Υποψήφιος Νεοελληνική Γλώσσα

Επιλεγμένα θέματα για τους υποψήφιους μαθητές της Γ’ τάξης Ενιαίου Λυκείου.

Κείμενο:

Διακήρυξη και πρόγραμμα δράσης της Βιέννης Η παγκόσμια συνδιάσκεψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζει και δηλώνει ότι όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα απορρέουν από την αξιοπρέπεια και την αξία που είναι εγγενής στην προσωπικότητα του ανθρώπου, ότι η προσωπικότητα του ανθρώπου είναι το υποκείμενο των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και ως εκ τούτου πρέπει να επωφελείται πλήρως και να συμμετέχει ενεργώς στην πραγμάτωση όλων αυτών των δικαιωμάτων και ελευθεριών. Υπογραμμίζει την υποχρέωση όλων των κρατών να προάγουν και να ενθαρρύνουν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών για όλους, χωρίς διακρίσεις φυλής, φύλου, γλώσσας ή θρησκείας.

Αρχικά, όλοι οι λαοί έχουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Χάρη σ΄ αυτό το δικαίωμα, ορίζουν ελεύθερα το πολιτικό καθεστώς τους και ακολουθούν ελεύθερα την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξή τους. Δεδομένης της ιδιαίτερης κατάστασης λαών υπό αποικιοκρατική κυριαρχία ή άλλες μορφές ξένης κυριαρχίας ή κατοχής, η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων των λαών να αναλαμβάνουν οποιαδήποτε νόμιμη δράση για να εκπληρώσουν το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα της αυτοδιάθεσής τους. Η παγκόσμια συνδιάσκεψη θεωρεί την άρνηση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και υπογραμμίζει τη σημασία της ουσιαστικής πραγμάτωσης αυτού του δικαιώματος.

Ακόμα, η δημοκρατία, η ανάπτυξη και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών συνδέονται στενά μεταξύ τους και αλληλοενισχύονται. Η δημοκρατία στηρίζεται στην ελευθέρως εκφραζόμενη βούληση των λαών να ορίζουν το πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό σύστημά τους και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, η προαγωγή και προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο πρέπει να είναι οικουμενική και να μην υπόκειται σε κανένα περιορισμό. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να υποστηρίζει την ενίσχυση και προαγωγή της δημοκρατίας, της ανάπτυξης και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών σε όλο τον κόσμο.

Παράλληλα, ο άνθρωπος είναι το κεντρικό υποκείμενο της ανάπτυξης. Ενώ η ανάπτυξη διευκολύνει την απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η απουσία ανάπτυξης δεν μπορεί να προβάλλεται για να νομιμοποιήσει τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται διεθνώς. Τα κράτη πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους για να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη και να εξαλείψουν τα εμπόδια στα οποία προσκρούει. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να προάγει την ουσιαστική διεθνή συνεργασία για την πραγμάτωση του δικαιώματος της ανάπτυξης και την εξάλειψη των εμποδίων στα οποία προσκρούει. Για να υπάρχει συνεχής πρόοδος όσον αφορά την πραγμάτωση του δικαιώματος της ανάπτυξης, απαιτείται αποτελεσματική αναπτυξιακή πολιτική σε εθνικό επίπεδο, καθώς και ισότιμες οικονομικές σχέσεις και ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον σε διεθνές επίπεδο.

Τέλος, πρέπει να ενισχυθούν οι εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί και τα προγράμματα για την προστασία των παιδιών. Είναι επιβεβλημένη η προστασία κυρίως των κοριτσιών, των εγκαταλειμμένων παιδιών, των παιδιών του δρόμου, των παιδιών που είναι θύματα οικονομικής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής πορνογραφίας, παιδικής πορνείας ή πώλησης οργάνων, των παιδιών που είναι θύματα νόσων, των παιδιών προσφύγων, καθώς και των παιδιών που υποφέρουν από ασιτία, ξηρασία και άλλες καταστάσεις ανάγκης. Πρωταρχικός, λοιπόν, στόχος της δραστηριότητας του συστήματος των ηνωμένων εθνών στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι η εφαρμογή της συνθήκης για τα δικαιώματα των παιδιών.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις. Β.1. Ποιος είναι ο τρόπος ανάπτυξης της τελευταίας παραγράφου;

