«Αφήστε ελεύθερο το Ίντερνετ»

«Ήμουν ανέκαθεν σθεναρός υποστηρικτής της ελεύθερης χρήσης του Ίντερνετ και της μηδενικής λογοκρισίας». Μόλις 27 λεπτά παρέμεινε αυτή η δήλωση του Ομπάμα, από συζήτηση με Κινέζους φοιτητές στη Σαγκάη, στο πρωτοσέλιδο του κινεζικού portal ΝetΕase πριν παρέμβει η «αστυνομία του Ίντερνετ» και την εξαφανίσει.

Εκτενή αναφορά στην οικουμενικότητα των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος στη Σαγκάη την ώρα που- σύμφωνα με καταγγελίες τοπικών οργανώσεων – το καθεστώς έθετε προληπτικά υπό κράτηση δεκάδες ακτιβιστές στο Πεκίνο και αλλού. Η συζήτηση του Μπαράκ Ομπάμα με Κινέζους φοιτητές πανεπιστημίου ήταν προσεκτικά ενορχηστρωμένη από τις αρχές και δεν μεταδόθηκε ζωντανά από κανένα τηλεοπτικό δίκτυο εθνικής εμβέλειας. Ο Μπ. Ομπάμα έκανε σαφή προσπάθεια να κρατήσει τις ισορροπίες αποκαλώντας την Κίνα «μεγαλειώδη χώρα», χαρακτηρίζοντας «απαράμιλλη» την προσπάθειά της να βγάλει εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια και επαναλαμβάνοντας πως οι ΗΠΑ «δεν επιδιώκουν να παρεμποδίσουν την άνοδό της». Δεν δίστασε εντούτοις, τόσο στην εναρκτήρια ομιλία του όσο και απαντώντας σε σχετική ερώτηση που υποβλήθηκε στην ιστοσελίδα της αμερικανικής πρεσβείας, να στείλει στο καθεστώς της Κίνας- τον «υπ΄ αριθμόν ένα εχθρό του Ίντερνετ» σύμφωνα με τους Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα- το μήνυμα πως δεν χρειάζεται να φοβάται τόσο την κριτική.

Ελευθερία έκφρασης
«Δεν επιδιώκουμε να επιβάλουμε κανένα σύστημα διακυβέρνησης σε καμία άλλη χώρα» δήλωσε ο Ομπάμα. «Δεν πιστεύουμε όμως πως οι αρχές τις οποίες υπερασπιζόμαστε είναι μοναδικές στο έθνος μας. Η ελευθερία της έκφρασης και της θρησκείας, η ελευθερία της πρόσβασης στην πληροφόρηση και της πολιτικής συμμετοχής πιστεύουμε πως είναι οικουμενικά δικαιώματα». Όπως σημειώνει όμως η «Εl Ρais», τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν θα είναι στην κορυφή της ατζέντας κατά τις σημερινές επαφές του Ομπάμα με τον Κινέζο πρόεδρο Χου Τζιντάο στο Πεκίνο. Το πιο επείγον για τις ΗΠΑ αυτή την περίοδο είναι να αποσπάσουν τη στήριξη του Πεκίνου σε σοβαρά προβλήματα όπως η πυρηνική απειλή του Ιράν και της Βόρειας Κορέας, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν και η ισλαμική τρομοκρατία. Και ένας από τους τρόπους να επιτευχθεί ηρεμία κατά τη γέννηση αυτής της νέας τάξης είναι μια συμφωνία στρατιωτικού χαρακτήρα που θα διευκολύνει την επικοινωνία ανάμεσα στις ένοπλες δυνάμεις των δύο χωρών και θα αποτρέπει παρεξηγήσεις που στο παρελθόν υπήρξαν πηγές έντασης.

