Όποιος διαφωνεί, εξαφανίζεται

Ο πρόεδρος της Ρωσίας, ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, μιλά συνεχώς για την ανάγκη να μπει ένα τέλος στην ανομία και τη διαφθορά που κυριαρχούν στη χώρα του. Ακούγεται ενθαρρυντικό- μόνο που οι Ρώσοι οι οποίοι παίρνουν τα λόγια του τοις μετρητοίς, καταλήγουν ο ένας μετά τον άλλον στο νεκροτομείο.

Πολλά από τα θύματα της ανομίας και της διαφθοράς στη Ρωσία δεν θα αποκτήσουν ποτέ, για τη διεθνή κοινότητα τουλάχιστον, όνομα και πρόσωπο- οι δύο νεαροί μετανάστες, για παράδειγμα, που ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου από μεθυσμένους αστυνομικούς σε δρόμο της Μόσχας, με αποτέλεσμα ο ένας να χάσει τη ζωή του· ο αστυνομικός και ο δικαστικός κλητήρας που βρέθηκαν χθες αποκεφαλισμένοι στο πορτ-μπαγκάζ ενός αυτοκινήτου στην επαρχία Καμπάρντινο- Μπαλγκάρια, κοντά στην Τσετσενία· ή ακόμα τα 12.500 παιδιά που αγνοούνται σήμερα επισήμως στη Ρωσία, με τις οργανώσεις για τα δικαιώματα των παιδιών να καταγγέλλουν ότι πολλά έχουν πέσει θύματα κυκλωμάτων πορνογραφίας.

Χωρίς αποτέλεσμα
Ο Σεργκέι Μαγκνίτσκι ανήκει σε μια άλλη κατηγορία θυμάτων, αυτών για τα οποία ο Ρώσος πρόεδρος ζητεί προσωπικά να διερευνηθούν πλήρως οι συνθήκες θανάτου- χωρίς όμως να υπάρχει τελικά κάποιο αποτέλεσμα. Ο Μαγκνίτσκι ήταν δικηγόρος, σύμβουλος του Ηermitage Capital Μanagement, ενός ταμείου επενδύσεων με βάση το Λονδίνο, άλλοτε σημαντικού ξένου επενδυτή στη Ρωσία. Όπως σημειώνει η «Washington Ρost», ο πρόεδρος- γενικός διευθυντής του Ηermitage, ο Γουίλιαμ Μπράουντερ, μιλούσε στο παρελθόν με τα θερμότερα λόγια για τον μέντορα του Μεντβέντεφ, τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Το 2005, όμως, όλα άλλαξαν. Επικαλούμενες λόγους «εθνικής ασφάλειας» τους οποίους ουδέποτε διευκρίνισαν, οι ρωσικές αρχές του απαγόρευσαν την είσοδο στη χώρα. Στη συνέχεια, μια συμμορία αποτελούμενη από αστυνομικούς, αξιωματούχους των φορολογικών αρχών και πρώην κακοποιούς ανέλαβε τον έλεγχο πολλών από τις εταιρείες holding του Ηermitage και τις χρησιμοποίησε προκειμένου να υπεξαιρέσει κρατικά κεφάλαια ύψους 230 εκατ. δολαρίων: αυτό τουλάχιστον κατήγγειλε εξ ονόματος του Ηermitage ο δικηγόρος και σύμβουλός του Σεργκέι Μαγκνίτσκι.

Τον Νοέμβριο του 2008, όμως, ο Μαγκνίτσκι βρέθηκε από κατήγορος κατηγορούμενος για φοροδιαφυγή από πλευράς Ηermitage. Αν και στην πραγματικότητα, ουδέποτε του απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Απλώς κρίθηκε προφυλακιστέος και παρέμεινε έκτοτε σε φυλακή της Μόσχας, χωρίς δικαίωμα επισκέψεων από τη σύζυγο και τα δύο παιδιά του, μέχρι που πέθανε, στις 16 Νοεμβρίου.

Τον αγνόησαν
Τα αίτια θανάτου του παραμένουν ασαφή: οι αρχές μιλούν άλλοτε για «ανακοπή καρδιάς», άλλοτε για «ρήξη κοιλιακού τοιχώματος» και άλλοτε και «τοξικό σοκ». Το βέβαιο- όπως τουλάχιστον προκύπτει βάσει γραμμάτων του Μαγκνίτσκι από τη φυλακή που δημοσίευσε η εφημερίδα «Νόβαγια Γκαζέτα»- είναι πως οι επανειλημμένες εκκλήσεις του για παροχή ιατρικής βοήθειας τις τελευταίες εβδομάδες αγνοήθηκαν πλήρως. Σύμφωνα με τον Μπράουντερ, που χαρακτήρισε τη Ρωσία «εγκληματικό κράτος», ο Μαγκνίτσκι έπασχε από παγκρεατίτιδα.

Με καθυστέρηση οκτώ ημερών, ο Ρώσος πρόεδρος Μεντβέντεφ διέταξε χθες να διερευνηθούν οι συνθήκες θανάτου του δικηγόρου και παράλληλα να αναθεωρηθεί η πρακτική της προφυλάκισης ανθρώπων εις βάρος των οποίων εκκρεμούν έρευνες. «Οποιαδήποτε δολοφονία έχει ακριβώς τις ίδιες κοινωνικές συνέπειες και αποτελεί ειδεχθές έγκλημα», είχε δηλώσει την προηγουμένη, τη Δευτέρα, σε συνάντηση που είχε στο Κρεμλίνο με πλειάδα υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κάνοντας μια κίνηση γεμάτη νόημα, μία ακτιβίστρια, η Σβετλάνα Γκανούσκινα της οργάνωσης Μεμόριαλ, χάρισε στον Ρώσο πρόεδρο ένα πορτρέτο της Νατάλια Εστεμίροβα, της Τσετσένας ακτιβίστριας που δολοφονήθηκε τον περασμένο Ιούλιο- εννοείται πως οι υπεύθυνοι παραμένουν ασύλληπτοι.