Δύο σενάρια βγάζουν οι κάλπες

Εκλογές χωρίς αύριο είναι οι αυριανές εκλογές και στο ΠΑΣΟΚ πλέον εξετάζονται όλα τα πιθανά σενάρια για τις πολιτικές εξελίξεις, µε τις πρόωρες εκλογές να βρίσκονται στην πρώτη θέση του τρένου.

Μετά δε και την κρίσιµη σύσκεψη της οµάδας στρατηγικού σχεδιασµού την περασµένη Πέµπτη, υπό τον Γιώργο Παπανδρέου στη Βουλή, όλα δείχνουν ότι αυτό που πριν από µερικές ηµέρες και πάντως στην έναρξη της προεκλογικής περιόδου για τον «Καλλικράτη» φάνταζε ως σενάριο επιστηµονικής φαντασίας, δηλαδή η επιτάχυνση των πολιτικών εξελίξεων, τώρα µοιάζει σχεδόν αναπόφευκτο. Τα περισσότερα στελέχη που µετείχαν στη σύσκεψη, έφυγαν µε την εντύπωση ότι «πλέον είναι πιο πιθανό να γίνουν εκλογές το συντοµότερο δυνατό, παρά να µη γίνουν». Και ήταν η αποφασιστικότητα του Γιώργου Παπανδρέου «να δοθεί λύση στο διαφαινόµενο πολιτικό πρόβληµα» που θα προκύψει από το εκλογικό αποτέλεσµα. Ποιο είναι αυτό το πρόβληµα;

Οπως όλοι οι παράγοντες επισηµαίνουν, η πολιτική αµφισβήτηση της ακολουθούµενης κυβερνητικής πολιτικής στην οικονοµία, και κατ’ επέκταση και της ίδιας της κυβέρνησης η οποία υλοποιεί µια σχεδόν µονοθεµατική πολιτική – αυτήν που υπαγορεύει το Μνηµόνιο –, θα αποτελέσει βαρίδι στα πόδια του Πρωθυπουργού και της κυβέρνησης. Και καθώς ο επόµενος πολύ δύσκολος χρόνος θα απαιτεί σκληρές διαπραγµατεύσεις µε την τρόικα και ενδεχοµένως νέα επώδυνα µέτρα είναι σίγουρο ότι η κυβέρνηση θα βρει απέναντί της ένα άτυπο αντιπολιτευτικό µέτωπο, το οποίο θα προβάλει συνεχώς εµπόδια στην άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής.

«Εγώ όµηρος δεν γίνοµαι». Κατά τον Πρωθυπουργό, «αυτό σηµαίνει οµηρεία και εγώ όµηρος δεν γίνοµαι», φέρεται να δήλωσε στους συνεργάτες του, οι οποίοι λίγα πράγµατα είχαν να του αντιτείνουν, όπως για παράδειγµα τη σφοδρή αντίδραση που θα έχει να αντιµετωπίσει προκειµένου να δικαιολογήσει την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.

Ενα ζήτηµα που τίθεται για το πώς θα δικαιολογηθεί στην τρόικα η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες συναντά µια µάλλον απρόσµενη απάντηση: ο Γιώργος Παπανδρέου δηλώνει συχνά στους συνοµιλητές του ότι «εµείς διαχειριζόµαστε τα της χώρας µας και δεν έχω την υποχρέωση να ενηµερώνω για τέτοια θέµατα κανέναν».

Πάντως, δύο είναι τα σενάρια για τις πολιτικές εξελίξεις:

