Με ύψος κοντά στα πέντε μέτρα και μήκος που άγγιζε τα επτά, το γιγαντιαίο δεινοθήριο κυριαρχούσε στην Ανατολική Κρήτη πριν από εκατομμύρια χρόνια. Σήμερα, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας καλεί τους επισκέπτες του για τις επόμενες δύο εβδομάδες να παρακολουθήσουν ένα μοναδικό θέαμα: την κατασκευή του ομοιώματος του τεράστιου αυτού προβοσκιδωτού, που έζησε εκείνη την αρχέγονη εποχή στην περιοχή της σημερινής Σητείας.
Τα οστά του ανακαλύφθηκαν στη θέση Αγία Φωτιά και οι επιστήμονες που τα εντόπισαν είναι σχεδόν βέβαιοι ότι το δεινοθήριο της Κρήτης είναι το μεγαλύτερο που έχει βρεθεί ποτέ στον κόσμο.
«Λέγεται Deinotherium giganteum, και από την έρευνα που κάναμε στη σχετική βιβλιογραφία προκύπτει ότι πουθενά αλλού στον κόσμο δεν έχει βρεθεί άλλο δεινοθήριο που να έχει μεγαλύτερο μέγεθος από αυτό που ανακαλύψαμε στην Κρήτη», υποστηρίζει στα «ΝΕΑ» ο κ. Χαράλαμπος Φασσουλάς, υπεύθυνος του Γεωλογικού Τμήματος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Σε καλή κατάσταση
«Βεβαίως, απολιθωμένα οστά από αυτά τα μεγάλα ζώα που έζησαν πολύ πριν εμφανιστούν οι σημερινοί ελέφαντες έχουν εντοπιστεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Ορισμένα από τα απολιθώματα που ανήκουν σε άλλα είδη δεινοθήριων είναι μάλιστα παλιότερα κατά μερικά εκατομμύρια χρόνια. Όμως το δεινοθήριο της Κρήτης δεν εντυπωσιάζει μόνο χάρη στο επιβλητικό του παράστημα αλλά και επειδή τα τμήματα από τον σκελετό του που βρέθηκαν διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση», συμπληρώνει ο κ. Χ. Φασσουλάς. Ο χώρος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας όπου κατασκευάζεται το ομοίωμα του δεινοθήριου στις πραγματικές του διαστάσεις θυμίζει εργοτάξιο. Σκαλωσιές και γερανοί με τροχαλίες που μεταφέρουν για τη συναρμογή μέλη του γιγάντιου προβοσκιδωτού, όπως κεφάλι και χαυλιόδοντες, ανεβοκατεβαίνουν ασταμάτητα. Την ίδια στιγμή, υπό την καθοδήγηση του Ολλανδού ειδικού Άαρτ Βάλεν, τεχνίτες πηγαινοέρχονται… στην πλάτη και ανάμεσα στα πόδια του εκθέματος για να το επικαλύψουν με τεχνητό δέρμα και άλλα υλικά ώστε να του προσδώσουν την όψη και τα φυσικά χαρακτηριστικά που είχε όταν ζούσε.
Ικανός κολυμβητής
Οι επιστήμονες από το Μουσείο εικάζουν ότι τα δεινοθήρια έφθασαν στην Κρήτη κατά πάσα πιθανότητα από τη Μικρά Ασία, είτε διασχίζοντας κάποιες λωρίδες ξηράς που υπήρχαν τότε στη θάλασσα ή ακόμη και κολυμπώντας. «Παρά τον όγκο τους, μπορούσαν με άνεση να κολυμπούν».
Όταν εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη, το κλίμα ήταν υποτροπικό και η μέση ετήσια θερμοκρασία πρέπει να κυμαινόταν γύρω στους 18,5 βαθμούς Κελσίου. Οι βροχές όμως, ήταν πολύ περισσότερες από σήμερα, σχεδόν διπλάσιες, καθώς εκτιμάται ότι το ετήσιο ύψος τους έφθανε περίπου τα 2 μέτρα, ενώ σήμερα υπολογίζεται περίπου στα 80 εκατοστά. Το επιβλητικό ζώο δεν είχε εχθρούς στην Κρήτη καθώς δεν υπήρχαν μεγαλόσωμα σαρκοφάγα ζώα να το απειλήσουν. Τρεφόταν με χαμηλή βλάστηση και κλαδιά από δέντρα. Το είδος τους εξαφανίστηκε οριστικά πριν από περίπου 5 εκατομμύρια χρόνια.
ΘΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΝ
την κατασκευή του ομοιώματός του όσοι επισκεφθούν τις επόμενες 15 ημέρες το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
[ ΙΝFΟ ]
● Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης λειτουργεί Δευτέρα έως Παρασκευή 8. 30- 14. 30 και την Κυριακή 10.00- 15.00. Τηλ.: 2810- 282740.
Πρόγονος μαμούθ και ελεφάντων
Η ΕΠΟΧΗ που ζούσαν τα δεινοθήρια είναι γνωστή ως η Περίοδος του Νεογενούς και διήρκεσε από τα 23 εκατ. χρόνια μέχρι τα 1,8 εκατ. χρόνια πριν. Χαρακτηρίζεται από την εξάπλωση διάφορων μορφών προβοσκιδωτών ζώων, τα οποία στη διάρκεια της Τεταρτογενούς Περιόδου (1,8 εκατ. χρόνια έως σήμερα) εξελίσσονται στα μεγαλόσωμα μαμούθ και στους σημερινούς ελέφαντες. Τα δεινοθήρια κατάγονται από τη Βόρεια Αφρική και αργότερα εξαπλώθηκαν στην Ευρώπη και την Ασία.
Το κυριότερο χαρακτηριστικό τους, αυτό που τα διαφοροποιεί από όλα τα άλλα προβοσκιδωτά του παρελθόντος και του παρόντος, είναι ότι οι χαυλιόδοντές τους φύονταν στην κάτω γνάθο και ήταν κυρτωμένοι προς τα κάτω, ενώ όλων των άλλων προβοσκιδωτών στην άνω γνάθο και με κατεύθυνση προς τα πάνω.
