Πόσο… anti-MAGA είναι ο Πάπας Λέων ΙΔ’;

«Ενιωσα απίστευτα μεγάλη τιμή όταν συνειδητοποίησα ότι είναι ο πρώτος αμερικανός Πάπας. Πόσο συναρπαστικό είναι και πόσο μεγάλη τιμή αποτελεί για τη χώρα μας. Προσβλέπω στη συνάντησή μου με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’. Θα πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή!». Η παραπάνω ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social ήταν και η πρώτη του αντίδραση στην είδηση της εκλογής τού κατά κόσμον Ρόμπερτ Πρέβοστ στην κεφαλή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Προφανώς δε, εξέφραζε όχι μόνο την εθνική υπερηφάνεια που ένιωθε ο πρόεδρος του MAGA και του «Πρώτα η Αμερική», αλλά και την ελπίδα του ότι στο Βατικανό θα βρισκόταν πλέον ένας άνθρωπος ο οποίος δεν θα του ήταν εξίσου ενοχλητικός με τον εκλιπόντα Φραγκίσκο.

Στην πορεία, βεβαίως, τα πράγματα εξελίχθηκαν αρκετά διαφορετικά. Με συνέπεια να διαψευστούν, όπως έχει συμβεί σε πολλές ακόμη περιπτώσεις, τόσο τα αυθόρμητα συναισθήματα όσο και η κρίση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος «προσγειώθηκε ανώμαλα» όταν πληροφορήθηκε τα ιδιαίτερα αιχμηρά σχόλια του Πάπα μετά την έναρξη της επίθεσης ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.

Η σύγκρουση για το Ιράν

«Ο Θεός δεν ευλογεί καμία σύγκρουση. Οποιοσδήποτε είναι πιστός στον Χριστό, τον Βασιλέα της Ειρήνης, δεν βρίσκεται ποτέ με το μέρος εκείνων που κάποτε σήκωναν το ξίφος και σήμερα ρίχνουν βόμβες», είχε γράψει ο Λέων στον λογαριασμό του στο Χ. Σαν να μην έφτανε αυτό, δεν δίστασε να αμφισβητήσει ευθέως και το αφήγημα του Τραμπ για εκείνη την επιχείρηση: «Η στρατιωτική δράση δεν δημιουργεί περισσότερο χώρο για ελευθερία, η οποία έρχεται μόνο μέσα από την υπομονετική προώθηση της συνύπαρξης και του διαλόγου ανάμεσα στους ανθρώπους».

Η αλήθεια, μάλιστα, είναι ότι η διάψευση των αρχικών θριαμβευτικών τόνων που είχε επιλέξει ο Τραμπ ήρθε με εξαιρετικά επώδυνο γι’ αυτόν τρόπο. Το γιατί εξηγεί ανάλυση η οποία δημοσιεύτηκε στους «New York Times», με αφορμή τη συμπλήρωση (σήμερα) ενός έτους από την εκλογή του Λέοντος ΙΔ’, που σημειώνει ανάμεσα στα άλλα: «Η αμερικανική προέλευση του Λέοντος ενισχύει την ηγεσία του (…) Σε μια στιγμή κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιμετωπίζονται αυτομάτως ως οι φύλακες της παγκόσμιας τάξης, οι αμερικανικές ρίζες που έχει του προσδίδουν την αξιοπιστία να μιλήσει στο κέντρο της κρίσης της αμερικανικής ηγεμονίας στον κόσμο».

Η ίδια ανάλυση, μάλιστα, προχωρά και σε σύγκριση του ρόλου του με εκείνον που είχε διαδραματίσει ένας από τους πιο σημαντικούς Ποντίφικες στη σύγχρονη ιστορία: «Ακριβώς όπως ο Ιωάννης Παύλος Β’ μετατράπηκε σε σφοδρό επικριτή του κομμουνισμού στη χώρα καταγωγής του, την Πολωνία, στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, έτσι και ο Λέων καταδικάζει τις βίαιες συγκρούσεις σε μια στιγμή που η κυβέρνηση των ΗΠΑ διεξάγει έναν κοστοβόρο και αποσταθεροποιητικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή».

