Τα παιδιά του νερού

Τα φάρμακα τα είχε αποκλείσει εξ αρχής. Οση ώρα μιλάει για την εμπειρία της, επιμένει πως ο τοκετός είναι ένα φυσικό γεγονός- και έτσι ακριβώς ήθελε να τον ζήσει. Παραδέχεται πως ο πόνος είναι έντονος, είναι όμως και υποφερτός.
Επιθυμούσε την ησυχία της: να γεννήσει ήρεμα, σαν στο σπίτι της, νιώθοντας όμως παράλληλα ασφαλής (να ξέρει πως ο γιατρός θα είναι δίπλα εάν της συμβεί κάτι).

Η κ. Ναταλία Τζομπανάκη, που γέννησε πριν από περίπου δύο μήνες το τρίτο της παιδί – τον μικρό Λουκά- είναι μία από τις δεκάδες γυναίκες στη χώρα μας που αναζητούν εναλλακτικές- πιο φυσικές- μεθόδους τοκετού. «Ηθελα να αποφύγω το νοσοκομειακό περιβάλλον. Η εγκυμοσύνη δεν είναι “αρρώστια”, γι΄ αυτό και δεν θέλω να με αντιμετωπίζουν σαν παθολογικό περιστατικό», εξηγεί. Αναζητώντας μια λύση πληροφορήθηκε για τον φυσικό τοκετό «σαν το σπίτι», που πραγματοποιείται σε γνωστό ιδιωτικό μαιευτήριο. Πρόκειται για ένα ειδικά διαμορφωμένο δωμάτιο που θυμίζει… σπίτι. «Εκανα σαφές πως δεν ήθελα να με ενοχλήσουν κατά τη διάρκεια του τοκετού και το σεβάστηκαν. Αμέσως μετά το καρδιογράφημα, όταν δηλαδή διαπίστωσαν πως δεν έχουν προκύψει προβλήματα υγείας- με άφησαν ήσυχη στο δωμάτιο».

Στο πλευρό της βρισκόταν ο σύζυγός της και η μαία της. «Ο τοκετός διήρκεσε μόλις μιάμιση ώρα. Μπήκα στην μπανιέρα του δωματίου για να χαλαρώσω. Ολα έγιναν τόσο γρήγορα που δεν πρόλαβα να βγω- γέννησα στο νερό», θυμάται γελώντας. Ηταν κάτι που δεν το είχε προγραμματίσει. «Είναι γεγονός, πάντως, πως το ζεστό νερό σε βοηθάει να ηρεμήσεις. Υστερα από τρεις γέννες, όμως, μπορώ να πω πως ο πόνος παραμένει ο ίδιος είτε είσαι στο νερό είτε έξω». Και συμπληρώνει πως όλες οι γέννες της ήταν μια περιπέτεια: το δεύτερο μωρό της το γέννησε στο ασανσέρ. Δεν πρόλαβε να φτάσει στην αίθουσα τοκετού!

Αυτό πάντως που την έκανε να νιώσει ακόμη καλύτερα, ήταν πως δεν χρειάστηκε να αποχωριστεί το παιδί της ούτε λεπτό. «Εμεινα στο μαιευτήριο μόνο μία ημέρα. Το μωρό μου το είχα δίπλα μου, με τις μαίες στο πλευρό μου όταν χρειάστηκα βοήθεια. Ακόμη και η παιδίατρος μας επισκέφθηκε στο δωμάτιο, αντί να εξετάσει το αγοράκι μου στο ιατρείο της».

«Τολμηρό». Οι «ξεχασμένες» εδώ και δεκαετίες παραδοσιακές μέθοδοι τοκετού εξαπλώνονται σε πολλές χώρες- είναι ενδεικτικό πως στη Βρετανία τα τελευταία χρόνια πάνω από 17.000 τοκετοί πραγματοποιούνται στο σπίτι ή σε χώρους που εξασφαλίζουν συνθήκες σπιτιού και παράλληλα ασφάλεια (όπως είναι τα Βirth Centre). Παρ΄ όλα αυτά, στη χώρα μας θεωρείται έως και σήμερα ιδιαίτερα τολμηρό… σχέδιο γέννας.

Τα πρώτα βήματα έχουν γίνει ύστερα από πρωτοβουλία των μαιών που υποστηρίζουν τον φυσικό τοκετό. Οι προσπάθειες του, ωστόσο, σκαλώνουν σε θέματα ασφάλειας. Ο αντίλογος μιας μεγάλης μερίδας γιατρών είναι οι ενδεχόμενες επιπλοκές. «Το αποτέλεσμα αυτού του προβληματισμού ήταν η δημιουργία ενός ειδικά διαμορφωμένου χώρου, που παρέχει τη ζεστασιά του σπιτικού περιβάλλοντος αλλά και την ασφάλεια του μαιευτηρίου, τόσο για τη μητέρα όσο και για το νεογνό», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο μαιευτήρας χειρουργός- γυναικολόγος δρ Λεωνίδας Παπαδόπουλος.

Με θέρμη υποστηρίζει και τον τοκετό στο νερό, μέθοδος συνηθισμένη και αναγνωρισμένη επιστημονικά στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η διαδικασία των ωδίνων αλλά και της γέννησης (όταν είναι δυνατόν), εξελίσσεται μέσα σε νερό με θερμοκρασία 37 C, σε ειδικά διαμορφωμένη πισίνα. Μαίες και γιατροί συμφωνούν πως το ζεστό νερό σε συνδυασμό με το ήρεμο περιβάλλον διώχνουν το άγχος από τις μέλλουσες μητέρες και τους βοηθά να διαχειριστούν καλύτερα τον πόνο τους.