Β.2. Ποια είναι, σύμφωνα με το συγγραφέα, η σχέση που υπάρχει ανάμεσα στα δικαιώματα και τη δημοκρατία; Να αναπτύξετε την απάντησή σας σε 60-80 λέξεις.

Β.3.εγγενής, αυτοδιάθεσης, θεμελιωδών, οικουμενική, να προάγει: Να γράψετε από ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

Γ. Η κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνιστά μια πραγματικότητα για τα περισσότερα κράτη του κόσμου. Αφού αναφέρετε χαρακτηριστικά παραδείγματα καταπάτησης των δικαιωμάτων, να προτείνετε τρόπους με τους οποίους οι πολίτες αλλά και το επίσημο κράτος θα μπορούσαν να τα προασπίσουν.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Α. Το κείμενο αναφέρεται στα ανθρώπινα δικαιώματα. Σύμφωνα με την παγκόσμια διακήρυξη της Βιέννης τα δικαιώματα απορρέουν από την αξιοπρέπεια και την αξία της προσωπικότητας. Γι΄ αυτό πρέπει όλοι να συμμετέχουν στη διασφάλισή τους. Ειδικότερα, επιβάλλεται η διατήρηση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης των λαών στον πολιτικό και οικονομικό τομέα. Επιπλέον χρέος όλων είναι η διατήρηση της δημοκρατίας και των ελευθεριών που αυτή συνεπάγεται όχι σε εθνικό αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο. Παγκόσμιο χαρακτήρα πρέπει όμως να προσλάβει και η έννοια της ανάπτυξης η οποία μέσω της οικουμενικής συνεργασίας θα εξασφαλίσει την οικονομική ισοτιμία και ευημερία των λαών. Τέλος, αμέριστη χρειάζεται να είναι η φροντίδα για τα παιδιά και η προστασία τους από κάθε κακοποίηση και εκμετάλλευση.

Β.1. Οι λεπτομέρειες της παραγράφου αναπτύσσονται με παραδείγματα. Ο συγγραφέας για να τονίσει τη σπουδαιότητα της ενίσχυσης των δικαιωμάτων των παιδιών παραθέτει χαρακτηριστικά παραδείγματα κακοποίησης και εκμετάλλευσής τους «Είναι επιβεβλημένη η προστασία κυρίως… και άλλες καταστάσεις ανάγκης».

Β.2. Η δημοκρατία συνδέεται με την ελευθερία. Οι δύο αυτές έννοιες δε συνδέονται απλώς, αλλά η μία τροφοδοτεί και ενισχύει την άλλη. Αυτό δεν είναι δύσκολο να το αντιληφθεί ο φιλελεύθερασκεπτόμενος πολίτης, αν αναλογιστεί ότι το δημοκρατικό πολίτευμα, η εδραίωση, δηλαδή, της λαϊκής κυριαρχίας, βασίζεται στην κατοχύρωση κάθε είδους ελευθεριών. Αλλά και αντίστροφα, η κατοχύρωση των ατομικών, κοινωνικών και πολιτικών ελευθεριών επιβεβαιώνει την απρόσκοπτη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Συνεπώς, η δημοκρατία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελευθερία.

Β.3. εγγενής=έμφυτος,αυτοδιάθεσης=ανεξαρτησίας,θεμελιωδών=βασικών,οικουμενική=παγκόσμια, να προάγει=να προωθήσει.

Γ. Σε πολλά κράτη-προοδευμένα και μη- συχνή είναι η κατάφωρη καταπάτηση τόσο των ατομικών όσο και των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα επιβεβαιώνουν την παραπάνω «σύγχρονη πραγματικότητα» και παράλληλα αποδεικνύουν πως έχει περιοριστεί το ενδιαφέρον για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων.

