Υποψήφιος Έκθεση

Επιλεγμένα θέματα για τους υποψήφιους μαθητές όλων των Κατευθύνσεωντης Γ 9 τάξης Ενιαίου Λυκείου.

«Ένα εθνικό στοίχημα κερδήθηκε» Οι Έλληνες δεν έχουν ξαναδεί τέτοιο μουσείο. Γυαλί, μπετόν, διαφάνεια. Οι ξένοι δεν έχουν δει τέτοιους θησαυρούς σε συνάρτηση με τον Ιερό Βράχο. Αυτή την υψηλή ποιότητα έργων σε ένα ταξίδι 5.200 ετών στην ιστορία. Σε τόση μικρή απόσταση από τον χώρο που ανακαλύφθηκαν. Τη γειτονιά της Ακρόπολης.

Το αποτέλεσμα τούς κέρδισε όλους, για διαφορετικούς λόγους. Ο διεθνής Τύπος- με εξαίρεση κάποια δηλητηριώδη σχόλια- δέχθηκε με ενθουσιασμό το αποτέλεσμα. Οι δικοί μας ακόμη περισσότερο. Και η τηλεόραση βρήκε επιτέλους το άλλοθι να ασχοληθεί με την πολιτιστική κληρονομιά και τις αρχαιότητες. Ό,τι δηλαδή περιφρονούσε να προβάλλει τόσα χρόνια.

Μουσείο του φωτός. Σε αυτό το επίπεδο το στοίχημα το κερδίσαμε. Αριστουργήματα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, πολλά που βγήκαν για πρώτη φορά από τις αποθήκες κι άλλα γνωστά τα οποία μας αποκαλύφθηκαν με άλλον τρόπο. Όπως οι Καρυάτιδες: ποτέ ως τώρα δεν προσέξαμε τις λεπτομέρειες των μαλλιών τους. Πόσο ίδιες μοιάζουν οι κοτσίδες τους αλλά πόσο διαφορετικές είναι! Όπως άλλωστε οι πτυχώσεις των χιτώνων που φορούν.

Η ελευθερία με την οποία στήθηκαν τα εκθέματα στο μουσείο και η άνεση που παρέχεται στον θεατή να τα παρατηρήσεις στο ανθρώπινο ύψος, προβάλλουν ακόμη και τα χρώματα που διασώζουν πολλά απ’ αυτά. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην προσέξεις το αχνό ροδί που διακρίνεται σε κάποιες Κόρες στην αίθουσα αρχαϊκών ή το αίμα που μοιάζει να κυλάει αληθινό (βοηθάει βέβαια και η φαντασία) στο αέτωμα του Εκατομπέδου, όπου τα λιοντάρια σπαράσσουν τον ταύρο. Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης είναι φτιαγμένο να εντυπωσιάζει το κοινό και να υπηρετεί τον εθνικό στόχο: την επιστροφή των Μαρμάρων από το Βρετανικό Μουσείο. Είναι ακριβώς αυτό που αναζητεί η πλειονότης των Ελλήνων, για να πιαστεί και να εμπνευστεί, μετά την ευφορία των Ολυμπιακών του 2004. Τότε, υπήρξε σύμπνοια, ομόνοια και συστράτευση του κόσμου στο στοίχημα·ξεπεράσαμε τον εαυτό μας. Τώρα, μετά από αλλεπάλληλα πολιτικά και οικονομικά «χτυπήματα» στο ηθικό μας και μετά τις ιδεολογικές διαψεύσεις, ο κόσμος διψά να οριοθετήσει έναν νέο στόχο. Το Νέο Μουσείο έθεσε από την αρχή το πλαίσιο και το ευρύ κοινό είναι έτοιμο να το υπηρετήσει.

«Πρέπει να δεις από κοντά τα 4.000 εκθέματα», έλεγε ξένος καλεσμένος, «για να καταλάβεις τη διαφορά». Οι πρώτες επιφυλάξεις φαίνεται να καταρρίφθηκαν μετά τις ξεναγήσεις, με τις ιστορίες για τους πρωταγωνιστές του μουσείου που πάντα συγκινούν, αν μάλιστα ο ξεναγός έχει την ικανότητα του προέδρου του μουσείου, Δημήτρη Παντερμαλή, να διηγείται την Ιστορία. Η οικειότητα που προκαλούν οι ένοικοι της αίθουσας αρχαϊκών στον επισκέπτη, ξεπερνούν τις εντάσεις των περισσοτέρων για τη μείωση του αναστήματός τους που μοιραία προκαλεί η 9 μ. ύψους αίθουσα και οι 28 κολώνες της!

