Ο φανατικός της ελληνικής ζωγραφικής

Μόλις τον είδε, του άνοιξε την όρεξη. Μόνο που ο κυπρίνος που ζήλεψε ο νεαρός τότε δικηγόρος Σωτήρης Φέλιος δεν «σπαρταρούσε» στη βιτρίνα ενός ιχθυοπωλείου, αλλά στην γκαλερί «24» στο Κολωνάκι. Κι ήταν
η αρχή για να δηµιουργηθεί τα επόµενα τριάντα χρόνια µία από τις σηµαντικότερες συλλογές σύγχρονης ελληνικής παραστατικής ζωγραφικής που σήµερα αριθµεί περισσότερα από 700 έργα.

Αθήνα 1980. Ο Σωτήρης Φέλιος είναι µόλις 29 ετών, στην ώριµη νιότη του. Εχει ανοίξει το γραφείο του πριν από τρία χρόνια σε µια Ελλάδα που βράζει. Το µυαλό του βασανίζουν η δικηγορία, οι κοινωνικές αλλαγές, οι γυναίκες, ο Ολυµπιακός. Είναι στη φάση που αποκλείει την άµεση εµπλοκή του µε την πολιτική. Τον απωθούν τα σηµάδια καταναγκασµού που επιβάλλονται κι έχει γητευτεί από τα βέλη της επιτυχηµένης δικηγορίας. Νιώθει ότι µπορεί να καταφέρει τα πάντα. Τον ταλανίζει όµως το πώς θα διαθέσει τον ελεύθερο χρόνο του. Η ζωγραφική ασκεί γοητεία στο βλέµµα του. Κι ο έρωτάς τους – µε αφορµή τον «Κυπρίνο» του Χρήστου Μποκόρου – θα αποδειχτεί κεραυνοβόλος.

ΤΟ ΠΑΘΟΣ. Πληθωρικός, εκρηκτικός, συγκρουσιακός κι ορισµένες φορές αθυρόστοµος στις παρέες, ο Σωτήρης Φέλιος αρχίζει να µοιράζεται τον ενθουσιασµό του για κάθε νέο του απόκτηµα µε τους φίλους του.

Ονόµατα άγνωστα, έργα που δεν ήξερε κανείς. Κι εκείνος µε τη χαρά του νεοφώτιστου και το πάθος του φιλότεχνου να µιλάει για τέχνη. «Τον θυµάµαι µε πόσο ενθουσιασµό µιλούσε», αναφέρει ο φίλος του, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θεόδωρος Πάγκαλος. «Την ώρα που οι υπόλοιποι της παρέας ρωτούσαµε για οικόπεδα και µετοχές, εκείνος αγόραζε έργα τέχνης».

Ο Σωτήρης Φέλιος όµως υπερασπίζεται τον έρωτά του µε πάθος. Κι αυτή του η αντίδραση δεν αφήνει στους άλλους περιθώριο να τον αµφισβητήσουν. Στο βάθος άλλωστε όλη αυτή η ιστορία κρύβει και µια άδηλη αναµέτρηση, όπως έχει κι ο ίδιος παραδεχτεί. ∆ιότι δεν αγόραζε τα µεγάλα ονόµατα της εποχής. Τον ενδιέφερε να γοητευτεί από την εικόνα, να βρει το καλό έργο πριν πέσουν πάνω του τα παραµορφωτικά φώτα της δηµοσιότητας.

Η συλλογή του αναδείχθηκε σε αυστηρά προσωπική υπόθεση. Ενα ψυχογράφηµα της προσωπικότητάς του. Γνώµες µπορεί να ακούει, αλλά σύµβουλο για τις αγορές του δεν έχει. Για να αποκτήσει ένα έργο – αποκλειστικά ελληνικής παραστατικής ζωγραφικής –πρέπει να τον συγκινήσει, όπως εξοµολογείται. Και δεν πουλάει κανένα. «∆εν επένδυσα ποτέ.

Αν µου πάρεις έναν πίνακα, λυσσάω, αλλά κι όλα να τα χάσω, δεν µε νοιάζει. Μπορώ να ξαναρχίσω. ∆εν είµαι εξαρτηµένος από την ιδιοκτησία µε την έννοια του αντικειµένου – φετίχ». Ισως επειδή κοιτάζει διαρκώς πίσω, όπως λέει, και έχει συνειδητοποιήσει ότι είναι µεγάλη η απόσταση που έχει διανύσει η οικογένειά του σε τρεις γενεές: από τον παππού του που έσπαζε ορυκτό γύψο στο Μαυρίκι Αρκαδίας για ένα καρβέλι ψωµί έως εκεί που έφτασε ο ίδιος σήµερα. Μεγαλύτερος από τρία παιδιά, ο Σωτήρης Φέλιος γεννιέται στην Τρίπολη τον Μάρτιο του 1951. Ο πατέρας του κηροπλάστης. Η µητέρα στο σπίτι. Τυχερός, όπως υποστηρίζει, φοιτά στο πρότυπο σχολείο της Παιδαγωγικής Ακαδηµίας και συνεχίζει στο 1ο Γυµνάσιο Αρρένων. Η επαρχιακή πόλη της δεκαετίας του ‘60 δεν έχει να του προσφέρει ερεθίσµατα γύρω από την τέχνη. Το κενό έρχονται να καλύψουν οι δάσκαλοί του, η κ. Αγγελική και ο κ. Περικλής στο ∆ηµοτικό, η Κική Κοκκίνη, η Ματίνα Κυρίου, η Αφροδίτη Αλεξανδρή στο Γυµνάσιο. Το 1969 δίνει εξετάσεις. ∆ηλώνει µόνο Νοµική Αθήνας και περνάει. Ως φοιτητής κινείται στις παρυφές του Ρήγα. Το ‘73 είναι ένας από τους 11 που συλλαµβάνονται στη Νοµική και στρατεύονται υποχρεωτικά. Η περίοδος της δικτατορίας θα αποδειχθεί καταλύτης για τις κοινωνικές του σχέσεις και τις επιλογές του. Τότε θα γνωρίσει και τον Τάκη Παππά και θα συνδεθούν µε στενή φιλία. Η Μεταπολίτευση τον βρίσκει να κινείται στον χώρο της Κεντροαριστεράς και πρόεδρο των ασκούµενων δικηγόρων. Παίρνει την άδεια εξασκήσεως επαγγέλµατος και φεύγει για µεταπτυχιακές σπουδές στη Σορβόννη, στο ∆ίκαιο Εταιρειών.