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ 1. Η υπονόμευση της αξιοπρεπούς διαβίωσης -> οικονομική εξαθλίωση, ανεργία, πενιχρές αμοιβές, μορφές αναγκαστικής εργασίας, 2. Η απουσία κρατικής μέριμνας για τη δημιουργία της πρέπουσας ιατρικής και νοσοκομειακής υποδομής, 3. Η αναβίωση ρατσιστικών αντιλήψεων και ο χωρισμός των ανθρώπων σε ευνοούμενους και αδικημένους, 4. Η παραβίαση των δικαιωμάτων των μειονοτικών πληθυσμών -> π.χ. παραβίαση του δικαιώματος της ανεξιθρησκίας, στέρηση του μορφωτικού αγαθού, εκμετάλλευση στον τομέα της εργασίας, 5. Η παραπληροφόρηση και η χρήση της προπαγάνδας, 6. Η ηλεκτρονική παρακολούθηση των επικοινωνιών, 7. Τα φαινόμενα λασπολογίας, σκανδαλοθηρίας και ενασχόλησης με την ιδιωτική ζωή δημοσίων προσώπων, 8. Η έξαρση των πολεμικών συγκρούσεων αφαιρεί το δικαίωμα της ειρηνικής συνύπαρξης των ανθρώπων, 9. Το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των λαών πλήττεται από τη δυνατότητα των ισχυρών να ελέγχουν τους ανίσχυρους.

Οι ανθρωπιστικές αξίες έχουν κλονιστεί και η ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων και λαών κινδυνεύει. Βλέπουμε, δηλαδή, ότι στις ανθρώπινες κοινωνίες κυριαρχεί ο «νόμος της φύσης» που αναστέλλει και υπονομεύει την εφαρμογή όλων των προϋπαρχουσών δημοκρατικών διακηρύξεων. Γι΄ αυτό επιβάλλεται να αναζωπυρωθεί το ενδιαφέρον για την ενίσχυση των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ 1. Συνειδητοποίηση της σημασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων για τη διασφάλιση της προσωπικής αξιοπρέπειας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, 2. Ενεργητική παρέμβαση του ατόμου σε περιπτώσεις παραβίασης των δικαιωμάτων του στην καθημερινή ζωή. Η εναπόθεση της ευθύνης στην πολιτεία διαιωνίζει την υπονόμευσή τους, 3. Συμμετοχή σε συλλογικές δραστηριότητες (κινήματα, οργανώσεις), 4. Παιδεία-Εκπαίδευση -> πνευματική καλλιέργεια, διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων με ανθρωπιστικές αξίες, 5. Δραστηριοποίηση διεθνών οργανισμών (Ο.Η.Ε., Διεθνής Αμνηστία), 6. Πνευματικοί άνθρωποι -> Οφείλουν να επισημαίνουν τα δείγματα παραβίασης των δικαιωμάτων και να ευαισθητοποιούν τους πολίτες με το πνευματικό τους έργο, 7. Η πολιτεία οφείλει -> Να κατοχυρώσει συνταγματικά τα δικαιώματα, να προσδώσει στους θεσμούς ανθρωποκεντρικό περιεχόμενο, να εφαρμόζει την ισονομία, την ισοπολιτεία, την αξιοκρατία, να μεριμνά για τα δικαιώματα των ειδικών κοινωνικών ομάδων, ώστε να εκλείψουν οι ρατσιστικές εκδηλώσεις.

Είναι επιβαλλόμενη η αναζωπύρωση του παγκόσμιου ενδιαφέροντος για την ενίσχυσή τους. Άλλωστε καμιά κοινωνία δεν μπορεί να εξασφαλίσει την πρόοδο και την ευημερία της χωρίς τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τα θέματα επιμελήθηκαν τα φροντιστήρια
«ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ»

Α. ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΝΙΓΓΟΣ – Λ.ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ – ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