Οι άλλοι πρωταγωνιστές Τα παιδιά που δεν υπάρχουν

Για τον Γεράσιμο μου είχε μιλήσει ο Κραουνάκης. «Θα του βγάλω δίσκο», μου είχε πει. «Θα κάνει χιπ χοπ “Το κορίτσι μου, το βεσπάκι μου και εγώ”. Το θυμάσαι; Το τραγούδαγε ο Φώτης Πολυμέρης το ΄57». Δεν ξαφνιάζομαι καθόλου. Πέρυσι ο Τσερόμ – έτσι τον φωνάζουν οι φίλοι του- έκανε χιπ χοπ τους «Όρνιθες» του Αριστοφάνη στο Ηρώδειο.

Στο ραντεβού μας ήταν Εγγλέζος. Μου έσφιξε το χέρι λες και γνωριζόμαστε χρόνια. Ο Χρυσοχοΐδης την προηγούμενη μέρα είχε ανακοινώσει ότι τα παιδιά των μεταναστών που γεννιούνται στην Ελλάδα δεν θα μπορούν πλέον να απελαύνονται. «Θα τους δώσουμε και ιθαγένεια, να τελειώνει αυτή η ντροπή, αλλά γι΄ αυτό χρειάζεται νόμος και θα καθυστερήσει λίγο», μου είχε πει τηλεφωνικά ο υπουργός. Η προηγούμενη κυβέρνηση δεν είχε τολμήσει να δώσει στους μετανάστες 2ης γενιάς την «ελληνική ταυτότητα». Και μιλάμε για 200.000 με 250.000 παιδιά, που για την Πολιτεία «δεν υπάρχουν» και ούτε καν έχουν μετρηθεί. Πέρυσι πάντως πήγαν στα ελληνικά σχολεία 120.000 «αλλοδαποί» μαθητές. Ο Καραμανλής, μου λένε, είχε δεχτεί να δώσει την ιθαγένεια σε όσα παιδιά γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα, αλλά έπεσαν πάνω του οι συντηρητικοί, τον μπέρδεψαν με νόμους και συντάγματα και έκανε πίσω. Τελικά στα παιδιά αυτά έδωσαν το 2007 μόνο την ιδιότητα του επί μακρόν διαμένοντος. Να μην πηγαίνουν δηλαδή κάθε χρόνο στην Αστυνομία για να παίρνουν άδεια, αλλά να πηγαίνουν κάθε πέντε χρόνια (και με 900 ευρώ παράβολο). Και είπαμε, ας έχουν γεννηθεί εδώ. Ας έχουν πάει σχολείο εδώ. Ας σπουδάζουν ή ας δουλεύουν εδώ. Στον Τσερόμ πάντως αυτές οι μικρότητες δεν έχουν στερήσει το χαμόγελο.

Άλλωστε ό,τι του αρνήθηκε το κράτος το πήρε μόνος του από τη ζωή.

Εδώ γεννήθηκες λοιπόν.
Ναι στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», το 1983. Δημοτικό πήγα στο Γουδή, στο 106ο σχολείο. Στο Μαράσλειο πέρασα τα γυμνασιακά και τα λυκειακά χρόνια, μετά πέρασα στη Σχολή Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας και ασχολήθηκα παράλληλα με τη μουσική.

Μαθαίνω ότι ετοιμάζεις δίσκο;

Θα δούμε. Προς το παρόν έχω κάνει ένα σινγκλ πριν από ενάμιση χρόνο και είμαι και μέλος της «Σπείρα-Σπείρα». Παίζεις κάποιο όργανο;
Παίζω κιθάρα. Είχες προβλήματα μεγαλώνοντας; Ένας μαύρος ανάμεσα σε λευκούς.

