Φουκουσίµα ώρα µηδέν

Τι συµβαίνει στη Φουκουσίµα;
Οι εργάτες προσπαθούν να θέσουν ξανά σε λειτουργία τις αντλίες ψύξης σε τέσσερις αντιδραστήρες οι οποίοι υπέστησαν ζηµιές από τον σεισµό µεγέθους 9 βαθµών και το τσουνάµι και αργότερα γέµισαν θαλασσινό νερό στο πλαίσιο των απελπισµένων προσπαθειών να διατηρηθούν κρύοι. Πρέπει να συνεχίσουν να διοχετεύουν νερό στο συγκρότηµα των αντιδραστήρων για ναµην υπερθερµανθεί και λειώσουν οι ράβδοι του καυσίµου, όµως έτσι δηµιουργείται ακόµη περισσότερο µολυσµένο νερό το οποίο πρέπει να απαντληθεί. Η άµεση πρόκληση είναι να απαντληθεί το ραδιενεργό νερό που έχει πληµµυρίσει τα υπόγεια των αντιδραστήρων 1,2 και 3 και εµποδίζει τις εργασίες για να αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση στις αντλίες ψύξης.

Ο αντιδραστήρας 2 δηµιουργεί ιδιαίτερους κινδύνους, καθώς εκπέµπει ραδιενέργεια άνω των 1.000 µιλισίβερτ την ώρα στο νερό και τον αέρα στο υπόγειο του κτιρίου τηςτουρµπίνας. Αυτή είναι η υψηλότερη µέτρηση που έχει γίνει στηδιάρκεια της κρίσης και σηµαίνειπως ένας εργάτης που µπαίνει στοδωµάτιο θα έχει δεχθεί µέσα σε 15 λεπτά τη µέγιστη επιτρεπόµενη ετήσια έκθεση σε ραδιενέργεια.

Οι εργάτες ελπίζουν ότι θα µεταφέρουν το νερό στουςσυµπυκνωτές επιφανείας του αντιδραστήρα, οι οποίοι είναι κυκλοφοριακά συστήµατα σωληνώσεων και δεξαµενών.

Για να το κάνουν, πρέπει πρώτα να αδειάσουν το νερό που υπάρχει ήδη µέσα στους συµπυκνωτές, όµως οι υφιστάµενες δεξαµενές αποθήκευσης είναι γεµάτες ή έχουν υποστεί ζηµιές από το τσουνάµι.

Πόσος χρόνος µπορεί να χρειαστεί;
Ουδείς γνωρίζει. Το πιθανότερο σενάριο είναι µια µακρά µάχη µε σταδιακή πρόοδο που θα διακόπτεται από επείγοντα µέτρα για την ψύξη των αντιδραστήρων και από µεγάλες ανόδους της ραδιενέργειας. Μόλις οι αντλίες λειτουργήσουν, θα χρειαστούν µόνο δυο µέρες για να κρυώσουν οι αντιδραστήρες και να σταµατήσει η λειτουργία τους. Οµως οι µηχανικοί εργάζονται στο σκοτάδι – κυριολεκτικά – και εµποδίζονται από σπασµένους σωλήνες, συντρίµµια και πληµµυρισµένο εξοπλισµό. Τα φώτα άναψαν πρόσφατα στην αίθουσα ελέγχου, όµως εξακολουθούν να µη λειτουργούν τα µόνιτορ και οι µετρητές – τα µάτια και τα αυτιά των εργατών µέσα στον αντιδραστήρα – καθώς και ο φωτισµός στα επικίνδυνα υπόγεια.

Κρίνοντας από τα επίπεδα της ραδιενέργειας γύρω από τον σταθµό, τουλάχιστον ένας πυρήνας αντιδραστήρα έχει µερικώς τακεί και τα παραπροϊόντα εξακολουθούν να διαρρέουν.

Αυτό σηµαίνει ότι µπορεί να χρειαστούν µήνες για να καταφέρουν οι εργάτες να κρυώσουν και να σταµατήσουν τη λειτουργία των αντιδραστήρων (cold shutdown), ελαχιστοποιώντας παραλλήλως την έκθεσή τους στη ραδιενέργεια.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;
Ο κύριος κίνδυνος προέρχεται από τη ραδιενέργεια που θασυνεχίσει να εκλύεται κάθε φορά πουένας σωλήνας έχει διαρροή ή η αυξανόµενη πίεση αναγκάζει τους εργάτες να απελευθερώσουν ατµό που περιέχει ραδιενέργεια. Νερό που διαρρέει από τους αντιδραστήρες µπορεί να περάσειστο υπέδαφος και στον ωκεανό.

Ο κίνδυνος να ξεκινήσει αλυσιδωτή αντίδραση στις δεξαµενές των ράβδων του εξαντληµένου καυσίµου είναι µικρός, εφόσον οι δείκτες της θερµοκρασίας είναι ακριβείς. Υπάρχει επίσης ένας µικρός κίνδυνος να εκραγεί ατµός, ιδιαίτερα µέσα στον αντιδραστήρα 1, που είναι ο παλιότερος του σταθµού και ο οποίος πιστεύεται ότι έχει ένααδύνατο σηµείο. Αν οι εργάτες δεν µπορέσουν να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις ρίψης νερού µε σωλήνες και αν το πυρηνικό καύσιµο λειώσει, περάσει µέσα από τη βάση του αντιδραστήρα και πέσει στη λίµνη νερού που υπάρχει από κάτω, θα επιφέρει µεγάλη άνοδο της θερµοκρασίας και ξαφνική απελευθέρωση τεράστιας ποσότητας υδρογόνου που θα µπορούσε να κάνει το κέλυφος να σπάσει. Αν συµβεί οποιοδήποτε από τα δύο χειρότερα σενάρια, η ραδιενέργεια µπορεί να διασκορπιστεί ως και 20 χιλιόµετρα από τονσταθµό, καθιστώντας αδύνατο να κρυώσουν και να κλείσουν οι αντιδραστήρεςχωρίς να απαιτηθούν µεγάλες θυσίες.