Περιορισμοί. Ομως διευκρινίζουν πως υπάρχουν και περιορισμοί: νούμερο «ένα» στη λίστα των ειδικών για να δώσουν το πράσινο φως σε μια γυναίκα να επιλέξει τον φυσικό τοκετό στην πισίνα ή στο ειδικό δωμάτιο «σαν το σπίτι» είναι η φυσιολογική εξέλιξη της κύησης αλλά και η θέση του μωρού.

Πάντως, ακόμη κι όταν οι εξετάσεις δεί χνουν πως δεν υπάρχει κίνδυνος αλλά κατά την εξέλιξη του τοκετού προκύψει ιατρικό πρόβλημα, ο γιατρός έχει το δικαίωμα να διακόψει τον φυσικό τοκετό και να μεταφέρει τη γυναίκα στο χειρουργείο (εάν χρειάζεται καισαρική) ή να της χορηγήσει φάρμακα.

Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που η μέλλουσα μητέρα αλλάξει γνώμη (για παράδειγμα, να ζητήσει να αναλγητικά ή να εκδηλώσει την επιθυμία ιατρικής παρέμβασης).

Ωστόσο παραδέχονται ότι, παρά το πρόσφατο «άνοιγμα» των μαιευτηρίων στις εναλλακτικές μεθόδους αλλά και την επίμονη στάση των μαιών πως η γέννηση είναι ένα φυσικό γεγονός που δεν χρειάζεται ιατρική παρέμβαση (όπως είναι η αγωγή για την επιτάχυνση των ωδίνων ή η επισκληρίδιος), οι γυναίκες που επιλέγουν να γεννήσουν φυσικά αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα. Είναι ενδεικτικό πως στη χώρα μας ο… πελαργός συνεπάγεται χειρουργείο για περίπου μία στις δύο γυναίκες.


Εστειλε «τους άντρες» βόλτα και αυτή έμεινε σπίτι να γεννήσει

Το απόγευμα συζητούσε με τον μεγάλο της γιο και τον σύζυγό της στο σαλόνι. Η ατμόσφαιρα ήταν χαλαρή. Λίγο αργότερα οι «άντρες» του σπιτιού πήγαν στο πάρκο της γειτονιάς. Τρεις ώρες μετά συναντήθηκαν όλοι μαζί και πάλι στο μπαλκόνι, γελώντας και τρώγοντας σπιτική πίτα. Τι συνέβη στο μεσοδιάστημα; Η Νικολέτα Τρίψα είχε γεννήσει τον δεύτερό της γιομέσα σε λίγες ώρες η οικογένειά τους είχε γίνει τετραμελής- και το νέο μέλος κοιμόταν πλέον στην κούνια του.

«Πιο δυνατή». Oταν έσπασαν τα νερά της η βαλίτσα δεν την περίμενε στην πόρτα. Δεν μεταφέρθηκε στο μαιευτήριο. Προτίμησε να γεννήσει στο σπίτι της με τη βοήθεια της μαίας. Αρχικά βρήκε αντιστάσεις τόσο από τη μητέρα της όσο και από τις φίλες της. Λέει πως το περίμενε: «Ηταν λογικό να ανησυχήσουν για εμένα και το μωρό. Η τελική επιλογή όμως ήταν δική μου. Ο τοκετός είναι από τη φύση δύσκολη υπόθεση, ακόμη πιο δύσκολο όμως είναι να μεγαλώσεις ένα παιδί. Ο πόνος γίνεται “μπορώ” και αυτομάτως νιώθεις αυτοπεποίθηση. Πιο δυνατή».

Εξηγεί πως πριν λάβει την τελική απόφαση, οι μαίες του Συλλόγου για την προαγωγή του φυσικού τοκετού Ευτοκία, την είχαν ενημερώσει αναλυτικά για τη διαδικασία. Τονίζει πως μόνον το γεγονός ότι θα απέφευγε το νοσοκομείο, τη χαλάρωνε. «Είχα ελευθερία κινήσεων και τον έλεγχο του τοκετού. Ημουν στον χώρο μου και ένιωθα ήρεμη», υπογραμμίζει η κ. Τρίψα και προσθέτει πως ένιωθε η «οικοδέσποινα» του σπιτιού.

Συμπληρώνει πως ο γυναικολόγος της δεν την υποστήριξε. Το επιχείρημά του ήταν πως δεν ήταν ασφαλής ούτε εκείνη ούτε το μωρό σε περίπτωση επιπλοκών. Σημειώνεται πάντως, πως στην περίπτωση επιπλοκής οι γιατροί έρχονται αντιμέτωποι με ζητήματα αστικής ευθύνης, δεδομένου πως το νομικό πλαίσιο επιτρέπει στους γυναικολόγους να παρεμβαίνουν στον τοκετό που εκτυλίσσεται στο σπίτι μόνον σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Σε ετοιμότητα. Ωστόσο, όπως εξηγεί η κ. Ελευθερία Δημοπούλου, πρόεδρος της Ευτοκίας, «οι μαίες αναλαμβάνουν τα πάντα, ενώ ένας από τους τρεις γιατρούς με τους οποίους συνεργαζόμαστε βρίσκεται σε ετοιμότητα σε περίπτωση επιπλοκής. Επίσης σημαντικός κανόνας είναι η απόσταση της οικίας από το πλησιέστερο νοσοκομείο να μην ξεπερνά τη μία ώρα». Στο πλαίσιο της προαγωγής του φυσικού τοκετού ιδρύθηκε και το Κέντρο Φυσικού Τοκετού, όπου οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα να γεννήσουν χωρίς παρεμβάσεις (επιταχυνόμενους και προγραμματισμένους τοκετούς). Σημειώνεται πως τον τελευταίο χρόνο περίπου 150 Ελληνίδες έχουν επιλέξει να γεννήσουν στο σπίτι τους ή στο Κέντρο.