Η σύγκρουση ξύπνησε το παρελθόν

«Είναι μια επίσκεψη όχι εθιμοτυπική, η οποία προβλέπεται ή επιβάλλεται από το εκκλησιαστικό πρωτόκολλο, αλλά αδελφική, αδελφού προς αδελφό. (…). Μας συνδέουν παλαιοί αδελφικοί δεσμοί και όχι απλώς φιλικοί». Είναι τα λόγια του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου προς τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο στις 4 Φεβρουαρίου, κατά την επίσκεψή του στην Αρχιεπισκοπή.

Τη συγκρότηση δευτεροβάθμιου συνοδικού δικαστηρίου που θα εκδικάσει την έφεση του πρώην Μητροπολίτη Αττικής Παντελεήμονα- ακολουθώντας δηλαδή τις συστάσεις του Πατριαρχείου- αποφάσισε χθες η Διαρκής Ιερά Σύνοδος.

Δεκατρείς ημέρες μετά ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος έπαιρνε στα χέρια του ένα ανακοινωθέν του Πατριαρχείου. Μόνο που δεν περιείχε παρόμοια λόγια… αδελφικής αγάπης. Με αυτό ο κ. Βαρθολομαίος ζητούσε σε έντονο ύφος από τον Αρχιεπίσκοπο και τη Σύνοδο να μην προχωρήσουν στις εκλογές των μητροπολιτών στις νέες Μητροπόλεις Ιλίου και Κηφισιάς.

Επρόκειτο για μία ανακοίνωση, η φρασεολογία και το ύφος της οποίας σε πολλούς θύμισε τα ανακοινωθέντα που εξέδιδε το Φανάρι την περίοδο του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου. Όταν οι δύο Εκκλησίες είχαν συγκρουστεί επανειλημμένως. Μάλιστα, ο κ. Ιερώνυμος διάβαζε με έκπληξη στο ίδιο κείμενο ότι το Πατριαρχείο εξέφραζε «τη λύπη του και την απογοήτευσή του» επειδή η Εκκλησία της Ελλάδος παρέκαμψε το Πατριαρχείο στην υπόθεση του πρώην Μητροπολίτη Αττικής Παντελεήμονα Μπεζενίτη.

Δύο φίλοι. Πώς όμως οι δύο φίλοι έφτασαν προ των πυλών μιας έντασης; Πριν από δύο εβδομάδες, στις κατ΄ ιδίαν συναντήσεις που είχαν σε Αθήνα και Καλαμάτα οι Βαρθολομαίος και Ιερώνυμος δεν είχε ανακύψει κανένα ζήτημα, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που είχαν στο θέμα. Το Πατριαρχείο υποστήριζε ότι η Εκκλησία της Ελλάδος έπρεπε να ακολουθήσει τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Δηλαδή να παραπέμψει τον Παντελεήμονα σε δευτεροβάθμιο εκκλησιαστικό δικαστήριο. Η Εκκλησία της Ελλάδος υποστήριζε πως από τη στιγμή που ο Παντελεήμων έχει καταδικαστεί για υπεξαίρεση χρημάτων – υπάρχει αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου, γι΄ αυτό και καθαιρέθηκε – ο ισχύων νόμος περί εκκλησιαστικών δικαστηρίων δεν της δίνει τη δυνατότητα να επανεξετάσει την υπόθεσή του «Πόλεμος» παραγόντων. Σύμφωνα με πληροφορίες από εκκλησιαστικές πηγές, καταλυτικό ρόλο στην αλλαγή του κλίματος και στην αντίδραση του Πατριαρχείου έπαιξαν συγκεκριμένα πρόσωπα την περασμένη εβδομάδα. Τη Δευτέρα έφτασε στο Πατριαρχείο επιστολή του Μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσόστομου. Σε αυτήν ο κ. Χρυσόστομος ανέφερε ότι δεν είναι δυνατόν να μη δοθεί στον Μπεζενίτη δυνατότητα να περάσει από δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Αυτός που πίεσε τελευταίος τον Πατριάρχη να αντιδράσει, σύμφωνα με τις ίδιες εκκλησιαστικές πηγές, φέρεται να είναι ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης- εκτιμάται ότι ήταν ο συντάκτης του ανακοινωθέντος.

«Εθίγη…». Μετριοπαθείς εκκλησιαστικές πηγές τονίζουν επίσης στα «ΝΕΑ» πως η πραγματική αιτία που προκάλεσε την αντίδραση του Πατριαρχείου ήταν το πληγωμένο γόητρο του Φαναρίου.

Άνθρωποι που γνωρίζουν τα εκκλησιαστικά πράγματα σημειώνουν επίσης ότι το Πατριαρχείο εξέδωσε το αυστηρού ύφους ανακοινωθέν για έναν ακόμη λόγο. «Παρόμοιες διαφωνίεςγια θέματα σύγκρουσης εκκλησιαστικών κανόνων και νόμων της Πολιτείας – είχε ο Πατριάρχης και με τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο. Συνεπώς, εάν τώρα ο Πατριάρχης δεν αντιδρούσε θα φαινόταν πως ό,τι έκανε τότε, το έκανε από εμπάθεια προς το πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου…».


Πικρία και από τις δύο πλευρές

Kαι οι δύο πλευρές εξέφραζαν την πικρία τους για την ένταση που έχει δημιουργηθεί τις τελευταίες ημέρες. Όπως ανέφεραν στα «ΝΕΑ» εκκλησιαστικές πηγές, το πιθανότερο είναι οι σχέσεις Πατριαρχείου- Εκκλησίας της Ελλάδος να μη φτάσουν ποτέ στα άκρα- όπως επί Χριστόδουλου- όσο βρίσκεται στην Αρχιεπισκοπή ο νυν Αρχιεπίσκοπος. Κι αυτό διότι, όπως εξηγούσαν, ο κ. Ιερώνυμος έδειξε διάθεση να εκτονώσει αμέσως την κατάσταση συγκαλώντας έκτακτη Σύνοδο.