Ο Ομπάμα τρόμαξε τα «γεράκια»

«Περισσότερο επιθετική και ριψοκίνδυνη από ό,τι ήταν αρχικά προετοιμασμένος να αποδεχθεί» χαρακτήρισε χθες ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ναύαρχος Μάικ Μάλεν, την απόφαση που είχε ανακοινώσει λίγο νωρίτερα με τηλεοπτικό διάγγελμά του ο Μπαράκ Ομπάμα να αποχωρήσουν 33.000 αμερικανοί στρατιώτες από το Αφγανιστάν μέχρι το τέλος του επόμενου καλοκαιριού.

Παρ’ ότι οι δηλώσεις του Μάλεν στην αμερικανική Βουλή ήταν προσεκτικά διατυπωμένες και περιελάμβαναν πολλά «ναι μεν, αλλά», η δημοσιοποίηση των (ήδη γνωστών, είναι η αλήθεια) επιφυλάξεων του Πενταγώνου, που ασκούσε στον αμερικανό πρόεδρο πιέσεις για μια συμβολική μόνο μείωση των 100.000 αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν μέχρι το 2013, προκάλεσε αίσθηση.

«Κανένας στρατιωτικός διοικητής δεν θέλει να θυσιάζει δύναμη πυρός εν μέσω ενός πολέμου», δήλωσε ο Μάλεν. «Από την άλλη, διατηρώντας περισσότερα στρατεύματα στο Αφγανιστάν για μεγαλύτερο διάστημα, θα αντιμετωπίζαμε άλλους κινδύνους. Θα διευκολύναμε την κυβέρνηση Καρζάι να αυξήσει τον βαθμό εξάρτησής της από εμάς. Τελικά, μόνο ο πρόεδρος μπορεί πραγματικά να καθορίσει τα αποδεκτά επίπεδα του ρίσκου που πρέπει να πάρουμε». Ανάλογες ήταν και οι δηλώσεις που έκανε χθες το βράδυ στη Γερουσία ο διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν – και επόμενος αρχηγός της CIA – στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους.

Στο διάγγελμά του, ο αμερικανός πρόεδρος καθόρισε πως 10.000 αμερικανοί στρατιώτες θα αποχωρήσουν φέτος από το Αφγανιστάν και ακόμα 23.000 έως το τέλος του καλοκαιριού του 2012 – οι υπόλοιποι 67.000 έχει προγραμματιστεί να αποχωρήσουν έως το 2014. «Αυτή είναι μόνο η αρχή της προσπάθειάς μας να δώσουμε τέλος σε αυτόν τον πόλεμο. Παραμένουν τεράστιες προκλήσεις», δήλωσε ο Ομπάμα. Για να καταστήσει κατόπιν σαφές πως αυτό που προέχει για τις ΗΠΑ σήμερα είναι η επίλυση των σοβαρών οικονομικών προβλημάτων τους: «Είναι καιρός να επικεντρωθούμε στα του οίκου μας».

Ο Ομπάμα δεσμεύτηκε να διατηρηθεί «συνεχής πίεση» στους αφγανούς Ταλιμπάν, τονίζοντας παράλληλα πως εξακολουθεί να στηρίζει τις προσπάθειες για πολιτική λύση. Διαβεβαίωσε πως η Αλ Κάιντα «έχει μπει στον δρόμο της ήττας» και κάλεσε το Πακιστάν να «τηρήσει τις δεσμεύσεις του» ώστε να εξαλειφθεί «ο καρκίνος του βίαιου εξτρεμισμού» – λίγο αργότερα, η Χίλαρι Κλίντον απείλησε το Πακιστάν πως η Ουάσινγκτον θα μειώσει τη στρατιωτική βοήθεια που του χορηγεί «αν δεν δει κάποιες αλλαγές». Η Κλίντον επανέλαβε πως, στο πλαίσιο της αναζήτησης πολιτικής λύσης στο Αφγανιστάν, οι ΗΠΑ έχουν «προκαταρκτικές επαφές» με εκπροσώπους των Ταλιμπάν. «Δεν είναι ευχάριστη υπόθεση», δήλωσε χαρακτηριστικά, είναι όμως απαραίτητη διαδικασία.

Το χρονοδιάγραμμα που έθεσε ο Ομπάμα όσον αφορά την αμερικανική αποχώρηση από το Αφγανιστάν χαιρετίστηκε από τους – εξίσου κουρασμένους από τον δεκαετή πόλεμο – ευρωπαίους συμμάχους. Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία και Ισπανία δήλωσαν πως θα προχωρήσουν και αυτές σε σταδιακή αποχώρηση – τόσο στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία, όσο και στις ΗΠΑ, έρχονται κρίσιμες εκλογές το επόμενο 18μηνο. Η Βρετανία, από την πλευρά της, ανακοίνωσε πως ανάλογα με τις συνθήκες ίσως αποσύρει τους 15.000 στρατιώτες της νωρίτερα από το 2015, όπως σχεδίαζε αρχικά. Σε ποιες συνθήκες όμως αφήνουν οι σύμμαχοι το Αφγανιστάν; Κάποιοι αναλυτές, όπως ο Ρονάλντ Ατό, καθηγητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού, είναι αμείλικτοι: σε συνέντευξή του στο atlantico.fr ο Ατό χαρακτήρισε, ούτε λίγο ούτε πολύ, το Αφγανιστάν «το Βιετνάμ του Μπαράκ Ομπάμα».