Πρόβα επίθεσης στο Ιράν

Συνδέεται ή όχι η αιφνίδια παραίτηση του επικεφαλής της ιρανικής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας με τα αμφισβητούμενα εκλογικά αποτελέσματα και τις μετεκλογικές ταραχές; Το μόνο που γνωρίζουμε είναι πως ο Γκολαμρεζά Αγκαζαντέχ ήταν φίλος του μεταρρυθμιστή Μουσαβί. Όπως επίσης ότι οι Ισραηλινοί έχουν αρχίσει ήδη να προετοιμάζουν την επίθεση στο Ιράν.
Δύο ισραηλινά πολεμικά σκάφη Saar με κατευθυνόμενους πυραύλους διέπλευσαν, σύμφωνα με τους «Τimes», τη Διώρυγα του Σουέζ και ακολούθησαν πορεία στην Ερυθρά Θάλασσα, πλέοντας στα χνάρια ενός ισραηλινού υποβρυχίου τύπου Dolphin- ικανού να μεταφέρει πυραύλους με πυρηνική κεφαλή- που είχε πραγματοποιήσει την ίδια διαδρομή δέκα ημέρες νωρίτερα. Η άσκηση αυτή, η οποία επιβεβαιώνεται από Ισραηλινούς αξιωματούχους, πραγματοποιήθη- κε στο πλαίσιο των προετοιμασιών για ενδεχόμενη επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται από τη βρετανική εφημερίδα και η προγραμματισμένη συμμετοχή της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας σε γυμνάσια στη βάση Νέλις της Νεβάδας, στα τέλη του μήνα, καθώς και η δοκιμή ενός πυραύλου αναχαίτισης Αrrow, με την αρωγή των Αμερικανών, στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η στρατιωτική συμμαχία Ισραήλ- ΗΠΑ, ωστόσο, δεν προκαλεί καμία έκπληξη· το πρωτότυπο είναι η αναδυόμενη συμμαχία Ισραήλ- Αιγύπτου. Σύμφωνα με τον Αιγύπτιο υπουργό Εξωτερικών Αχμέντ Αμπούλ Γκάιτ, η αιγυπτιακή κυβέρνηση έδωσε ρητή άδεια για τον διάπλου των ισραηλινών σκαφών από τη Διώρυγα του Σουέζ: μια απόδειξη πως το φάσμα του πυρηνικού Ιράν δημιουργεί μέχρι πρότινος απίθανες συμμαχίες.

Οι διπλωμάτες
Πόσο κοντά βρίσκεται όμως η ισραηλινή επίθεση; Σύμφωνα με τους «Τimes», επί του παρόντος δυτικοί διπλωμάτες υπόσχονται στήριξη στο Ισραήλ προς αυτή την κατεύθυνση, ζητώντας για αντάλλαγμα παραχωρήσεις όσον αφορά τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία, δήλωσε Βρετανός διπλωμάτης, «μια ισραηλινή επίθεση μπορεί να καταστεί ρεαλιστική εντός του έτους». Το βέβαιο είναι πωςπαρά τη χείρα φιλίας που έχει τείνει στην Τεχεράνη- ο Μπαράκ Ομπάμα έχει καταστήσει τελευταία σαφές πως δεν είναι διατεθειμένος να περιμένει εσαεί να «συμμορφωθεί» το Ιράν, εγκαταλείποντας τις πυρηνικές του φιλοδοξίες. Ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, από την άλλη πλευρά, δεν δείχνει καμία διάθεση υποχώρησης. Μόλις χθες διατράνωσε πως «οι μεγάλες δυνάμεις δεν θα καταφέρουν να αφαιρέσουν από το Ιράν ούτε μια σπιθαμή από τα δικαιώματά του» και πως το Ιράν «θα καταρρίψει την παγκόσμια αλαζονεία» και «θα χτυπήσει τους εχθρούς κατά πρόσωπο τόσο δυνατά που θα χάσουν τον δρόμο της επιστροφής». Παράλληλα, ο σκληροπυρηνικός Ιρανός πρόεδρος κατηγόρησε για μια ακόμα φορά τους εξωτερικούς «εχθρούς» ως υποκινητές των ταραχών που ακολούθησαν την αμφισβητούμενη εκλογική του νίκη.

