Το κραχ φέρνει την… ευτυχία

Σε μια «επανάσταση ενάντια στη θρησκεία των αριθμών» καλεί όλες τις χώρες ο Νικολά Σαρκοζί στο πνεύμα της πρότασης που καταθέτουν ο Τζόζεφ Στίγκλιτς και ο Αμάρτια Σεν. Το ΑΕΠ είναι ένας παραπλανητικός δείκτης για την ανάπτυξη, λένε οι δύο κορυφαίοι οικονομολόγοι. Στο επίκεντρο των μετρήσεων πρέπει να μπει ο άνθρωπος και δείκτες όπως η ευτυχία και η ποιότητα ζωής.
Ήταν Δεκέμβριος του 2008 όταν ο Γάλλος πρόεδρος ζήτησε από τους δυο νομπελίστες, τον Αμερικανό Στίγκλιτς και τον Ινδό Σεν, να ηγηθούν μιας επιτροπής σοφών, η οποία θα μελετούσε έναν νέο τρόπο μέτρησης του ρυθμού ανάπτυξης. Οι κορυφαίοι οικονομολόγοι δέχθηκαν την πρόταση κι έπειτα από 18 μήνες παρέδωσαν στον Σαρκοζί το αποτέλεσμα της δουλειάς τους. Ο Γάλλος πρόεδρος παρουσίασε επισήμως την έκθεση χθες στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Η μέρα που επέλεξε για την παρουσίαση δεν είναι τυχαία: Στις 14 Σεπτεμβρίου του 2008, ακριβώς πριν από ένα χρόνο, κατέρρευσε η Λίμαν Μπράδερς, ανοίγοντας τον δρόμο στη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά το κραχ του ΄29. Επιπλέον, σε δέκα μέρες οι ηγέτες των 20 ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου θα συγκεντρωθούν στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ για την προγραμματισμένη σύνοδό τους. Η πρόταση των Στίγκλιτς και Σεν θα μπορούσε να είναι ένα από τα θέματα της ατζέντας- τουλάχιστον σε αυτό ευελπιστεί ο Νικολά Σαρκοζί, απειλώντας επιπλέον ότι θα αποχωρήσει από τη σύνοδο εάν δεν υπάρξει συγκεκριμένη συμφωνία για τα μπόνους των τραπεζιτών.

«Μας περιμένει μια μεγάλη επανάσταση», δήλωσε χθες ο Σαρκοζί. «Η κρίση δεν μας δίνει μόνο την ελευθερία να φανταστούμε διαφορετικά μοντέλα, ένα διαφορετικό μέλλον, έναν διαφορετικό κόσμο. Μας υποχρεώνει και να το κάνουμε». Κεντρική ιδέα της πρότασης είναι ότι το βάρος πρέπει να δοθεί στην ποιότητα ζωής των πολιτών αντί στη στείρα μέτρηση της οικονομικής παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών, η οποία στην πραγματικότητα μάς παραπλανά: «Εάν εξαπλωθεί η επιδημία της νέας γρίπης, η δραστηριότητα στα εργαστήρια και τα νοσοκομεία θα ενισχύσει το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, αύξηση της ευημερίας για τους πολίτες», εξηγεί ο Ανρί Στέρντινιακ από το γαλλικό Παρατηρητήριο Οικονομικής Κατάστασης. Σύμφωνα πάντως με τη «Μonde», η εναρμόνιση στο νέο μοντέλο δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση και θα απαιτήσει αρκετό χρόνο. Άλλωστε, πριν καλά καλά δημοσιοποιήσει τις προτάσεις του, ο Νικολά Σαρκοζί μπήκε στο στόχαστρο των Βρετανών που έσπευσαν να επισημάνουν αφενός πως ο Γάλλος πρόεδρος με τον τρόπο αυτό «επιβεβαίωσε τη φήμη των Γάλλων ως μπον-βιβέρ» και αφετέρου πως ο συνυπολογισμός της «ευτυχίας» θα κάνει τη δοκιμαζόμενη οικονομία της Γαλλίας- με τη μειωμένη εβδομάδα εργασίας και τα γενναιόδωρα κοινωνικά επιδόματα- να δείχνει καλύτερη.