Αυτό που για πολλούς ήταν ως τώρα μειονέκτημα φαντάζει σε άλλους πλεονέκτημα. Κούροι, Κόρες και Ιππείς λουσμένοι από το φυσικό φως, παρουσιάζονται όπως ήταν ελεύθεροι στην Ακρόπολη. Μοιάζουν να κατέβηκαν στο ύψος μας. Παρότι έτσι έστεκαν στον Ιερό Βράχο. Εκεί που πραγματικά άλλαξαν οι αποστάσεις είναι στην αίθουσα του Παρθενώνα. Η ζωφόρος και τα αετώματα που φτιάχτηκαν για να τα βλέπουν οι Θεοί, πλησίασαν το ανθρώπινο βλέμμα. Αυθεντικοί λίθοι αλλά και τα εκμαγεία εκείνων που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο (ας μην τα υποτιμούμε, είναι του 1846), συνυπάρχουν εντυπωσιακά αποκαλύπτοντας το μέγεθος της καταστροφής που προκάλεσε ο Έλγιν 209 χρόνια πριν. Ακόμη και τα ίχνη του λοστού που χρησιμοποίησαν οι άνθρωποι του (Τούρκοι, γιατί κανείς Έλληνας δεν δέχτηκε τότε να βοηθήσει στο έγκλημα), διακρίνονται σε ένα λίθο από τον οποίο αφαιρέθηκε η γλυπτή όψη του.

Γ.ΣΥΚΚΑ- ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α. Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου (120-130 λέξεις). ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το νέο υπερσύγχρονο Μουσείο της Ακρόπολης εντυπωσιάζει δίνοντας νέα διάσταση στα αριστουργήματα του παγκόσμιου πολιτισμού. Σύμφωνα με την αρθρογράφο, το εθνικό στοίχημα κερδήθηκε καθώς τα σχόλια του διεθνούς τύπου στο σύνολό τους υπήρξαν διθυραμβικά ενώ για άλλη μια φορά τονίζει ότι ξεπεράσαμε τον εαυτό μας και παρά τα ποικίλα εσωτερικά προβλήματα οριοθετούμε νέους στόχους που δεν είναι άλλοι από την υλοποίηση του αιτήματος της επιστροφής των Μαρμάρων από το Βρετανικό Μουσείο. Τα εκθέματά του, συνεχίζει, δημιουργούν μια αίσθηση οικειότητας, καθηλώνουν τον επισκέπτη και του δίνουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσει με το παρελθόν. Τέλος, εστιάζει κυρίως στην αίθουσα που φιλοξενεί τα Γλυπτά του Παρθενώνα, αυθεντικά και εκμαγεία, δράττοντας την ευκαιρία να θίξει και ένα θέμα που μας πονά, τη λεηλασία του μνημείου από τον Έλγιν.

Β. Παραγωγή λόγου Στα επίσημα εγκαίνια του νέου υπερσύγχρονου Μουσείου της Ακρόπολης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Παπούλιας δήλωσε πως είναι ώρα να επουλωθούν οι πληγές του μνημείου με την επιστροφή των Μαρμάρων που του ανήκουν. Αρθρογραφώντας στη σχολική εφημερίδα με ποια επιχειρήματα θα πείθατε το αναγνωστικό σας κοινό για την ικανοποίηση του αιτήματος επαναπατρισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα;

Επικοινωνιακό πλαίσιο: πρόκειται για άρθρο στη σχολική εφημερίδα γι΄αυτό απαιτείται τίτλος.

«Η επιστροφή των Γλυπτών» Στις 20 Ιουνίου 2009 εγκαινιάστηκε το νέο μουσείο της Ακρόπολης. Το μουσείο, χτισμένο απέναντι από το μεγαλύτερο καλλιτεχνικό έργο της ανθρωπότητας, φιλοδοξεί να στεγάσει όχι μόνο τους θησαυρούς της Ακρόπολης αλλά και τα γλυπτά που υπήρξαν θύματα λεηλασίας.

Με αφορμή τα εγκαίνια και τα διθυραμβικά σχόλια των διεθνών μέσων μαζικής ενημέρωσης, τίθεται εκ νέου και το μείζον πρόβλημα της επιστροφής των Μαρμάρων από το βρετανικό μουσείο. Από το 1982, όταν Υπουργός Πολιτισμού ήταν η Μελίνα Μερκούρη, μέχρι σήμερα τίθεται επισήμως στα αρμόδια όργανα της Unesco η επίσημη ελληνική θέση, που απαιτεί την επιστροφή των Μαρμάρων. Το αίτημα ωστόσο εξακολουθεί να εκκρεμεί. Η βρετανική κυβέρνηση, παρά το πλήθος των δημοσιευμάτων στο βρετανικό τύπο, που αντικατοπτρίζουν την επιθυμία της κοινής γνώμης για την επιστροφή των γλυπτών, παραμένει ανυποχώρητη στη θέση της.