Επιστρέφει στην Ελλάδα το 1978 και ανοίγει το πρώτο του γραφείο στη συµβολή των οδών Μαυροµιχάλη και Ναβαρίνου. Είναι η εποχή που γνωρίζει και τη µελλοντική σύζυγό του, επίσης δικηγόρο, Λάρυ Χάνου, κόρη µεταναστών από την Αυστραλία. Πέντε χρόνια αργότερα παντρεύεται τη Λάρυ και µετακοµίζει σε µεγαλύτερο γραφείο στην οδό Πινδάρου, ενώ ήδη µε τους πρώτους συνεργάτες του σχηµατίζουν οµάδα εργασίας και πλέον το δικηγορικό του γραφείο παίρνει µορφή εταιρείας µε ειδίκευση κυρίως στο ∆ίκαιο Επιχειρήσεων.

Μανιώδης µε τη δουλειά του, δεν σταµατά να τρέχει λεπτό. Η δικηγορία δεν τον αφήνει να πλήξει και τον γοητεύει η ιδέα του υπερασπιστή. Οµως δεν λέει ναι σε όλες τις υποθέσεις, διότι θεωρεί πως µπορούν να επιτευχθούν πολλά, αλλά όχι όλα. Και ενδιαµέσως βρίσκει χρόνο και για συνδικαλισµό. Από το 1981 και για δυο δεκαετίες εκλέγεται ανελλιπώς µε παράταξη που πρόσκειται στο ΠΑΣΟΚ στον ∆ικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και διατελεί χρέη πρώτου αντιπροέδρου. Οταν δεν βρίσκεται στα δικαστήρια, απολαµβάνει καλό κρασί µε φίλους, ταξιδεύει, διαβάζει ποίηση και Ιστορία και πηγαίνει στον Μητροπάνο, αλλά αρνείται να πάρει δίπλωµα οδήγησης και κυκλοφορεί µε σοφέρ. Στο ενδιάµεσο έρχεται στον κόσµο η µονάκριβη κόρη του Μυρσίνη, που σήµερα ακολουθεί τα επαγγελµατικά ίχνη του. Και οι δουλειές µεγαλώνουν, µε αποτέλεσµα να µετακοµίζει άλλη µία φορά: σε ιδιόκτητα γραφεία στη Νεοφύτου Βάµβα στο Κολωνάκι.

ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. Η Ελλάδα αρχίζει να µην τον χωράει και ανοίγεται στην Ευρώπη. Μιλά αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά κι αυτό τον διευκολύνει. Το 1999 εκλέγεται πρόεδρος του Ευρωπαϊκού ∆ικηγορικού Συλλόγου και επί τρία χρόνια µοιράζει τον χρόνο του ανάµεσα στην Αθήνα και τις Βρυξέλλες. Το γραφείο κρατιέται όρθιο χάρη στους συνεργάτες του κι εκείνος αποκοµίζει µια µοναδική εµπειρία:

«Να δω από κοντά πώς θα είναι – αν συντεθεί ποτέ – η ευρωπαϊκή ταυτότητα», όπως λέει ο ίδιος.

Η λήξη της θητείας του θα του προσφέρει και µια ανώτατη διάκριση: το παράσηµο Μεγάλης Τιµής της ∆ηµοκρατίας της Αυστρίας για την επιτυχηµένη πορεία του στην ευρωπαϊκή προεδρία. Εκτοτε είναι µέλος της ∆ιεθνούς Ενωσης ∆ικηγόρων και του διοικητικού συµβουλίου των Ελληνικών ∆ικηγορικών Εταιρειών.

Τον τελευταίο καιρό τον απασχολεί το µέλλον της συλλογής που έχει ξεπεράσει τα 700 έργα και δεν λέει να σταµατήσει. Ηδη έχει συστήσει το ίδρυµα «Η άλλη ….Αρκαδία» στο οποίο και ανήκει η συλλογή, έχει αποκτήσει ιδιόκτητο χώρο στη Φωκίωνος Νέγρη και έχει παρουσιάσει τα έργα σε εκθέσεις στην Ελλάδα, την Κωνσταντινούπολη και τη Βενετία, ενώ ετοιµάζει παρουσιάσεις σε Ρώµη και Παρίσι. Οχι µόνο για να µην κρατά διπλοκλειδωµένους τους πίνακες για τον εαυτό του, αλλά κι επειδή πιστεύει πως «η ελληνική ζωγραφική δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από την αγγλική ή την ιταλική. Είναι κοµµάτι της ταυτότητας αυτού του τόπου».

Η ελληνική ζωγραφική δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από την αγγλική ή την ιταλική.
Είναι κοµµάτι της ταυτότητας αυτού του τόπου

ΕΙΠΕ

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ

Ενας επιτυχηµένος δικηγόρος που έγινε συλλέκτης όχι για την επένδυση, αλλά από το πάθος του για την τέχνη

ΜΑΡΙΝΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ – ΠΛΑΚΑ, ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Της ΕΘΝΙΚΗς ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗς