Εναλλακτικά Σημείο ωμέγα

ΤΟ ΠΙΟ ΚΡΙΣΙΜΟ μέγεθος στην πολιτική είναι ο χρόνος. Το ίδιο και στις αγορές. Η καμπύλη του χρόνου όμως οδηγεί προς ένα σημείο. Το σημείο ωμέγα.

Ας πάμε επτά μήνες πίσω, στις εκλογές του περασμένου Οκτωβρίου. Η κυβέρνηση Παπανδρέου άργησε να ξεκινήσει το συμμάζεμα της οικονομίας. Το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης υποβλήθηκε τον Ιανουάριο. Είχε ξεπεραστεί, πριν εγκριθεί. Τα πακέτο μέτρων που θα μείωναν κατά 4% το έλλειμμα ήρθε αρχές Μαρτίου. Στο μεταξύ, η αγορά ομολόγων είχε βγάλει τα συμπεράσματά της, ζητώντας όλο και μεγαλύτερο επιτόκιο για να δανείσει την Ελλάδα. Την περασμένη εβδομάδα, υπερέβη το 10%. Ολα αυτά ενώ οι Γερμανοί δεν ήταν ποτέ ικανοποιημένοι με όσα έκανε η Αθήνα, βάζοντας διαρκώς αστερίσκους ή ερωτηματικά. Η γερμανική πολιτική ηγεσία άργησε να καταλάβει ότι χωρίς σημαντική οικονομική βοήθεια, η Ελλάδα θα συμπαρέσυρε πρώτα την ευρωζώνη και μετά το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

ΣΤΟ «ΣΗΜΕΙΟ ΩΜΕΓΑ» οδηγεί η αυξανόμενη συνθετότητα και αυτο-συνείδηση κάθε συστήματος, κατά τη φιλοσοφική προσέγγιση του ιησουίτη Ζαν Πιερ Τεγιάρ ντε Σαρντέν. Την υιοθέτησε στην πρόσφατη ομώνυμη νουβέλα του ο αμερικανός μυθιστοριογράφος Ντον ντε Λίλο. Μόνο που οι αγορές συνειδητοποιούν πιο γρήγορα την πραγματικότητα από τις πολιτικές ηγεσίες. Ή μάλλον συνειδητοποιούν πιο γρήγορα πόσο σύνθετη είναι αυτή η πραγματικότητα.

Για τις αγορές, το «σημείο ωμέγα» εξισούται με τη διαπίστωση ότι τα οικονομικά της Ελλάδας δεν βγαίνουν και ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά τη χώρα μας αφού αφορά αρνητικά όλους τους άλλους- από την ευρωζώνη ώς τις χώρες της Ασίας. Αντιθέτως, η ελληνική πολιτική τάξη αντιμετώπισε την οικονομία με απλοϊκές λογικές. Ο Κώστας Καραμανλής έλεγε ότι η Ελλάδα είναι θωρακισμένη απέναντι στην κρίση- ώσπου έκανε πρόωρες εκλογές, τα βρόντηξε κι έφυγε. Η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν κατάλαβε ότι θα χάσει τον έλεγχο κι έχει βρει τις αγορές κλειστές. Εγκλωβισμένη και η μυωπική Γερμανία που δεν αντιλήφθηκε πως αδυνατείς να οδηγήσεις σε χρεοκοπία κάποιον που έχει το νόμισμά σου και τον οποίο έχεις εσύ δανείσειχωρίς να υποστείς συνέπειες.

ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ το «σημείο ωμέγα» της ελληνικής κρίσης αποδείχθηκε αδιέξοδο για την Αθήνα και παγίδα για το Βερολίνο.