Τα βασικότερα βρετανικά επιχειρήματα κατά της επιστροφής των Μαρμάρων:

– Ανήκουν δικαιωματικά στους Βρετανούς, εφόσον αγοράστηκαν νόμιμα απότους Τούρκους βάσει νόμιμου εγγράφου.

– Σκοπός του Έλγιν ήταν η διάσωση των Γλυπτών από την καθολικήκαταστροφή.

– Οι αδαείς και δεισιδαίμονες Έλληνες ήταν αδιάφοροι για την τέχνη και ταμνημεία τους.

– Δεν υπάρχει κατάλληλος χώρος για την έκθεση και φύλαξη των μνημείων.

Ωστόσο, τα επιχειρήματα που επικαλούνται οι Βρετανοί εύκολα μπορούν να ανατραπούν.

– Το επιχείρημα περί δικαιωματικής κατοχής είναι σαθρό, διότι όχι μόνο δενυπήρξε επίσημο έγγραφο βάσει του οποίου να παραχωρείται η άδειααφαίρεσης τμημάτων του ναού αλλά και οποιαδήποτε αγορά από τον κατακτητή μιας χώρας ισοδυναμεί με κλεπταποδοχή.

-Ο Έλγιν προκάλεσε σοβαρότατες ζημιές στο μνημείο στην προσπάθειά του να αφαιρέσει όσο το δυνατόν περισσότερα γλυπτά ενώ ορισμένα ακρωτηριάστηκαν προκειμένου να διευκολυνθεί η μεταφορά τους.

-Οι αδαείς και δεισιδαίμονες Έλληνες μόνο αδιάφοροι για την τέχνη και τα μνημεία τους δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Παρά την απαιδευσία τους, κατά τη διάρκειατου αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία, όταν οι Τούρκοι στρατιώτες κλεισμένοι στην Ακρόπολη έμειναν από πολεμοφόδια και άρχισαν να καταστρέφουν τις κολώνες του ναού για να αφαιρέσουν το μολύβι και να φτιάξουν με αυτό βόλια, οι Έλληνες τους έστειλαν πολεμοφόδια με το μήνυμα: «Να τα βόλια, μην αγγίξετε τις κολώνες ». -Τα επιχειρήματα περί υλικοτεχνικής ανεπάρκειας της χώρας μας για την έκθεση, συντήρηση και φύλαξη των Γλυπτών μοιάζουν προφάσεις. Άλλωστε δεν ήταν Έλληνες οι συντηρητές του Μουσείου, που σύμφωνα με έρευνα του ιστορικού William St.Clair προξένησαν ανεπανόρθωτη καταστροφή στα Μάρμαρα στην προσπάθειά τους να τα κάνουν πιο «λευκά» για διαφημιστικούς λόγους. Τέλος, δεν υφίσταται πια το βασικό επιχείρημα του βρετανικού μουσείου πως η Ελλάδα δεν διαθέτει χώρο κατάλληλο για τα γλυπτά. Το νέο υπερσύγχρονο Μουσείο της Ακρόπολης είναι σε θέση να προφυλάξει καλύτερα από το βρετανικό τα γλυπτά και παράλληλα μπορεί να αποτελέσει άνετο και ασφαλές καταφύγιο γι΄αυτά. Δεν πρέπει εξάλλου να λησμονούμε πως ο σκοπός κατασκευής του ήταν να στεγάσει τους θησαυρούς του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης μαζί και τα 253 αρχαία αγάλματα και άλλα έργα τέχνης που πήρε ο Έλγιν από τον Παρθενώνα.

Το νέο μουσείο παρέχει στη Βρετανία την ευκαιρία να διορθώσει ένα από τα μεγαλύτερα σφάλματα της Ιστορίας, γεγονός που θα επιτευχθεί και με την πίεση της διεθνούς κοινής γνώμης. Άλλωστε η εκστρατεία αποκατάστασης των μνημείων έχει αποκτήσει διεθνή αναγνώριση. Από όλα τα μέρη της γης σημαίνουσες προσωπικότητες της πολιτικής και πολιτιστικής σκηνής, έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους για την επανένωση του Παρθενώνα.

Δεν υπάρχει πλέον καμία δικαιολογία για την παραμονή των Γλυπτών στη Βρετανία, τώρα που τα Γλυπτά μπορούν να ενοποιηθούν και να εκτεθούν με τα υπόλοιπα σωζόμενα της Ακρόπολης.

Ήρθε η στιγμή να αποδοθεί δικαιοσύνη. Μπορεί τα Γλυπτά ως πολιτιστικά δημιουργήματα να αποτελούν κληρονομιά όλων αλλά ο φυσικός τους χώρος είναι ο Ιερός Βράχος της Ακρόπολης. Αποτελεί χρέος των Βρετανών η αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής συνοχής του Παρθενώνα.

Φιλόλογος: Ιωάννου Φωτεινή ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