Όποιος κι αν είσαι, απ΄ όπου κι αν έρχεσαι, ό,τι χρώμα κι αν έχεις, όταν κατέχεις καλά τη γλώσσα, μετά το πρώτο σοκ που παθαίνει κάποιος βλέποντάς σε, τελικά σε δέχεται. Στο σχολείο τα άλλα παιδιά πώς σε αντιμετώπιζαν;
Τα παιδικά μου χρόνια ήταν τέλεια. Γιατί στο σχολείο ήμουν ο μοναδικός, δεν υπήρχαν άλλοι μαύροι και αυτό λειτουργούσε σαν πλεονέκτημα. Εγώ άρχισα να βλέπω την περίεργη έως και άσχημη πλευρά της διαφορετικότητάς μου όταν άρχισα τις διαδικασίες για να γίνω νόμιμος.

Όταν άρχισε το πάρε- δώσε με το κράτος;

Ναι, κάτι το οποίο αγνοούσα. Και τότε είδα την άλλη πλευρά των πραγμάτων.

Τώρα τι είσαι;Παράνομος;
Αυτήν τη στιγμή όχι, δεν είμαι παράνομος. Μόλις προχθές παρέλαβα την άδεια διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος. Που θα πρέπει να ανανεωθεί σε πόσα χρόνια;

Κάθε 5 χρόνια. Το επόμενο βήμα θα είναι να προσπαθήσω να πάρω την ιθαγένεια. Εάν βέβαια μου τη δώσουν. Γιατί υπάρχει ένα άρθρο παλιό, από το 1821 νομίζω, το οποίο λέει ότι όποιος δεν έχει δεσμούς αίματος με το έθνος δεν θα γίνει Έλληνας ποτέ.

Οι γονείς σου γιατί έφυγαν από το Κονγκό;

Ο πατέρας μου ήρθε εδώ στη

Μια φορά είχα περάσει 5 ώρες στο τμήμα, γιατί είχα την άδεια παραμονής μου, αλλά ρώτησα τον αστυνομικό γιατί την ήθελε και μου πέρασε χειροπέδες για αντίσταση κατά της Αρχής

Σχολή Ικάρων, η μητέρα μου ήρθε για διακοπές, μετά ξέσπασε ο Εμφύλιος και έμεινε. Ο μπαμπάς τελείωσε τη σχολή του και γύρισε πίσω. Είμαι με τη μαμά όμως. Έχει άδεια διαμονής εδώ και 34 χρόνια.

Άδειες ετήσιες;
Κάποτε ίσχυαν για κάποια χρόνια. Τώρα τις έκαναν πάλι ετήσιες. Που σημαίνει ουρές και ταλαιπωρία.

Τώρα που βγήκες στη ζωή, αντιμετωπίζεις προβλήματα;
Αν υπάρξει πρόβλημα με κάποιον, ή διαρκεί για πάντα ή διαρκεί για 10 λεπτά. Αν μιλήσω δηλαδή, συνήθως ξεπερνιέται. Μόνο όταν έψαχνα για σπίτι ταλαιπωρήθηκα λίγο.

Σε έβλεπαν και σου έκλειναν την πόρτα;

Ναι, «το σπίτι μόλις νοικιάστηκε» και τέτοια. Κι εγώ να τους έχω πάρει πριν από 2 λεπτά στο τηλέφωνο και να μου λένε: «Ναι, βεβαίως ελάτε, σας περιμένουμε». Ε, μετά τη 15η απόρριψη το πήρα απόφαση και τους το έλεγα από το τηλέφωνο ότι είμαι αφρικανός. Τουλάχιστον να μην ταλαιπωρούμαι.

Οι σχέσεις σου;Οι φιλίες σου; Είναι με ανθρώπους που προέρχονται από την Αφρική;

Δεν θα το έλεγα. Πιο πολύ με Έλληνες.

Δεσμούς κρατάς με το Κονγκό;

Φυσικά. Μ΄ αρέσει… Ξέρω λινγκάλα και σουαχίλι, δύο διαλέκτους. Δεν έχω πάει βέβαια, αλλά παρακολουθώ τη μουσική και το θέατρο και είναι σαν να τους ξέρω. Στη ζωή των Κονγκολέζων εδώ συμμετέχεις;

Ναι, πηγαίνω όταν μπορώ στις γιορτές μας και τους παίζω μουσική. Και πηγαίνω και στα παραφρικανικά φεστιβάλ.

