Οι πρώτες κινήσεις στη σκακιέρα

Η σκακιέρα είναι παλιά. Ομως οι νέοι παίκτες που αρχίζουν αυτήν την καινούργια παρτίδα σκακιού για το Μεσανατολικό έχουν να αντιμετωπίσουν και πολλούς αστάθμητους παράγοντες. Οι συνομιλίες για την επίτευξη συμφωνίας για το Παλαιστινιακό που άρχισαν την Πέμπτη στην Ουάσιγκτον υπολογίζεται να διαρκέσουν έναν χρόνο- εάν όλα πάνε καλά…
Το μόνο απτό αποτέλεσμα της πρώτης συνάντησης του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς ήταν η συμφωνία ότι θα ξανασυναντηθούν στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου στη Μέση Ανατολή και έπειτα θα συναντώνται τακτικά κάθε δύο εβδομάδες. Σύμφωνα με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ στην περιοχή Τζορτζ Μίτσελ, οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι θα πρέπει κατ΄ αρχάς να επιτύχουν μια συμφωνία- πλαίσιο, πριν προχωρήσουν σε μια πολύ πιο περίπλοκη ειρηνευτική συνθήκη.

Τι μπορεί να είναι αυτή η συμφωνία- πλαίσιο; Συνήθως ένα έγγραφο στο οποίο θα περιγράφονται οι βασικοί πολιτικοί συμβιβασμοί για θέματα- κλειδιά όπως τα σύνορα, το μέλλον της Ιερουσαλήμ και οι συνθήκες που θα ισχύσουν για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες. Οι δύο πλευρές θα πρέπει πρώτα να συμφωνήσουν σε αυτά τα καυτά ζητήματα πριν προχωρήσουν παραπέρα. Αντί να αναφέρει ακριβώς την οριοθέτηση των συνόρων, για παράδειγμα, η συμφωνία- πλαίσιο μπορεί να περιγράφει το ποσοστό του εδάφους της Δυτικής Οχθης- την οποία κατέλαβε το Ισραήλ στον πόλεμο του 1967- τα οποία θα πάρουν οι Παλαιστίνιοι για να δημιουργήσουν το κράτος τους. Μπορεί επίσης να αναφέρει εάν το Ισραήλ θα ανταλλάξει κάποιες περιοχές ώστε οι Παλαιστίνιοι στο τέλος να έχουν το αντίστοιχο του 100% των εδαφών που κατελήφθησαν από τις ισραηλινές δυνάμεις το 1967. Στο έγγραφο, το οποίο θα είναι ολιγοσέλιδο, μπορεί επίσης να περιγράφεται το τι θα γίνει με την Ιερουσαλήμ, την οποία διεκδικούν και οι δύο πλευρές όπως και το εάν και σε ποιον βαθμό θα έχουν οι παλαιστίνιοι πρόσφυγες το δικαίωμα να εγκατασταθούν σε ισραηλινά εδάφη.

Οι οικισμοί. Στην επόμενη συνάντησή τους στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου, ο ισραηλινός πρωθυπουργός θα πρέπει να ενημερώσει σχετικά με τις προθέσεις του για το μερικό πάγωμα της κατασκευής οικισμών που λήγει στις 26 του μηνός. Ολες οι πλευρές θεωρούν ότι αυτό το ζήτημα αποτελεί μεγάλη πρόκληση, ιδιαίτερα μετά τις ανακοινώσεις των ισραηλινών εποίκων την Πέμπτη, ότι αγνοούν την απόφαση του Νετανιάχου και αρχίζουν αμέσως τις κατασκευαστικές δραστηριότητες σε περίπου 80 οικισμούς. Και αν αυτά είναι τα προβλήματα από την ισραηλινή πλευρά, χθες 13 ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και το ένοπλο τμήμα της ισλαμικής Χαμάς, ανακοίνωσαν ότι θέτουν σε εφαρμογή έναν μηχανισμό συντονισμού των επιχειρήσεών τους κατά του Ισραήλ.

Πώς διαφέρει λοιπόν αυτή η ειρηνευτική προσπάθεια από τις προηγούμενες; Είναι θέμα συγχρονισμού. Οπως παρατήρησε ο Μίτσελ, οι προηγούμενοι αμερικανοί πρόεδροι μεταξύ των οποίων ο Τζορτζ Μπους και ο Μπιλ Κλίντον προσπάθησαν να μεσολαβήσουν για ειρηνευτική συμφωνία την τελευταία χρονιά της θητείας τους. Ο Ομπάμα, αντίθετα, ασχολήθηκε με το θέμα από την πρώτη εβδομάδα. «Οι άλλοι δεν είχαν χρόνο στο τέλος», δήλωσε ο Μίτσελ. «Κανείς δεν μπορεί να μας εγγυηθεί τώρα ούτε την επιτυχία ούτε την αποτυχία. Ομως τουλάχιστον θα έχουμε πολύ χρόνο για να ολοκληρώσουμε την προσπάθειά μας».

Τα σύνορα και το μέλλον της Ιερουσαλήμ είναι θέματα που πρέπει να συμφωνηθούν πριν προχωρήσει η διαπραγμάτευση σε λεπτομέρειες

Η ειρήνη μπορεί να περιμένει…

Η Ελι πουλά διαμερίσματα στην οδό Εxodus, στην παραλία της πόλης Ασντόντ του Ισραήλ. Και παρ΄ ότι οι πύραυλοι από τη Γάζα που απέχει μόλις 22 χλμ. πέφτουν κάπου εκεί κοντά, οι αγοραστές δεν αποθαρρύνονται. «Ακόμα και όταν πέφτουν οι ρουκέτες Κασάμ, εμείς πουλάμε σπίτια», λέει στον απεσταλμένο του περιοδικού «Τime», το οποίο επέλεξε την ώρα που όλοι μιλούν για ελπίδες να κυκλοφορήσει έχοντας στο εξώφυλλό του τον τίτλο:

«Γιατί το Ισραήλ δεν νοιάζεται για την ειρήνη» και να το εικονογραφήσει με παραλίες γεμάτες λουόμενους. Τα λόγια της Ελι στηρίζουν την άποψη αυτή:

«Οσα βλέπετε στην τηλεόραση, δεν ισχύουν εδώ. Την περασμένη εβδομάδα πούλησα 12 διαμερίσματα».

Αυτό μαζί με άλλα περιστατικά, δείχνουν, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο ότι οι ισραηλινοί πολίτες δεν νοιάζονται για το μέλλον των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων καθώς οι επιθέσεις αυτοκτονίας έχουν περιοριστεί και η οικονομία της χώρας αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς. «Το μόνο που αισθάνονται πραγματικό οι ισραηλινοί πολίτες», λέει ο Αρι Σάβιτ, αρθρογράφος της εφημερίδας «Χααρέτζ», «είναι η καλή ζωή. Ολα τα άλλα είναι κάπως θολά».

Το Ισραήλ απέφυγε το μεγάλο χρέος που έχει προκαλέσει τόσα προβλήματα σε κράτη της Ευρώπης και στις ΗΠΑ και προωθεί πολύ τις νέες τεχνολογίες οι οποίες φέρνουν μεγάλα κεφάλαια στη χώρα. Το βιοτικό επίπεδο έχει ανέβει σημαντικά και όπως η μεσίτρια, «ο κόσμος είναι αδιάφορος. Δεν τους νοιάζει τίποτα. Ζουν μόνο την κάθε μέρα».