Δύσκολοι καιροί για τον σοσιαλισμό στην Ευρώπη

«Ο σύζυγός μου, ο ήρωάς μου». Με αυτόν τον τρόπο παρουσίασε η Σάρα τον Βρετανό πρωθυπουργό στο συνέδριο των Εργατικών στο Μπράιτον. Όμως ούτε η υψηλή δημοτικότητα της Σάρας ούτε η δυναμική ομιλία του Γκόρντον Μπράουν δείχνουν ικανές να ανακόψουν την πορεία του κόμματος προς την εκλογική ήττα.

«Ένα φάντασμα στοιχειώνει την Ευρώπη», επεσήμαινε χθες η «Ιnternational Ηerald Τribune» στο πρωτοσέλιδό της: «Το φάντασμα της κατάρρευσης του σοσιαλισμού». Η δημοσκόπηση που είδε το φως της δημοσιότητας στη Βρετανία μόλις λίγη ώρα πριν ανεβεί στο βήμα ο Γκόρντον Μπράουν για την τελευταία του ομιλία σε συνέδριο των Εργατικών πριν από τις εκλογές, είναι μόνο ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν την εφημερίδα σε αυτή τη διαπίστωση- προειδοποίηση: μόλις 24% λαμβάνει στην πρόθεση ψήφου το βρετανικό Εργατικό Κόμμα, έναντι 25% των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και 36% των Συντηρητικών. Είναι η πρώτη φορά από το 1982 που δημοσκόπηση της συγκεκριμένης εταιρείας- της Ιpsos ΜΟRΙτοποθετεί τους Εργατικούς στην τρίτη θέση. «Ακόμα και εν μέσω μίας από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει ο καπιταλισμός τα τελευταία 75 χρόνια, τα ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα και οι αριστεροί εξάδελφοί τους δεν έχουν βρει μια δελεαστική απάντηση, ούτε έχουν καταφέρει να εκμεταλλευτούν τα σφάλματα της Δεξιάς» γράφει η «Ηerald Τribune».

Θέτοντας σε εφαρμογή την «Επιχείρηση Αντεπίθεση», ο Γκόρντον Μπράουν κάλεσε τους Εργατικούς «να αλλάξουν ξανά τον κόσμο». Δήλωσε πως στις επόμενες εκλογές, που θα πραγματοποιηθούν το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο, η Βρετανία «θα κληθεί να κάνει τη σπουδαιότερη επιλογή της τελευταίας γενιάς», μια επιλογή όχι μόνο ανάμεσα σε δύο κόμματα, «αλλά ανάμεσα σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις». Υπερασπίστηκε την οικονομική πολιτική του και δήλωσε πρόθυμος να αναλάβει «νομική δέσμευση» να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα- ρεκόρ της Βρετανίας στο ήμισυ μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Υποσχέθηκε πως θα λάβει σκληρά μέτρα εναντίον της «κουλτούρας των μπόνους» στις τράπεζες και πως μετά τις εκλογές, οι ψηφοφόροι θα μπορούν να αποπέμπουν τους βουλευτές που βρίσκονται ένοχοι διαφθοράς.

Τη μεγαλύτερη έμφαση, όμως, ο Βρετανός πρωθυπουργός την έδωσε στην καταπολέμηση της νεανικής εγκληματικότητας και δη της τάσης των νέων στη Βρετανία να προκαλούν, μεθυσμένοι, δημόσια αναστάτωση. «Δεν θα μείνουμε άπραγοι να παρακολουθούμε τη ζωή της νομότυπης πλειοψηφίας να διαταράσσεται από τη συμπεριφορά μιας αχαλίνωτης μειοψηφίας», δήλωσε. Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία. Δίνοντας έμφαση στα εσωτερικά προ βλήματα, ο Μπράουν ελπίζει να αποτρέψει μια εξευτελιστική ήττα στις εκλογές. Ελπίζει να ξανακερδίσει τους ψηφοφόρους της μεσαίας τάξης που στράφηκαν στους Εργατικούς επί Τόνι Μπλερ, για να φύγουν τον τελευταίο χρόνο εν μέσω απανωτών σκανδάλων και οικονομικής κρίσης. Ελπίζει επίσης να κρατήσει το πόστο του ως επικεφαλής- διότι μήνες τώρα υποβόσκει στους Εργατικούς μια ανταρσία εναντίον του.