Θα κινήσει Γη και Ουρανό;

Το εάν και κατά πόσο, βεβαίως, θα καταφέρει να αφήσει ανάλογο αποτύπωμα κατά τη διάρκεια της θητείας του είναι άγνωστο. Για να το πετύχει, πάντως, θα πρέπει να μετατραπεί σε… επαναστάτη: να σταματήσει τους βίαιους ανταγωνισμούς και τα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, να ανακόψει τον πολεμικό οίστρο που έχει καταλάβει τις περισσότερες κυβερνήσεις και τις κάνει να εξοπλίζονται σαν αστακοί, να βάλει φρένο στην αδηφαγία του κέρδους έτσι ώστε να μην είναι καταδικασμένοι δισεκατομμύρια άνθρωποι στην πείνα, τη φτώχεια και τις επιδημίες, να ελέγξει την ορμητική επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, που απειλεί να αλλάξει όλα όσα ξέραμε για τον κόσμο μας, μαζί και για τη θρησκεία και τον ρόλο της.

Στη γλώσσα της θρησκείας και των πιστών, όλα τα παραπάνω ισοδυναμούν πρακτικά με το να κινήσει Γη και Ουρανό. Κι αν δεν τα καταφέρει αυτός, τότε ποιος θα μπορέσει; «Δεν ποντάρω σε κανέναν, παρά μόνο στον Κύριο Ιησού Χριστό», είπε ο υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού, καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, λίγο πριν από την έλευση του Μάρκο Ρούμπιο. Ισως κάτι ξέρει παραπάνω…

Η βαριά κληρονομιά του Φραγκίσκου

Ο προηγούμενος ποντίφικας ήταν ο πρώτος από τη Λατινική Αμερική και κέρδισε από νωρίς – και με το σπαθί του – τον τίτλο ο οποίος τον συνόδευσε σε όλη τη διαδρομή του, μέχρι και την τελευταία του κατοικία. Ο Φραγκίσκος ήταν γνωστός σε όλους, σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ως ο Πάπας των Φτωχών, τόσο εξαιτίας της στάσης του απέναντι στους κατατρεγμένους και αδύναμους αυτού του κόσμου όσο και λόγω του τρόπου ζωής που είχε ο ίδιος επιλέξει, κατοικώντας σε έναν ξενώνα και προτιμώντας ταπεινή ενδυμασία. Ολα αυτά δηλαδή που, ανάμεσα στα άλλα, στάθηκαν αρκετά για να «σβήσουν» τις μνήμες από κάποιες περιόδους της ζωής του, πριν βρεθεί στην ηγεσία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, οι οποίες από αρκετούς είχαν χαρακτηριστεί ως «σκοτεινές».

Από την πλευρά του, ο Λέων ΙΔ’ είναι προφανές ότι δεν έχει αποκτήσει ακόμη το δικό του… παρατσούκλι. Κι αυτό, πιθανότατα, δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι είναι πολύ νωρίς, αλλά και σε κάτι επιπλέον και μάλλον πιο σημαντικό: τη στάση αναμονής που τηρούν οι περισσότεροι μέχρις ότου δώσει ένα σαφέστερο στίγμα των προθέσεών του και των στόχων που έχει θέσει ως επικεφαλής του Βατικανού.

Δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχουν αρκετοί οι οποίοι θεωρούν ότι, παρά τις όποιες διαφορές, μέχρι στιγμής ακολουθεί τον δρόμο που χάραξε ο Φραγκίσκος και, ουσιαστικά, πορεύεται στη «σκιά» του. Ο προκάτοχός του, εξάλλου, είχε επίσης έρθει σε σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ, και μάλιστα επανειλημμένως, με αιχμή το Μεταναστευτικό. «Ενας άνθρωπος ο οποίος σκέφτεται μόνο πώς να χτίσει τείχη, οπουδήποτε και αν είναι αυτά, αντί να φτιάχνει γέφυρες, δεν είναι χριστιανός», είχε πει κατά την επιστροφή του από το Μεξικό στη Ρώμη το 2016, παραμονές των προεδρικών εκλογών που έφεραν για πρώτη φορά τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Με τα λόγια αυτά ήταν προφανές ότι καταδίκαζε το σχέδιό του για την κατασκευή ενός τείχους στα σύνορα των ΗΠΑ με το Μεξικό, που αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο της ατζέντας του μελλοντικού προέδρου. Προκάλεσαν δε τη βίαιη αντίδρασή του, καθώς έκανε λόγο για «επαίσχυντη» δήλωση και πρόσθεσε πως εάν κάποια στιγμή ο ISIS επετίθετο στο Βατικανό, τότε ο Φραγκίσκος «θα ευχόταν και θα προσευχόταν να είναι πρόεδρος ο Ντόναλντ Τραμπ».

Η «προφητεία» του Μπάνον

Παρά την κόντρα, είναι αλήθεια πως ορισμένοι δεν έσπευσαν να χαρούν για την εκλογή του διαδόχου του, όταν αυτός εγκατέλειψε τα εγκόσμια. Ανάμεσά τους ήταν και ο Στίβεν Μπάνον, ο γνωστός ακροδεξιός – και καθολικός – πρώην σύμβουλος του νυν προέδρου, ο οποίος είχε πει μετά την εκλογή του Λέοντα ότι ήταν ένας «αντι-Τραμπ Πάπας» και αποτελούσε «τη χειρότερη δυνατή επιλογή για τους καθολικούς του MAGA».

«Πρόκειται για μία ψήφο που στρέφεται κατά του Τραμπ από εκείνους που διαφεντεύουν την Κούρια – τον Πάπα Μπεργκόλιο (όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Φραγκίσκου) και την κλίκα του», πρόσθεσε ο ίδιος. Το έκανε δε την ώρα που άλλοι, ανάμεσά τους και ο πρώην εταίρος του, πανηγύριζαν για την εκλογή του πρώτου ποντίφικα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι εξελίξεις δείχνουν να τον δικαιώνουν. Κι αν τελικώς αποδειχθεί ότι ο Μπάνον είχε όντως δίκιο, τότε δεν αποκλείεται το προσωνύμιο που θα διεκδικήσει ο Λέων ΙΔ’ να είναι αυτό του «αντι-MAGA Πάπα».

Ο Μάρκο Ρούμπιο στο Βατικανό

Οταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ πέρασε χθες τις πύλες του Βατικανού, προκειμένου να βρεθεί απέναντι στον Πάπα, το κλίμα ήταν ήδη εκρηκτικό. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ είχαν ρίξει λάδι στη φωτιά καθώς, ούτε λίγο ούτε πολύ, κατηγόρησε τον Λέοντα ότι στηρίζει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν και, με τον τρόπο αυτό, «θέτει σε κίνδυνο πολλούς καθολικούς». Σε αυτό το φόντο, το τι επεδίωξε και τι πέτυχε κατά τη διάρκεια της συνάντησης των 2½ ωρών ο Μάρκο Ρούμπιο – καθολικός και ο ίδιος, όπως και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς – παραμένει ασαφές, παρά την «ανανέωση της κοινής δέσμευσης» για καλή διμερή συνεργασία.

Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι ούτε ο Τραμπ ούτε οι ΗΠΑ μπορούν να αγνοήσουν τη βούληση του θρησκευτικού ηγέτη 1,4 δισ. ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη. Ειδικά σε μία περίοδο που οι «επινοήσεις» του Τραμπ, να εμφανίζεται πότε ως Πάπας και πότε ως Χριστός με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, έχουν προσβάλει και ενοχλήσει πολλούς στις τάξεις της βαθιά θρησκευόμενης βάσης των ψηφοφόρων του και των οπαδών του MAGA. Ισως, τελικά, η σημερινή του συνάντηση με την Τζόρτζια Μελόνι να κρύβει λιγότερους κινδύνους.