1. Το πρώτο είναι το γνωστό, αυτό που συναρτάται µε το δίληµµα των εκλογών , και που η κυβέρνηση προβάλλει τις τελευταίες ηµέρες, σηκώνοντας έστω και µε καθυστέρηση το γάντι που της πέταξε από την αρχή της προεκλογικής περιόδου η αντιπολίτευση. Το εκλογικό αποτέλεσµα δεν είναι καλό για την κυβέρνηση, η άθροιση των ποσοστών που θα πάρουν οι υποψήφιοί της στις 13 περιφέρειες υπολείπεται κατά πολύ του 43,9% που έλαβε κατά τις περσινές εθνικές εκλογές, άρα υπάρχει έστω και έµµεσα αίρεση της λαϊκής εντολής. Αρα κρίνεται αναγκαία η εκ νέου προσφυγή στις κάλπες για να επαναβεβαιωθεί είτε η λαϊκή εντολή είτε η αίρεση. Σε αυτή την περίπτωση οι εκλογές θα γίνουν στις 12 Δεκεµβρίου. Δεύτερη παράµετρος αυτού του σεναρίου, η οποία όµως έκλεισε ουσιαστικά πριν καν ανοίξει µετά την αντίδραση γνωστών συνταγµατολόγων, αναβολή του δεύτερου γύρου των περιφερειακών και δηµοτικών εκλογών που είναι προγραµµατισµένες για τις 14 Νοεµβρίου, και στήσιµο διπλής κάλπης στις 12 Δεκεµβρίου. Εδώ υπεισέρχεται και µια ωφελιµιστική διάσταση για την κυβέρνηση: διπλές κάλπες δίνουν διέξοδο στους πολίτες να εκφράσουν την οργή, τον θυµό, την απογοήτευσή τους για την κυβερνητική πολιτική στην κάλπη των αυτοδιοικητικών εκλογών, και λειτουργώντας αυτή ως αµορτισέρ για να απορροφήσει τις λαϊκές αντιδράσεις, στην ψηφοφορία για τις εθνικές εκλογές, να πρυτανεύσει η λογική για «ψήφο ευθύνης».

2. Το δεύτερο σενάριο είναι να πάει καλά το ΠΑΣΟΚ στις αυριανές εκλογές. Οι υποψήφιοί του να προηγηθούν ή να συγκεντρώσουν ποσοστά κοντά στα ποσοστά των εθνικών εκλογών, το κόµµα να πάρει από τον πρώτο γύρο περιφέρειες (ήδη φαίνεται ότι κερδίζει µε σχετική άνεση τρεις τουλάχιστον – Κρήτη, Δωδεκάνησα, Δυτική Ελλάδα) και από την άλλη πλευρά να υπάρξει καθαρή ήττα των υποψηφίων της αντιµνηµονιακής πολιτικής. Υποπαράµετρος αυτών των στοιχείων θα είναι το ΠΑΣΟΚ από την πλευρά του να έχει ορατή και αδιαµφισβήτητη διαφορά από τη Νέα Δηµοκρατία. Ποια µπορεί να είναι αυτή η διαφορά ώστε το ΠΑΣΟΚ να είναι ικανοποιηµένο; Τα κυβερνητικά στελέχη έλεγαν την περασµένη εβδοµάδα ότι πρέπει να είναι αυτή που αποτυπώνεται στις δηµοσκοπήσεις των τελευταίων ηµερών από 5 έως 8 ποσοστιαίες µονάδες.

Επανασυσπείρωση. Μπορεί όµως να υπάρχει αυτή η διαφορά σήµερα; Υπό προϋποθέσεις ναι. Οπως έδειξαν οι έρευνες µετά τη διακαναλική συνέντευξη του Πρωθυπουργού, που προκάλεσε τόσες συζητήσεις, επιτεύχθηκε σε σηµαντικό βαθµό επανασυσπείρωση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, άρα µειώθηκαν τα ποσοστά της αποχής, αλλά και της «χαλαρής» ψήφου.

Αν συντρέξουν όλες αυτές οι προϋποθέσεις, τότε –υποστηρίζουν τα στελέχη που βρίσκονται κοντά στον Γιώργο Παπανδρέου – «δεν συντρέχουν λόγοι για πρόωρες εκλογές, διότι η αντιπολίτευση θα έχει πάρει και εκείνη ένα ισχυρό µήνυµα, το οποίο θα την αποτρέπει στο µέλλον να δηµιουργεί προβλήµατα στην άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής».

Ποιο από τα δύο σενάρια όµως είναι πιο κοντά στην πραγµατικότητα; Και τα…

δύο! Οσο πιθανόν είναι να προκηρυχθούν αύριο εκλογές (η απόφαση του Γ. Παπανδρέου σ’ αυτή την περίπτωση, είναι να τις προκηρύξει αύριο το βράδυ, αµέσως µετά την οριστικοποίηση του αποτελέσµατος), άλλο τόσο είναι και να µην πραγµατοποιηθούν, παρά τα περί του αντιθέτου που υποστηρίζουν ορισµένα κυβερνητικά στελέχη, τα οποία µετείχαν στη σύσκεψη της Πέµπτης. Ολα θα εξαρτηθούν από το τι θα συµβεί αύριο και κατά πόσο το δίληµµα του Γ. Παπανδρέου θα πιάσει τόπο.