Με χαρτί και µολύβι νιώθουν ελεύθεροι

Ηζωή έξω,η ζωή µέσα. Το νήµα είναι ρευστό για την καθηµερινότητα που ξετυλίγεται στους δρόµους του Κορυδαλλού και στη ζωή των κρατουµένων µέσα στις φυλακές. Ο έλεγχος στην πρώτη πύλη είναι αυστηρός και µπαίνουµε στο διοικητικό κτίριο, όπουµας κάνουντον δεύτερο έλεγχο. Προχωράµε άλλα 50-70 µέτρα µέσα από κήπο – στα δεξιά µας µια cult µακέτα της Αγίας Σοφίας! – και βρισκόµαστε στονκυρίως χώρο των φυλακών µε τη δεύτερη πύλη και τις δεκάδες οθόνες που παρακολουθούν τα κελιά. Μας ανοίγουν την πόρτα, περνάµε άλλες δύο καγκελόπορτες,που στο κατέβασµά τους κάνουν έναν τροµερό θόρυβο.

Τώρα περπατάµε εντός τωνφυλακών καιείµαστε σεµια αίθουσα ανάµεσα σεΑ’ καιΓ’ Πτέρυγα. Η επίσκεψή µας εντός των ∆ικαστικών Φυλακών Κορυδαλλ ούέχει αιτία: τα µαθήµατα ∆ηµιουργικής Γραφής και Ανάγνωσης που διοργανώνειη Λέσχη Ανάγνωσης των Φυλακών έπειτα από πρωτοβουλία των κοινωνιολόγων Ουίλιαµ Αλοσκόφη και Γιολάντας Κωνσταντινίδου. Μέχρι τώρα µάλιστα συγγραφείς επισκέφθηκαν τη Λέσχη, όπως οΜένης Κουµανταρέας, ο Γιώργος Σκούρτης, η Σώτη Τριανταφύλλου, ο Αλέξανδρος Ασωνίτης.

Εκείνος είναιπου µας συνοδεύει για την τελευταία συνάντηση, που έχει µάλιστα ένα ειδικό θέµα: Τραγούδια µε θέµα τη φυλακή. «Κάπως έπρεπε να αντισταθούµε στις συνθήκες εδώ. Κάποιοι στην αρχή µου είπαν “καλά, εδώ είµαστε γεµάτοι κατσαρίδες, µε τη Λέσχη Ανάγνωσης θα ασχοληθούµε;”. Κλονίστηκα αλλά πείσµωσα. Το αποτέλεσµα ήταν απίθανο. Ολοι ήταν δεκτικοί, δεκάδες κρατούµενοι παρακολούθησαν τα µαθήµατα ∆ηµιουργικής Γραφής, κάποιοι µάλιστα έγραψαν κιόλας», λέει ο Ουίλιαµ Αλοσκόφης, ενώ ο Ασωνίτης ξεκλειδώνει το δικό του σκεπτικό απ’ τα µαθήµατα: «Αν έστω κι ένας ξαναγράψει οτιδήποτε εκτός φυλακής ή διαβάζει βιβλία, έχω πετύχει».

Οι δεκαεφτά κρατούµενοι κάθονται γύρω γύρω στην ψηλοτάβανη αίθουσα. Πίνουµε τσάι σε πλαστικά ποτήρια καιη κουβένταξεκινάει υπό τον ήχο ρεµπέτικωνκαι λαϊκών της φυλακής. Γιατί σήµερα δεν γράφονται τραγούδια µε τέτοια θέµατα; «Η δισκογραφία απωθεί ό,τι πιο σκληρό. Είναι ενδεικτικό ότι τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν γραφεί µόνο τρία τραγούδια για τον θάνατο», αναλύει ο Αλέξανδρος Ασωνίτης και ο κύκλος των φυλακισµένων ακούει µε ενδιαφέρον. «Ο Κοεµτζής µε την περίφηµη “παραγγελιά” βρήκε δικαιολογητικά, για παράδειγµα απ’ τον Σαββόπουλο και το τραγούδι“Μακρύ ζεϊµπέκικο” για τον Νίκο που έγραψε. Σήµερα ένα αντίστοιχο συµβάν δεν θα έβρισκε υπερασπιστές», παρεµβαίνει ο πρώτος κρατούµενος µε τα µυωπικά γυαλιά και συγκροτηµένο αλλά και οργισµένο λόγο. «Το έγκληµα του Κοεµτζή έγινε επί χούντας και εκλήφθηκε ως πράξη αντίστασης, αν δεν είχε ευθεία πολιτική αιτία. Πάντως δεν γράφονται σήµερα τέτοια πράγµατα, η κοινωνία δεν θέλει τίποτεδυσάρεστο. Μια σειρά θεµάτων έχουν αποκλειστεί. Χαρτοπαίχτες, τζόγος και ναρκωτικά δεν υπάρχουν σήµερα;» ρωτάει ρητορικά ο ΑΣωνίτης σε µια κουβέντα που εκ των πραγµάτων φεύγει εκτός θέµατος για να πυροδοτήσει σκέψεις για τον εγκλεισµό, τη δικαιοσύνη, τις συνθήκεςκράτησης, τον ήλιο πίσω απ’ τα κάγκελα, τη ζωή και τον θάνατο.