Χθες πάντως, ο Ομπάμα επέμεινε πως «όσο πιο ελεύθερα ρέουν οι πληροφορίες τόσο πιο ισχυρή γίνεται η κοινωνία, διότι οι πολίτες μπορούν να ελέγχουν τις κυβερνήσεις τους». «Ήταν μια ζωντανή συζήτηση» περιορίστηκε να σχολιάσει ο Χου Τζιντάο, λίγο πριν από το δείπνο που παρέθεσε το βράδυ στον Αμερικανό πρόεδρο στο Πεκίνο, τον τελευταίο σταθμό της περιοδείας του. Την ίδια ώρα, ο κυβερνοχώρος βούιζε από την ομολογία του Ομπάμα πως «δεν έχει ποτέ χρησιμοποιήσει το Τwitter», καθώς «τα δάχτυλά του είναι υπερβολικά αδέξια για να πληκτρολογεί στο κινητό». «Το τέλος ενός μύθου…» σχολίαζε ένας χρήστης στη δημοφιλή ιστοσελίδα. «Ποιος διάολο είναι ο @ΒarackΟbama;ΒarackΟbama;» ρωτούσε ένας άλλος αναφερόμενος στον λογαριασμό του Αμερικανού προέδρου στο Τwitter, έναν από τους δημοφιλέστερους, με 2,6 εκατομμύρια «followers». «Εγώ δηλαδή ποιον ακολουθώ;», αναρωτιόταν ένας τρίτος.

ΣΗΜΕΡΑ

Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν θα είναι στην κορυφή της ατζέντας κατά τις επαφές του Ομπάμα με τον Χου Τζιντάο

[ ΓΝΩΜΗ ] Το τέλος της Chimerica
TΗΕ ΝΕWYΟRΚTΙΜΕS , Των Νiall Ferguson και Μoritz Schularick

Πριν από λίγα χρόνια δημιουργήσαμε τον όρο Chimerica (Χιμαιρική) ώστε να περιγράψουμε τον συνδυασμό της κινεζικής και της αμερικανικής οικονομίας, οι οποίες είχαν γίνει μαζί η κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας. Τον είπαμε Chimerica για έναν λόγο: πιστεύαμε πως η σχέση αυτή ήταν μια χίμαιρα (chimera), ένα τερατόμορφο θηρίο σαν εκείνο της μυθολογίας.

Για κάποιο διάστημα, βέβαια, η Chimerica δεν έμοιαζε με τέρας αλλά με παραδεισένιο γάμο. Το παγκόσμιο εμπόριο ανθούσε και σχεδόν όλες οι τιμές των χρεογράφων εκτοξεύτηκαν.

Όμως, όπως όλοι οι γάμοι ανάμεσα σε έναν που αποταμιεύει και έναν που σπαταλάει, η Chimerica δεν ήταν προορισμένη να διαρκέσει. Η χρηματοπιστωτική κρίση από το 2007 έφερε τον γάμο στα όρια της διάλυσης. Επί του παρόντος, η Chimerica εξυπηρετεί την Κίνα σαφώς περισσότερο από ό,τι την Αμερική. Πείτε το «ντιλ 10:10». Οι Κινέζοι έχουν 10% ανάπτυξη· η Αμερική έχει 10% ανεργία. Το «ντιλ» είναι ακόμα χειρότερο για τον υπόλοιπο κόσμο. Σε αντάλλαγμα για μία σημαντική αναπροσαρμογή του κινεζικού νομίσματος, της τάξεως, για παράδειγμα, του 20%-30% μέσα στους επόμενους 12 μήνες, ο πρόεδρος Ομπάμα μπορεί να προσφέρει στο Πεκίνο μια σαφή δέσμευση στην κατεύθυνση της παγκοσμιοποίησης και του ελεύθερου εμπορίου, και ένα τέλος στον αναπτυσσόμενο κινεζοαμερικανικό πόλεμο δασμών.

Όσο υπάρχει η Λαϊκή Δημοκρατία, οι ΗΠΑ είναι το βασικό στήριγμα μιας παγκόσμιας οικονομικής τάξης βασισμένης στην ελεύθερη διακίνηση των αγαθών και, πιο πρόσφατα, του κεφαλαίου. Έχει επίσης αναλάβει τον λογαριασμό της αστυνόμευσης της (πλούσιας σε πετρέλαιο αλλά ασταθούς) Μέσης Ανατολής. Καμία χώρα δεν έχει ωφεληθεί περισσότερο της διευθέτησης αυτής από την Κίνα, η οποία τώρα πρέπει να πληρώσει γι΄ αυτήν μέσω ενός ισχυρότερου κινεζικού νομίσματος. Η Chimerica ήταν ανέκαθεν μια χίμαιρα. Η ανατίμηση του γιουάν θα δώσει σε αυτό το οικονομικό τέρας τον ήρεμο θάνατο που αξίζει.

Ο Νάιαλ Φέργιουσον είναι καθηγητής Ιστορίας στο Χάρβαρντ και ο Μόρις Σάλαρικ καθηγητής Οικονομικής Ιστορίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.