Έχεις φοβηθεί ποτέ ότι θα σε απελάσουν;

Την πρώτη φορά που μου το είπαν, τους λέω: «ΟΚ, να με απελάσετε. Να πάω πού;». Αυτήν την ερώτηση τους έκανα. Και μου είπαν: «Δεν μας νοιάζει, να φύγεις από εδώ». Και τους απάντησα: «Εντάξει, παιδιά, αλλά εγώ εδώ έχω γεννηθεί. Να με απελάσεις να πάω πού; Στο Κονγκό ούτε που με ξέρουν».

Με την Αστυνομία στους δρόμους είχες προβλήματα;

Μόνο χάσιμο χρόνου. Να περιμένεις να σου κάνουν τον έλεγχο. Μια φορά μόνο είχα περάσει 5 ώρες στο τμήμα, γιατί είχα την άδεια παραμονής μου, αλλά ρώτησα τον αστυνομικό γιατί την ήθελε και μου πέρασε χειροπέδες για αντίσταση κατά της Αρχής.

Έχεις ακούσει τη συζήτηση για το «πόσους χωράει η Ελλάδα»;

Δεν χωράνε δηλαδή άλλοι μετανάστες; Ωραία. Ας κάνουν Έλληνες αυτούς που είναι 20 και 30 χρόνια εδώ για να μικρύνει ο αριθμός των μεταναστών. Γιατί στη Γαλλία και στις άλλες χώρες, που λένε ότι έχουν μικρότερο ποσοστό μεταναστών, σε 5-10 χρόνια αποφασίζουν ποιος ανήκει στη χώρα και ποιος όχι; Εδώ δεν το αποφασίζουν ποτέ.


«Δεν μου αρέσουν αυτοί που ταυτίζουν τις Φιλιππινέζες με τις παραδουλεύτρες»

«Είμαι καλή μαθήτρια», μου είπε θέλοντας να προλάβει την κλισέ ερώτηση των μεγάλων. Το ραντεβού μας ήταν μεσημεριανό, μετά το σχολείο, στη Φωκίωνος Νέγρη. Ξενική προφορά, αλλά πολύ καλά ελληνικά με δυνατή φωνή. Πηγαίνει στη Β΄ λυκείου στο Διαπολιτισμικό της Γλυφάδας και μένει στην Κυψέλη, στη γειτονιά που τη φοβίζει τα βράδια. Η μαμά της είναι από τις Φιλιππίνες και ο μπαμπάς της από την Ινδία. «Δεν έχω αδέλφια και δεν είμαι πολύ κοινωνική», αυτοσυστήθηκε. «Είμαι δύσκολος χαρακτήρας και δεν μου αρέσουν αυτοί που ταυτίζουν τις “Φιλιππινέζες” με τις παραδουλεύτρες».

Στην Αθήνα γεννήθηκες;
Στο «Έλενα» και εδώ μεγάλωσα. Στο σπίτι τι γλώσσα μιλάτε;
Ό,τι μας κατέβει. Φιλιππινέζικα, αγγλικά, ελληνικά.

Ινδικά δεν μιλάτε;
Ο μπαμπάς μένει μόνιμα στη Μύκονο, είναι μηχανικός αυτοκινήτων και έχει βρει εκεί μια καλή δουλειά.

Η μαμά;
Η μαμά οικιακή βοηθός. Παρέες με ποιους κάνεις;
Πιο πολύ με Φιλιππινέζους. Όταν μπήκα στο γυμνάσιο, πήγα στο 2ο Διαπολιτισμικό της Γλυφάδας, αλλά επειδή ήμουν καλή μαθήτρια, η καθηγήτρια είπε στη μητέρα μου να πάω σε ελληνικό σχολείο. Πήγα, αλλά τελικά δεν μου άρεσε, υπήρχαν διακρίσεις. Ήταν μια καθηγήτρια της Βιολογίας που μου έλεγε συνέχεια ότι είμαι μελαχρινή. Το έλεγε κάπως σαδιστικά. Το καταλαβαίνεις όταν σου το λένε για να σε πληγώσουν.

