Το πιο αταίριαστο ζευγάρι

Είναι η Ανγκελα Μέρκελ και ο Νικολά Σαρκοζί το αταίριαστο ζευγάρι του γαλλογερμανικού άξονα. Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που κατέβαλαν δεν κατάφεραν ποτέ να γεφυρώσουν τις διαφορές τους. Και σήμερα, σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι σχέσεις τους μοιάζουν να βρίσκονται στο χειρότερο σημείο.

Λέγεται ότι εκείνη τον αποκαλεί κατ΄ ιδίαν «Μικρό Ναπολέοντα» και ότι κάποτε είχε ζητήσει από τους συμβούλους της να τις φέρουν μερικές ταινίες του Λουί Ντε Φινές, ελπίζοντας ότι η κινηματογραφική περσόνα του γάλλου κωμικού θα τη βοηθούσε να καταλάβει τον πληθωρικό, αεικίνητο και ανυπόμονο τύπο με τον οποίο είναι αναγκασμένη να συγκατοικεί στο ρετιρέ του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Εκείνος, σχεδόν κάθε φορά που τη βλέπει, τσιμπάει παιχνιδιάρικα το αφράτο μάγουλό της και σκύβει προς το μέρος της με τη σιγουριά του καρδιοκατακτητή. Σε αυτές τις στιγμές, το αμήχανο χαμόγελο εκείνης είναι αδύνατον να κρύψει ότι εάν δεν υπήρχαν οι κάμερες θα τον απομάκρυνε με το ενοχλημένο ύφος της συντηρητικής και ευκατάστατης ζωντοχήρας που ξέρει ότι τη φλερτάρουν μόνο για τα λεφτά της.

Από την αρχή, η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, πρώην σύζυγος ενός καθηγητή Χημείας, και ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, ο «bling bling» τύπος με την ποπ σταρ γυναίκα, ήταν ένα αταίριαστο ζευγάρι. Και στους δύο πιστώνεται ότι στην αρχή της γνωριμίας τους έκαναν μια έντιμη προσπάθεια να γεφυρώσουν το εμφανέστατο χάσμα που τους χώριζε. Ηταν αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν στις διαφορές τους να επηρεάσουν τις σχέσεις ανάμεσα στις χώρες τους. Η συμφιλίωση, εξάλλου, ήταν το λάιτ-μοτίφ αυτών των σχέσεων εδώ και δεκαετίες. Αλλά από εκείνη τη φωτογραφία που τραβήχτηκε το 1962 και έδειχνε τον Κόνραντ Αντενάουερ με τον Σαρλ ντε Γκωλ να κάθονται δίπλα δίπλα, φαίνεται σαν να έχουν περάσει αιώνες. Και η αίσθηση αυτή προκαλεί ανησυχία σε πολλούς. Δύο διάδοχοι του Αντενάουερ και του Ντε Γκωλ, ο Χέλμουτ Σμιτ και ο Βαλερί Ζισκάρ ντ΄ Εστέν, συνυπέγραψαν πρόσφατα ένα άρθρο στη γερμανική εφημερίδα Die Ζeit με το οποίο διαμαρτύρονταν για τον μαρασμό της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο πλευρές και καλούσαν τον Σαρκοζί και τη Μέρκελ «να ακολουθήσουν την κατεύθυνση που είχαν πάρει οι προκάτοχοί τους για να διασφαλίσουν το ευρώ».

