Εναλλακτικά Μηδενικό άθροισμα

ΠΡΙΝ ΑΠΟ έναν μήνα, η κυβέρνηση Παπανδρέου ήταν χωρισμένη σε δύο ομάδες.

Οι μεν πίστευαν ότι πρέπει να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία της χώρας, να επανέλθει σε λογικά επίπεδα το σπρεντ- η διαφορά επιτοκίου μεταξύ ελληνικών και γερμανικών ομολόγων- και να αποφευχθούν περιπέτειες. Σε μια υπουργική σύσκεψη, ο Γιάννης Ραγκούσης επικαλέστηκε ακόμη και τον Χαρίλαο Τρικούπη, λέγοντας πως δεν θέλει να δει τον Γιώργο Παπανδρέου να προσφεύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Οι δε επέμεναν ότι η Ελλάδα έχει βρεθεί στη μέση μιας κερδοσκοπικής επίθεσης- με μπροστάρηδες τέσσερα «χετζ φαντς»- κατά του ευρώ, στοχευμένης στις μεσογειακές χώρες της ευρωζώνης. Κατά την εκδοχή αυτή, που εξέφρασε με μεγαλύτερη σαφήνεια η Λούκα Κατσέλη, «ό,τι και να κάνουμε εμείς το σπρεντ δεν θα πέσει, αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν δηλώσει σαφώς πως θα στηρίξει τον Νότο».

Ο ΙΔΙΟΣ ο Πρωθυπουργός και οι πιο στενοί συνεργάτες του αμφιταλαντεύονταν ανάμεσα στις δύο απόψεις. Τελικά, ο Παπανδρέου πήγε και ήρθε στην Ευρώπη, ενώ κινήθηκε επίσης στον άξονα Μόσχας και Ουάσιγκτον. Η Ελλάδα πήρε τα μέτρα και οι δηλώσεις στήριξης από Βρυξέλλες, Παρίσι και Βερολίνο ήρθαν βροχή. Ικανοποιήθηκαν δηλαδή οι απαιτήσεις και των δύο ομάδων της κυβέρνησης. Μόνο που το σπρεντ δεν έπεσε! Όλη την περασμένη εβδομάδα ήταν γύρω στο τριακόσια.

Αυτό είναι ένα πολύ άσχημο νέο. Η Ελλάδα βρίσκει χρήματα- το κοινοπρακτικό ομολογιακό δάνειο της 4ης Μαρτίου είχε προσφορά τρεις φορές τη ζήτηση- αλλά με επιτόκιο πάνω από 6%. Γιατί; Διότι θεωρείται επικίνδυνη επένδυση. Άρα οι επενδυτές- τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία του εξωτερικού- ζητούν ένα «περιθώριο κινδύνου», όπως λέγεται ελληνικά το σπρεντ. Κατά μία εκδοχή, θα το ζητήσουν ακόμη κι αν η Ελλάδα πάει στο ΔΝΤ! ΟΛΑ ΑΥΤΑ σημαίνουν πως για αρκετούς ακόμη μήνες τα δημοσιονομικά, οι ελληνικές τράπεζες και η αγορά θα είναι στην κόψη του ξυραφιού. Η κυβέρνηση έχει δύο επιλογές. Επιλογή πρώτη: να σφίξει τα δόντια και να πάρει τα ρίσκα της. Οι αγορές αμφισβητούν ότι τα μέτρα θα αποδώσουν. Ε, θα χρειαστεί να περάσουν μερικοί μήνες για να το δουν. Στο μεταξύ, οι άνθρωποι του Πρωθυπουργού και το οικονομικό επιτελείο θα συνεχίσουν να κάνουν άσχημο ύπνο. Επιλογή δεύτερη: να πάει σύντομα σε έναν δεύτερο γύρο μέτρων. Δηλαδή; Δηλαδή προκρούστειο Ασφαλιστικό, απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, ιδιωτικοποιήσεις ή ακόμη και μείωση θέσεων στο Δημόσιο. Καλύτερα τώρα παρά το φθινόπωρο. Εκεί θα τελειώσει το πράγμα- μάλλον όμως θα τελειώσει μαζί και η σχέση της κυβέρνησης Παπανδρέου με την κοινωνία. Ο θρίαμβος της 4ης Οκτωβρίου 2009 ενδέχεται να αποδειχθεί θνησιγενής.

Θα φέρουν όλα αυτά πιο γρήγορα την ανάκαμψη; Μια ματιά στην Ιρλανδία- που έσπευσε να πιει το κώνειο- ή την Ισπανία- που δεν έχει τα διαρθρωτικά προβλήματα της Ελλάδας- δεν δικαιολογούν αισιοδοξία. Ο κοινωνικός πόνος είναι χωρίς οφέλη. Συμπέρασμα: η πολιτική οικονομία εν έτει 2010 φαίνεται παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά διεθνώς.