τους πρώτους το 2010 που έκρουσαν τον κώδωνα κινδύνου για τα υψηλά επιτόκια του προηγούμενου προγράμματος στήριξης. Εναν χρόνο μετά πιστεύει ότι η Ευρώπη είχε επιδοθεί τότε σε έναν «τρελό αγώνα». Το χειρότερο, λέει ο κορυφαίος οικονομολόγος, ήταν ότι τα υψηλά επιτόκια – ποινές θα «αυτοεκπλήρωναν» την προφητεία της χρεοκοπίας: «Αν πεις ότι “η Ελλάδα πρόκειται να χρεοκοπήσει και γι’ αυτό της επιβάλλουμε υψηλά επιτόκια”, τότε αυτά ακριβώς τα επιτόκια θα προκαλέσουν τη χρεοκοπία. Γι’ αυτό έγραφα ότι πρέπει να μειωθούν σε ασφαλή επίπεδα και να έχουμε μία “αυτοεκπληρούμενη προφητεία μη χρεοκοπίας” για να σωθεί η Ελλάδα».