Γκολαμρεζά Αγκαζαντέχ. Ήταν φίλος του μεταρρυθμιστή Μουσαβί

Άνθρωπος κλειδί

Η ΧΘΕΣΙΝΗ, αιφνίδια παραίτηση του επί δώδεκα έτη επικεφαλής της ιρανικής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Γκολαμρεζά Αγκαζαντέχ, έβαλε τους αναλυτές σε σκέψεις. Διότι ο Αγκαζαντέχ ήταν άνθρωπος-κλειδί για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας- στο παρελθόν είχε ανακοινώσει πολλάκις προόδους όσον αφορά την κατασκευή φυγοκεντρωτών ουρανίου.

Παράλληλα, όμως, ήταν από χρόνια φίλος του μεταρρυθμιστή Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, ο οποίος επιμένει πως είναι ο πραγματικός νικητής των προεδρικών εκλογών της 12ης Ιουνίου. Επιπλέον, είναι σύμμαχος του πρώην προέδρου του Ιράν Ακμπάρ Χασεμί Ραφσανζανί- ο οποίος στήριξε τον Μουσαβί εις βάρος του Αχμαντινετζάντ. Εάν είχε λοιπόν πράγματι η παραίτησή του σχέση με την πολιτική κρίση, αυτό σημαίνει πως η βάση στήριξης του Αχμαντινετζάντ συρρικνώνεται. Η αποχώρηση του Αγκαζαντέχ ωστόσο δεν αναμένεται να επηρεάσει την αντιπαράθεση Ιράν- Δύσης όσον αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα: όλες οι αποφάσεις επί του ζητήματος λαμβάνονται από τον ανώτατο πνευματικό ηγέτη του Ιράν, τον αγιατολάχ Χαμενεΐ.


[ ΓΝΩΜΗ ] Δύσκολη απόφαση χωρίς εγγυήσεις
ΤΗΕ ΤΙΜΕS , Του Richard Βeeston

Είναι η πιο δύσκολη απόφαση που κλήθηκε να λάβει Ισραηλινός ηγέτης στη σύγχρονη ιστορία. Μια προληπτική επίθεση εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν θα βύθιζε τη χώρα σε πόλεμο με έναν ισχυρό εχθρό. Η αναταραχή θα εξαπλωνόταν σε ολόκληρη την περιοχή και οι αντοχές του ισραηλινού στρατού θα δοκιμάζονταν- χωρίς εγγύηση επιτυχίας.

Μια επίθεση θα απομόνωνε το Ισραήλ και θα έθετε σε κίνδυνο τις σχέσεις του με την Αμερική, τον σημαντικότερο σύμμαχό του. Εντούτοις, Ισραηλινοί από όλο το πολιτικό φάσμα είναι έτοιμοι να στηρίξουν μια επίθεση εφόσον αυτή μπορεί να εμποδίσει την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνική βόμβα- κάτι που οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν θέμα μηνών. Το πώς θα πραγματοποιηθεί η επιχείρηση, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα το μάθουμε παρά μόνον αφού ξεκινήσει· οι πρόσφατες αεροπορικές επιθέσεις εναντίον της Συρίας και του Σουδάν, ωστόσο, υποδεικνύουν πως θα περιλάβει το μεγαλύτερο τμήμα της φοβερής πολεμικής αεροπορίας του Ισραήλ· τα αεροσκάφη θα πετάξουν μέσα από τον «φιλικό» αραβικό εναέριο χώρο, θα χρησιμοποιηθούν μη επανδρωμένα, τηλεκατευθυνόμενα αεροπλάνα, ίσως ακόμα και ειδικές δυνάμεις στην ξηρά.

Ένα αμερικανικό «πράσινο φως» θα ήταν πάντως απαραίτητο, πόσω μάλλον αφού η οποιαδήποτε επίθεση θα πρέπει να «περάσει» μέσα από εναέριο χώρο ελεγχόμενο από τον αμερικανικό στρατό- πάνω από το Ιράκ και τον Περσικό Κόλπο.

Η αμφισβητούμενη εκλογική νίκη του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ τον περασμένο μήνα, η επιμονή του να προχωρήσει το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, το γεγονός ότι αρνείται το Ολοκαύτωμα, όλα αυτά καθιστούν την ισραηλινή επίθεση όλο και πιο πιθανή. Το μόνο που μπορεί να την αποτρέψει, είναι μια σκληρή διπλωματική επίθεση με επικεφαλής την κυβέρνηση Ομπάμα. Η Ουάσιγκτον έχει δώσει στην Τεχεράνη περιθώριο μέχρι το τέλος του έτους προκειμένου να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις- έπειτα από αυτό, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.