Ανοίγουν «πόλεμο» με τον ιό ΗΡV

Την ανάγκη δημιουργίας νέων ή συμπληρωματικών εμβολίων, νέας στοχευόμενης θεραπείας, αλλά και την ιδιαίτερη σημασία που έχει ο εμβολιασμός έναντι κυρίως του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας επισημαίνουν τα αποτελέσματα της μεγαλύτερης μελέτης που έχει γίνει μέχρι σήμερα για τον ιό που προκαλεί θανατηφόρο καρκίνο στα γεννητικά όργανα και όχι μόνο.

O ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (ΗΡV) μεταδίδεται με τη σεξουαλική πράξη και εκτός από τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας προκαλεί στις γυναίκες καρκίνο αιδοίου, κόλπου, πρωκτού και στους άνδρες καρκίνο πρωκτού και πέους.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο δεύτερος συχνότερος στις γυναίκες. Κάθε χρόνο στη χώρα μας 600 άτομα διαγιγνώσκονται θετικά στη νόσο, ενώ υπολογίζεται ότι ετησίως 250 Ελληνίδες χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας του. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, η νέα μελέτη θα αποτελέσει ορόσημο τουλάχιστον για τα επόμενα 50 χρόνια, καθώς αναλύθηκαν δεδομένα 60 ετών που αφορούσαν περίπου 10.600 περιστατικά καρκίνου του τραχήλου σε 38 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα και από τις 5 ηπείρους και δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Τhe Lacnet Οncology». Η προηγούμενη ανάλογη μελέτη είχε δημοσιευτεί το 1999 στην επιστημονική επιθεώρηση «Τhe Journal of Ρathology» και απέδειξε για πρώτη φορά την αιτιολογική συσχέτιση του ιού με την πρόκληση καρκίνου.

Στη νέα μελέτη από ελληνικής πλευράς συμμετείχαν ο καθηγητής ΜαιευτικήςΓυναικολογίας από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεόδωρος Αγοραστός και η επίκουρη καθηγήτρια Παθολογοανατομίας από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, Μαρία Τζαρδή.

Τα τρία όπλα. «Αυτήν τη στιγμή η επιστήμη έχει καταφέρει να μας δώσει τη δυνατότητα να έχουμε τα μέσα πρόληψης καρκίνου μήτρας και άλλους καρκίνους που προκαλεί ο ιός των θηλωμάτων. Είναι κρίμα να μην κάνουμε χρήση των εξελίξεων της Ιατρικής, όπως είναι το τεστ για τον ιό και το εμβόλιο και να είμαστε στα ίδια δεδομένα που ήμασταν πριν από 30 χρόνια. Δυστυχώς δεν έχει αλλάξει τίποτα για τη βελτίωση της θνησιμότητας στη χώρα μας και είναι κρίμα να πεθαίνουν νέες γυναίκες από αυτόν τον καρκίνο. DΝΑ test, εμβόλιο και τεστ ΠΑΠ είναι τα τρία όπλα με τα οποία μπορούμε να προλάβουμε τον καρκίνο», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο κ. Αγοραστός.

Το πρώτο ενδιαφέρον αποτέλεσμα της νέας μελέτης αναδεικνύει κατ΄ αρχάς ότι οι δύο πιο σημαντικοί τύποι ΗΡV 16 και ΗΡV 18 είναι οι πιο συχνοί σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν. Επιπλέον, οι τύποι αυτοί προκαλούν περίπου το 71% των καρκίνων τραχήλου της μήτρας. Που σημαίνει ότι τα εμβόλια που υπάρχουν σήμερα παρέχουν προστασία περίπου 70%, ενώ υπαγορεύουν την άμεση ανάγκη για συμπληρωματικά αντισώματα στην επόμενη γενιά εμβολίων.

Το δεύτερο στοιχείο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι στο αδενοκαρκίνωμα του τραχήλου της μήτρας, που εμφανίζεται στις πιο νέες ηλικίες και διαγιγνώσκεται δυσκολότερα με το τεστ Παπανικολάου, αυτοί οι δύο τύποι ενοχοποιούνται για ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό, δηλαδή περίπου για το 82% των αδενοκαρκινωμάτων. Τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά, αν σκεφτεί κανείς ότι σήμερα κυκλοφορούν 2 εμβόλια έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων στον κόσμο αλλά και στη χώρα μας, το τετραδύναμο Gardasil (6,11,16,18) που καλύπτει και τα κονδυλώματα και το διδύναμο Cervarix (16,18). Και τα δύο προλαμβάνουν αυτούς τους δύο τύπους του ιού.

Οι πιο συχνοί τύποι. Το τρίτο σημαντικό στοιχείο της έρευνας, που αφορά κυρίως ειδικούς, είναι η κατάταξη των 8 συχνότερων τύπων του ΗΡV στην ανάπτυξη των καρκίνων. Εκεί ξεκαθαρίζεται ότι όχι μόνο δύο (ο 16 και ο 18), αλλά οκτώ τύποι του ιού των ανθρωπίνων κονδυλωμάτων (ΗΡV) ευθύνονται για περισσότερες από εννέα στις δέκα (90%) περιπτώσεις της νόσου και είναι αυτοί που θα πρέπει κατά προτεραιότητα να αποτελέσουν τους στόχους της επόμενης γενιάς συνδυασμένων εμβολίων για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Πρόκειται για τα στελέχη 16, 18, 45, 33, 31, 52, 58 και 35, με σειρά συχνότητας εμφάνισης. Συνολικά εντοπίστηκαν 118 διαφορετικοί τύποι του ιού ΗΡV, εκ των οποίων περίπου 40 προσβάλλουν το γεννητικό σύστημα και από αυτούς οι 12 προκαλούν καρκίνο.

Σε συνέχεια της μεγάλης μελέτης, «τρέχουν» αυτήν τη στιγμή έρευνες που διερευνούν την πιθανή συσχέτιση του ιού και με καρκίνους άλλων περιοχών του σώματος όπως η στοματική κοιλότητα, η περιοχή του τραχήλου της κεφαλής, ο φάρυγγας και ο λάρυγγας. Τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι ποσοστό 25% των καρκίνων του τραχήλου της κεφαλής συσχετίζονται με τον ιό ΗΡV συνολικά. Επίσης φαίνεται ότι ο τύπος ΗΡV 16 του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ο πιο συχνός ογκογενετικός τύπος, μιας και εμπλέκεται σε ένα ποσοστό 80-90% των περιστατικών του στοματοφάρυγγα και σε ένα ποσοστό 68% καρκίνων της στοματικής κοιλότητας. Επιπρόσθετα οι ογκογόνοι τύποι ΗΡV 16 και 18 εμπλέκονται και στην ανάπτυξη προκαρκινικών βλαβών της στοματικής κοιλότητας.

Ο ΙΟΣ των ανθρώπινων θηλωμάτων (ΗΡV)
μεταδίδεται με τη σεξουαλική πράξη και εκτός από τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας προκαλεί στις γυναίκες καρκίνο αιδοίου, κόλπου, πρωκτού και στους άνδρες καρκίνο πρωκτού και πέους.