ΤΑ ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ. «Κατάδικος για πάντα», τραγουδάει ο Στέλιος Καζαντζίδης και ακούµεµε προσήλωση. «Εδώ έχουµε τηνιστορία ενός εγκλήµατος. Το τραγούδι εξηγεί όλο τον µηχανισµό της σκέψης εκείνου που το διέπραξε και µάλιστα περιλαµβάνει την έννοια της αποδοχής του αδικήµατος και της ποινής που επισείει. Πάθος – εκτέλεση – αποδοχή», εξηγεί ο Ασωνίτης µε απλή γλώσσα.

Ο Νίκοςπαίρνει τον λόγο:«Εχω έρθει µόνο σε δύο µαθήµατα ∆ηµιουργικής Γραφής. Είµαι λίγων ηµερών κρατούµενος και νοµίζω πως πρέπει να µιλήσουµε για τη θεραπεία. Ζούµεέναν Γολγοθά. Είµαι λίγο καιρό εδώ και ίσως δεν νοµιµοποιούµαι να µιλήσω. Πάντως η φόρτισηείναι ηίδια είτεόταν πρωτοπερνάςτην πόρτατου κελιού σου είτε όταν φτάνει στο τέλος της θητείας σου. Το µεσοδιάστηµα απλά σε γαληνεύει, η αρρώστια δεν είναι ενιαία, άρα ούτε και η θεραπεία. Εντάξει, δεν είναι φυσιολογικό να διαπράττεις µια κλοπή, να κάνεις ένα έγκληµα. Απλά χάσαµε κάπουτον ίσιο δρόµο. Η βροχή µόνο είναι φυσικό αίτιο», καταλήγει και διακρίνω πως έχει δακρύσει για αυτές τις πρώτεςηµέρες του εγκλεισµού του που σίγουρα δεν είναι εύκολες…

Είπαν «εδώ είµαστε γεµάτοι κατσαρίδες, µε τη Λέσχη Ανάγνωσης θα ασχοληθούµε;»

«Ηταν για εµάς αχτίδα φωτός»

Οι ΚΡΑΤΟΎΜΕΝΟΙ διψούν να ακούσουν, αλλάπιο πολύ διψούν να µιλήσουν. «Κάποιος κλέβει όχι επειδή είναι κλεπτοµανής. Εδώ είµαστε στο ωµέγα, όµως πριν υπάρχουν και άλλα 23 γράµµατα», σηµειώνει ο Κυριάκος και όλοι κάνουν λόγο για τις συνθήκες κράτησης, τα προβλήµατα (4 κρατούµενοι σε8 τ.µ., ελάχιστο ζεστό νερό κ.ά.) Ακούµε το «Μες στο κελί µου ξάγρυπνος» µε τον Πρόδροµο Τσαουσάκη. Οι κρατούµενοι κοιτούν χαµηλά, κουνούν τα πόδια ρυθµικά. Πέντε µικρά σκαµνάκια µε σηµειώσεις, ένα βιβλίο, τσάι σε πλαστικό ποτήρι και τρία µεγάλα τραπέζια στις γωνίες. «Είµαι 72 ετών, έφαγα φυλάκιση 7 χρόνια για χρωστούµενα λεφτά σε µια ιδιωτική εταιρεία. Για την ακρίβεια χρωστούσα 790 χιλιάδες, πλήρωσα τα 650 και ενδιάµεσα έπαθα καρκίνο του παχέος εντέρου. Πήγα στην Ιταλία για θεραπεία, δεν παρέστην στο δικαστήριο και έφαγα 7 χρόνια άνευ κατασταλτικού. Επειτα και από πολλαπλά εγκεφαλικά, ζω σ’ ένα κελί µε άλλα 3 άτοµα». Η σκληρή ιστορία του Λευτέρη ξετυλίγεται ενώ ο ήχος της βροχής απέξω δηµιουργεί περίεργα συναισθήµατα.