«Ο Γκόρντον κι εγώ είμαστε παντρεμένοι εννέα χρόνια», δήλωσε η Σάρα Μπράουν. «Ξέρω λοιπόν πως δεν είναι άγιος. Ξέρω όμως και ότι ξυπνά και κοιμάται σκεπτόμενος αυτά που έχουν σημασία. Ξέρω πως αγαπά τη χώρα μας». Είναι η δεύτερη φορά που η Σάρα, «το τελευταίο ατού του Γκόρντον Μπράουν» όπως τη χαρακτηρίζει ο βρετανικός Τύπος, παρουσιάζει τον σύζυγό της στο συνέδριο του κόμματος. Πέρυσι, η εμφάνισή της είχε ενθουσιάσει. Φέτος, δύσκολα θα καταφέρει να τον σώσει.

ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ

«Στις εκλογές, η Βρετανία θα κληθεί να κάνει επιλογή, όχι μόνο ανάμεσα σε δύο κόμματα, αλλά σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις»

«Οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές χρειάζονται μία νέα πρόταση»

Ο ΧΑΡΤΗΣ της ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς είναι- πλην εξαιρέσεων- γεμάτος σκοτεινά χρώματα. Όπου κρατά ακόμα την εξουσία, όπως στη Βρετανία και την Ισπανία, δέχεται πιέσεις και επιθέσεις. Όπου βρίσκεται εκτός εξουσίας, όπως στη Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία, είναι διαιρεμένη και καταπτοημένη.

Πώς όμως έφτασε σε αυτήν την κατάσταση η ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά; Τα ευρωπαϊκά συντηρητικά κόμματα, εξηγεί ο Μισέλ Βινόκ, ιστορικός στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού, «προσαρμόστηκαν στη σύγχρονη εποχή».

Έχουν ενστερνιστεί πολλές ιδέες της Αριστεράς- γενναιόδωρα κοινωνικά επιδόματα, δημόσια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, σημαντικοί περιορισμοί στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα… Παράλληλα, όμως, κερδίζουν ψήφους με την υπόσχεση να λειτουργήσουν πιο αποτελεσματικά από την Αριστερά. Οι σοσιαλιστές, από την άλλη πλευρά, έχουν γίνει συντηρητικοί, παλεύουν να συντηρήσουν συστήματα που οι ψηφοφόροι πιστεύουν ότι χρειάζεται να βελτιωθούν, αν και όχι να εγκαταλειφθούν.

«Πρέπει να καταλάβουμε πως ο σοσιαλισμός είναι μια απάντηση του προηγούμενου αιώνα», λέει στην Ιnternational Ηerald Τribune ο Ενρίκο Λέτα, μία από τις ελπίδες της ιταλικής Κεντροαριστεράς.

«Πρέπει να οικοδομήσουμε μια Κεντροαριστερά που να είναι πραγματιστική, που να προσφέρει μια ελκυστική εναλλακτική λύση, όχι μόνο μια αντιπολίτευση». «Οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές», επισημαίνει ο γνωστός Βρετανός ιστορικός Τόνι Τζουντ, «χρειάζονται μία νέα πρόταση- μια μεταρρύθμιση του καπιταλισμού που θα αναγνωρίζει την κεντρικότητα του οικονομικού συμφέροντος, εκτοπίζοντάς το παράλληλα από τον θρόνο του ως μοναδικό αντικείμενο της πολιτικής συζήτησης. Ειδάλλως, δεν νομίζω πως ο σοσιαλισμός στην Ευρώπη έχει μέλλον. Και δεδομένου πως αποτελεί συστατικό μέρος του ευρωπαϊκού δημοκρατικού οικοδομήματος, είναι κακό το νέο».