Ο χώρος του πυρηνικού σταθµού θα πρέπει να γίνει νεκρή ζώνη;

Το πιθανότερο ναι. Ακόµη και στην περίπτωση που καταστεί δυνατό να κρυώσουν και να κλείσουν οι αντιδραστήρες (cold shutdown), υπάρχουν στον χώρο τόνοι πυρηνικών αποβλήτων. Ο «ενταφιασµός» των αντιδραστήρων µε την έγχυση µολύβδου και την κάλυψή τους µε τσιµέντο θα καταστήσει ασφαλή την εργασία και τη ζωή λίγα χιλιόµετρα µακριά από τον χώρο. Οµως δεν αποτελεί µακροπρόθεσµη λύση γιατο εξαντληµένο καύσιµο, το οποίο θα εκπέµπει για αρκετές χιλιάδες χρόνια σχάσιµα υλικά. Το εξαντληµένο πυρηνικό καύσιµο στη Φουκουσίµα έχει υποστεί ζηµιές από το θαλασσινό νερό, έτσι η ανακύκλωσή του πιθανόν δεν αποτελεί πλέον επιλογή, ενώ η µεταφορά του αλλού είναι απίθανη, δεδοµένων των αντιδράσεων που θα προκαλούσε µιατέτοια πρόταση. Οι ειδικοί λένε πως ο καθαρισµός θα απαιτήσει δεκαετίες.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από το πλουτώνιο;

Πλουτώνιο βρέθηκε σε δείγµατα εδάφους στον σταθµό, γεγονός που αποτελεί περαιτέρω ένδειξη ότι ράβδοι καυσίµου σε τουλάχιστον έναν αντιδραστήρα έλειωσαν σηµαντικά πριν να ψυχρανθούν και ότι υπάρχει ζηµιά στις δοµές που περικλείουν τον πυρήνα. Εντοπίστηκανµόνο ίχνη της τοξικής ουσίας. Επίπεδο µέχρι τα 0,54 µπεκερέλ ανά κιλό εδάφους δεν θεωρείται επικίνδυνο. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν λίγο πλουτώνιο στο σώµα τους από τις πυρηνικές δοκιµές που έχουν γίνει στην ατµόσφαιρα και κάτω από τη θάλασσα. Επίσης µερικοί βηµατοδότες λειτουργούν µε πλουτώνιο.

Οµως η παρουσία του ραδιενεργού δηλητηρίου έξω από τα συγκροτήµατα των αντιδραστήρωναυξάνει τις ανησυχίες για τους εργάτες που βρίσκονται εκεί όσο οι Αρχές δεν είναι σίγουρες για το πώς διέρρευσε. Το πλουτώνιο-239χρησιµοποιείται στους περισσότερους αντιδραστήρες και έχει ηµιζωή 24.200 χρόνια. ∆εν απορροφάται εύκολα από το σώµα, όµως όταν απορροφηθεί, παραµένει, ακτινοβολεί τον περιβάλλοντα ιστό και είναι καρκινογόνο.

Χιλιάδες ιάπωνες και αµερικανοί στρατιώτες άρχισαν χθες να αναζητούν πτώµατα κατά µήκος της βορειοανατολικής ακτής της ιαπωνίας. οι στρατοί των δύο συµµαχικών χωρών ανέπτυξαν 120 αεροπλάνα και ελικόπτερα, καθώς και 65 πλοία για να αναζητήσουν τους 16.441 ανθρώπους, η τύχη των οποίων εξακολουθεί να αγνοείται µετά τον σεισµό και το τσουνάµι της 11ης Μαρτίου και είναι κατά πάσα πιθανότητα νεκροί. Στην επιχείρηση θα συµµετάσχουν 17.000 ιάπωνες και 7.000 αµερικανοί στρατιώτες. Ερευνες για 16.441

αγνοουµένους Χιλιάδες ιάπωνες και αµερικανοί στρατιώτες άρχισαν χθες να αναζητούν πτώµατα κατά µήκος της βορειοανατολικής ακτής της ιαπωνίας. οι στρατοί των δύο συµµαχικών χωρών ανέπτυξαν 120 αεροπλάνα και ελικόπτερα, καθώς και 65 πλοία για να αναζητήσουν τους 16.441 ανθρώπους, η τύχη των οποίων εξακολουθεί να αγνοείται µετά τον σεισµό και το τσουνάµι της 11ης Μαρτίου και είναι κατά πάσα πιθανότητα νεκροί. Στην επιχείρηση θα συµµετάσχουν 17.000 ιάπωνες και 7.000 αµερικανοί στρατιώτες. πάντως κατά την έρευνα δεν θα καλυφθεί µια ζώνη 30 χλµ. γύρω από τον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα, όπου τα επίπεδα της ραδιενέργειας είναι επικίνδυνα. Αυτό ακριβώς είναι το µεγάλο πρόβληµα, τρεις εβδοµάδες µετά τον καταστροφικό σεισµό και το τσουνάµι που ακολούθησε. οι δύο από τους έξι αντιδραστήρες του σταθµού θεωρούνται σταθεροί, όµως οι άλλοι τέσσερις παραµένουν ασταθείς. Και στο περιβάλλον εκλύεται συνεχώς ραδιενέργεια.