Ο ΠΑΝΑγιώτΗΣ είναι ο «παλιός». Και παλιάς κοπής τύπος. Με µάτια δαιµονικά. Τώρα εκτίει ποινή για απόπειρα κλοπής, αλλά έχει διαβεί κι άλλες φορές την πύλη της φυλακής. «Οταν ο τοίχος σηκώνεται πιο ψηλά,η κοινωνία πρέπει να ντρέπεται πιο πολύ». Με κοιτάειστα µάτια και συνεχίζει:«Ολοι έχουµε πρόβληµα µε τη ∆ικαιοσύνη. Προχθές µου έφεραν ένα γεροντάκι στο κελί µου µε ποινή για οικονοµικό αδίκηµα. Εγώ µπήκα δικαιολογηµένα, αυτός;».

Ο ∆ηµήτρης είναι µια ιδιότυπη περίπτωση. Σπούδασε ναυπηγός, είχε όνειρα, ταλέντα, αλλά µπήκε στον κόσµο των ναρκωτικών που είχε το ανάλογο κόστος. Πάντωςείναι ένας από τους κρατουµένους που αποπειράθηκαν να γράψουν στα πλαίσια των συναντήσεων µε τον Αλέξανδρο Ασωνίτηκαι µάλιστα όχι άσχηµα.

«Η ίδρυση της Λέσχης Ανάγνωσης ήταν για εµάς αχτίδα φωτός. ∆ηµιουργήθηκε µια οµάδα γραφής – έκφρασης ιδεών, αν και οι συνθήκες δεν ευνοούν, αφού φανταστείτε πως δεν υπάρχουν αίθουσες ψυχαγωγίας για να κάτσουµε να γράψουµε µε καθαρό µυαλό. Εγώ έγραψα. Το ένα αφήγηµα αφορούσε την κατασκευή ενός πλοίου και το δεύτερο την παρασκευή ενός γλυκού σ’ ένα χωριό από τη συγκοµιδή µέχρι το τελικό στάδιο. Εχω σπουδάσει ναυπηγική, είχα περιπέτειες µε τα ναρκωτικά – έκανα και µια µελέτη απ’ την Α’ Πτέρυγα, χωρίς χάρακα και πληρώθηκα γι’ αυτήν αφού την πούλησα έξω», µου λέει.


Εγραψαν

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Αισθάνοµαι σαν τον Ντρέιφους, επειδή πιστεύω ότι δεν έχω κάνει τίποτα αξιόποινο. Και αυτό το θέµα το έχω σκεφθεί πολύ καιρό όσο είµαι εδώ. Είµαι προφυλακισµένος για έξι µήνες που σηµαίνει κατ’ εµέ ότι κατά την κρίση του δικαστικού λειτουργού µπορεί να είµαι αθώος. αν είναι έτσι, τότε για ποιον σωφρονισµό είµαι έγκλειστος στον Κορυδαλλό; (…) Γιατί;

ΔΗΜΗΤΡΗΣ τα κουπόνια µοιράστηκαν και σήµερα. Κελί το κελί.

Είναι τα εισιτήρια για την καθηµερινή µεγάλη γιορτή της µάσας.

Κουπόνι ίσον πρόσβαση και παραλαβή τροφής.

∆ιάχυτη η αναµονή στον αέρα. Πλησιάζει η ώρα του φαγητού. ακόµη δεν έχουν έρθει τα καζάνια, αλλά η «ουρά» έχει ήδη αρχίσει να σχηµατίζεται (…). Μεγάλα σε ηλικία άτοµα µε µάτια ανοικτά, διασταλµένα, γεµάτα προσµονή. Σε ένα – δύο γεροντότερους µικρά αυλακωτά ρυάκια σάλιου…

ΓΙΏΡΓΟΣ Ενα άγγιγµα αόρατο του τέλους η τελεία, ένα σηµείο τελικό στου τέλους την ευθεία.

ΤΕΛΟΣ-ΤΕΛΕΙΑ-ΤΕΛΕΙ-ο!