«Με μια φωνή». Στη συνάντησή τους, την περασμένη Δευτέρα, ο γάλλος πρόεδρος και η γερμανίδα καγκελάριος επιχείρησαν να εμφανίσουν ένα ενιαίο μέτωπο με τη συμφωνία τους για τη φορολόγηση των χρηματιστηριακών συναλλαγών. «Περισσότερο από ποτέ, η Γερμανία και η Γαλλία είναι αποφασισμένες να μιλούν με μια φωνή, να υιοθετήσουν κοινές πολιτικές, να δώσουν στην Ευρώπη τα μέσα για να επιτύχει τις νόμιμες φιλοδοξίες της», είχε σπεύσει να δηλώσει ο Σαρκοζί. Το παρασκήνιο που είχε προηγηθεί μετά την αναβολή της πρώτης συνάντησης, που ήταν προγραμματισμένη μία εβδομάδα νωρίτερα, κάνει λίγους να μοιράζονται την ίδια αισιοδοξία- εξάλλου η γαλλική πρόταση για «οικονομική διακυβέρνηση» εξακολουθεί να πέφτει στο κενό. Στις 7 Ιουνίου τα μέσα ενημέρωσης έχασαν την ευκαιρία για άλλο ένα εμβριθές ρεπορτάζ με θέμα τη γλώσσα του σώματος και τα βλέμματα που αντάλλαξαν οι δύο ηγέτες. Εσκυψαν όμως με ιδιαίτερη φροντίδα για να ανακαλύψουν τι κρυβόταν πίσω από τη λακωνική ανακοίνωση της γαλλικής προεδρίας που έλεγε ότι «κατόπιν εισηγήσεως της γερμανικής καγκελαρίας η συνάντηση αναβάλλεται για τη Δευτέρα 14 Ιουνίου».

Η ξαφνική αναβολή έδωσε χώρο στην υπόθεση ότι οι γαλλογερμανικές σχέσεις είχαν φτάσει πλέον στο χειρότερο σημείο. Την ώρα που εκδόθηκε η ανακοίνωση, η αστυνομική συνοδεία περίμενε ακόμη τον γάλλο πρόεδρο έξω από το Μέγαρο των Ηλυσίων, ενώ ένα τσάρτερ με γάλλους δημοσιογράφους προσγειωνόταν στο αεροδρόμιο του Βερολίνου. Οι Γάλλοι άφησαν να εννοηθεί ότι η ευθύνη της αναβολής βάραινε τους ώμους της Μέρκελ. Το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel υποστηρίζει ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Το Βερολίνολέει- είχε ζητήσει μια αναβολή δύο ωρών και ακολούθως πλειοδότησε το Παρίσι ζητώντας μία εβδομάδα. Ο λόγος; «Δεν θα ήμουν κατάλληλα προετοιμασμένος για μια συζήτηση μαζί της», φέρεται να δήλωσε ο Σαρκοζί σε συμβούλους του, τους οποίους επικαλείται το γερμανικό περιοδικό.

Οποια και αν είναι η αλήθεια, το παρασκήνιο της συνάντησης αυτής δεν είναι παρά άλλο ένα επεισόδιο στον αναγκαστικό γάμο ανάμεσα στη «Φράου Νάιν» και τον «Μεσιέ Ντούρασελ».

Το παρασκήνιο της συνάντησης των δύο ηγετών επιβεβαιώνει πως η κρίση στις σχέσεις τους βαθαίνει συνεχώς

«Τίποτε δεν λειτουργεί πια στη γερμανογαλλική σχέση»

Το κρίσιμο σημείο καμπής γι΄ αυτό το αταίριαστο ζευγάρι ήταν η ελληνική κρίση, σύμφωνα με το Spiegel. Αυτή είναι η εκτίμηση και των γαλλικών μέσων. «Η γερμανίδα καγκελάριος και ο γάλλος πρόεδρος δεν είχαν απομακρυνθεί ποτέ τόσο πολύ», σημείωνε η εφημερίδα Le Figaro, «Τίποτε δεν λειτουργεί πια στη γερμανογαλλική σχέση», έγραφε το περιοδικό Le Ρoint. Σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας της, όμως, η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ εκείνη την περίφημη «ισορροπία της ανισορροπίας» που χαρακτήριζε τις δύο χώρες: τη Γαλλία, έναν πολιτικό γίγαντα αλλά οικονομικό νάνο, και τη Γερμανία που οριζόταν με τον ακριβώς αντίθετο τρόπο. Σύμφωνα με γάλλο διπλωμάτη, πάντως, την εποχή της κρίσης και των πακέτων λιτότητας το χάσμα απαιτεί κάτι περισσότερο από την καλή χημεία ανάμεσα σε δύο ηγέτες για να γεφυρωθεί.

Χρειάζεται η Γαλλία να γίνει λίγο πιο γερμανική και η Γερμανία λίγο πιο γαλλική.

Με άλλα λόγια, οι Γάλλοι πρέπει να αρχίσουν να αποταμιεύουν και οι Γερμανοί να αρχίσουν να ξοδεύουν.