Ο νόμος της Αγριας Δύσης

Οι πέντε πυροβολισμοί ακούστηκαν ταυτόχρονα, σαν ομοβροντία. Ο στόχος βρισκόταν ακριβώς 7,5 μέτρα μακριά, καρφιτσωμένος πάνω στην καρδιά του κουκουλωμένου θανατοποινίτη. Μπορεί η χθεσινή εκτέλεση του Ρόνι Λι Γκάρντνερ στη Γιούτα να ήταν μόλις η τρίτη που γίνεται διά τυφεκισμού στις ΗΠΑ εδώ και 34 χρόνια, υπάρχει όμως λεπτομερές εγχειρίδιο οδηγιών για να μη θυμίζει (απόλυτα)
η όλη διαδικασία εποχή Αγριας Δύσης.

«Παράδειγμα της βάρβαρης, αυθαίρετης, χρεοκοπημένης τακτικής των ΗΠΑ να επιδικάζουν τη θανατική ποινή»: έτσι αποκάλεσε την εκτέλεση διά τυφεκισμού του Γκάρτνερ η Αμερική Ενωση Πολιτικών Ελευθεριών. Ακόμα και μεταξύ των Αμερικανών που στηρίζουν τη θανατική ποινή- οι δύο στους τρεις- αρκετοί ενοχλούνται με την ιδέα του εκτελεστικού αποσπάσματος, κρίνουν πως η ένεση είναι πιο «ευσπλαγχνική» μέθοδος. Σε κάθε περίπτωση, ο Ρόνι Λι Γκάρντνερ επέλεξε να πεθάνει κατ΄ αυτό τον τρόπο: παρ΄ όλο που η Γιούτα απαγόρευσε την εκτέλεση διά τυφεκισμού το 2004 προκρίνοντας την ένεση, ο νόμος δεν εφαρμόζεται σε όσους καταδικάστηκαν πριν από την ημερομηνία αυτή.

Ο Γκάρντνερ είχε καταδικαστεί σε θάνατο το 1985 για τη δολοφονία του δικηγόρου Μάικλ Μπάρντελ. Δολοφόνησε τον Μπάρντελ στην προσπάθειά του να αποδράσει ενώ βρισκόταν στο δικαστήριο κατηγορούμενος για τη δολοφονία ενός μπάρμαν, του Μέλβιν Οτερστρομ, το 1984. Είναι μόλις ο τρίτος θανατοποινίτης που αντιμετωπίζει το εκτελεστικό απόσπασμα στις ΗΠΑ από το 1976, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας επανέφερε έπειτα από τετραετές μορατόριουμ τη θανατική ποινή. Και οι δύο προηγούμενες εκτελέσεις διά τυφεκισμού στη Γιούτα είχαν γίνει, η μία το 1977 και η άλλη το 1996.

Εξιλέωση διά του αίματος. Η συγκεκριμένη πολιτεία, όμως, είχε παραδοσιακά προτίμηση στα εκτελεστικά αποσπάσματα: σε σύνολο 49 εκτελέσεων από τη δεκαετία του 1850, οι 40 ήταν διά τυφεκισμού. Ο λόγος; Σύμφωνα με τους ιστορικούς, ευθύνεται το δόγμα που είχε υιοθετηθεί τον 19ο αιώνα ως κυρίαρχο στη Γιούτα, η Εκκλησία των Μορμόνων: πίστευαν πως μόνο με τη «διά του αίματος εξιλέωση» μπορούσε ο καταδικασμένος να συγχωρεθεί από τον Θεό.

Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει μετά βεβαιότητος γιατί επέλεξε το απόσπασμα ο Γκάρντντερ. Ο ίδιος δήλωσε στον δικηγόρο του πως «απλώς το προτιμούσε», δεν ήθελε ούτε να προκαλέσει δημοσιότητα ούτε να φέρει σε δύσκολη θέση τις αρχές τις πολιτείας. Από την πλευρά του, ένας πρώην δεσμοφύλακάς του, ο Γκάρι Ντίλαντ, δήλωσε πως η επιλογή του Γκάρτντερ δεν τον εξέπληξε, ήταν ένας «ιδιαίτερα βίαιος άνδρας, το είδος του ανθρώπου που κάνει κακό στους άλλους για την πλάκα του, πιθανώς να σκέφτηκε “αν είναι να πεθάνω, θέλω κάποιος να αναγκαστεί μετά να καθαρίσει το χάος”».

Ο Γκάρντνερ έφαγε το τελευταίο του γεύμα (μπριζόλα, αστακοουρά, παγωτό βανίλια, μηλόπιτα και 7UΡ, όπως το επιθυμούσε) 48 ώρες νωρίτερα, μετά νήστεψε. Την τελευταία του ημέρα, την πέρασε διαβάζοντας ένα κατασκοπευτικό θρίλερ του Ντέιβιντ Μπαλντάτσι, παρακολουθώντας την τριλογία του «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» και συζητώντας με τους δικηγόρους του, καθώς και έναν Μορμόνο επίσκοπο. Η τελευταία του έφεση απορρίφθηκε το βράδυ της Πέμπτης. Το μεσημέρι χθες (9: 00 ώρα Ελλάδας), ο Γκάρντνερ μεταφέρθηκε και δέθηκε στην ειδική, μαύρη μεταλλική καρέκλα. Εξω από τις φυλακές, καμιά δεκαριά συγγενείς του προσεύχονταν γι΄ αυτόν. Του έβαλαν κουκούλα στο κεφάλι, τον στόχο στο στήθος. Οι οικείοι του Μέλβιν Οτερστρομ, του μπάρμαν που είχε σκοτώσει, δήλωναν δικαιωμένοι και ανακουφισμένοι. Απεναντίας, η οικογένεια του άλλου του θύματος, του δικηγόρου Μάικλ Μπάρντελ, επαναλάμβανε πως είναι αντίθετη στη θανατική ποινή.