Οι γονείς σου έχουν άδεια παραμονής;
Ναι και κάθε δύο χρόνια πρέπει να την ανανεώνουν. Τώρα ελπίζουμε ότι τα πράγματα θα αλλάξουν.

Εσένα σε έχουν ελέγξει στον δρόμο;
Ναι, μια μέρα που κατέβαινα από το σχολικό ήρθε ένας αστυνομικός και μου ζήτησε χαρτιά. Του είπα: «Συγγνώμη, είμαι ανήλικη, δεν έχω χαρτιά επάνω μου» και μου απάντησε: «Δεν σε πιστεύω, ενήλικη είσαι». Είδα και έπαθα να τον πίσω ότι είμαι μαθήτρια.

Υπάρχουν κάποιοι Έλληνες που έχουν έναν φόβο με τους διαφορετικούς.

Το ξέρω. Και υπάρχουν πολλοί αλλοδαποί που προκαλούν προβλήματα, αλλά νομίζω ότι αν έδιναν την ελληνική υπηκοότητα κάποιοι θα ένιωθαν πιο ασφαλείς και θα άλλαζαν ζωή. Θα σέβονταν τη χώρα τους, αφού και αυτή τους σεβάστηκε.

Αν μπορούσες, τι θα άλλαζες στη χώρα μας;
Μερικές φορές με πειράζει το στερεότυπο ότι οι Φιλιππινέζες είναι όλες υπηρέτριες. Δεν είναι ότι διάλεξαν να είναι έτσι η ζωή τους. Κάποιοι έχουν πτυχία, μάστερ, αλλά όταν ήρθαν εδώ δεν είχαν άλλη επιλογή.

Αν σε ρωτήσουν «εσύ τι είσαι», τι απαντάς;
Μάλλον νιώθω ουδέτερη σε αυτόν τον κόσμο. Ούτε Ελληνίδα, ούτε Ινδή, ούτε Φιλιππινέζα. Το ξέρω ότι για κάποιους δεν είμαι Ελληνίδα και πάντα θα υπάρχει μια προκατάληψη. Έχω όμως την ανάγκη να ανήκω κάπου. Το θεωρώ άδικο να έχουμε μάθει την Ελληνική Ιστορία, τα αρχαία ελληνικά, να ζούμε με τον ελληνικό τρόπο και ακόμα να μη μας αναγνωρίζει το κράτος. Γι΄ αυτό αγωνίζομαι. Όταν λες αγωνίζομαι;
Συμμετέχω στη νεολαία CΑSΑΡΙ. Κάνουμε μια καμπάνια, μαζεύουμε υπογραφές και από Έλληνες και από μετανάστες που συμφωνούν ότι τα παιδιά που έχουν γεννηθεί εδώ πρέπει να παίρνουν την ελληνική ιθαγένεια. Ετοιμάζουμε και ένα φεστιβάλ στο Γκάζι. Από 1 έως 5η Νοεμβρίου. Το Global Forum. Θα έρθουν εκπρόσωποι από όλο τον κόσμο και το θέμα θα είναι η οικονομική κρίση, πώς έχει επηρεάσει τους μετανάστες και τους πρόσφυγες.

Τι προσωπικά σχέδια έχεις;
Έχω πάρει Τεχνολογική Κατεύθυνση και έχω σκοπό να δουλέψω σε κάποια τράπεζα. Απλώς φοβάμαι ότι τη μέρα που θα πάω να βρω δουλειά, θα διαλέξουν την Ελληνίδα. Δεν πειράζει όμως. Εγώ λέω go on, ό,τι και να γίνει προχώρα.