Σε κατάσταση πολιορκίας

Τις τελευταίες μέρες ακόμη και το σύνθημα «Ο Θεός είναι μεγάλος» είναι επικίνδυνο στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Οι φωνές διαμαρτυρίας δίνουν τη θέση τους στον τρόμο αφού το καθεστώς εξακολουθεί να συντηρεί κλίμα τρομοκρατίας με συλλήψεις, ελέγχους και ειδικά δικαστήρια. «Είναι σαν να έχει επιβληθεί στρατιωτικός νόμος», διαμαρτύρεται «η Μισέλ Ομπάμα του Ιράν».

«Υπάρχει ένα είδος ακήρυκτης κατάστασης πολιορκίας», γράφει σε μήνυμα του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ένας μηχανικός που ζει στις δυτικές συνοικίες της Τεχεράνης. «Έχουν στηθεί εκατοντάδες σημεία ελέγχου, οι περιπολίες δεν σταματούν ούτε λεπτό, οι Μπασιτζί και οι άνδρες της μυστικής αστυνομίας μπαίνουν στα σπίτια, ανακρίνουν, ερευνούν, συλλαμβάνουν. Ακόμη και η φράση “Ο Θεός είναι μεγάλος” έχει γίνει επικίνδυνη». Ήταν μια συμβολική πράξη αντίστασης που είχε ζητήσει από τους υποστηρικτές του ο Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί: κάθε βράδυ από τις 10 έως τις 11 να ανεβαίνουν στις ταράτσες των σπιτιών τους και προστατευμένοι από το σκοτάδι να φωνάζουν «Αλλάχ Ακμπάρ- Ο Θεός είναι μεγάλος». Οι Μπασιτζί ανέλαβαν να εντοπίζουν τους «παραβάτες»- ακόμη και αυτούς που σε ένδειξη διαμαρτυρίας ανάβουν τη μέρα τα φώτα του αυτοκινήτου τους ή τραβούν φωτογραφίες με την κάμερα του κινητού τους τηλεφώνου. «Δεν έχουμε μια κανονική ζωή πια εδώ, φοβάμαι να βγω μετά τις 6 το απόγευμα από το σπίτι μου», δηλώνει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο Ατουζά, ένας 38χρονος ηλεκτρολόγος μηχανικός.

Αποφασιστικό πλήγμα
Οι συλλήψεις, οι αδέσποτες σφαίρες των εθελοντών πολιτοφυλάκων της Μπασίτζ εναντίον του πλήθους, τα ειδικά δικαστήρια που δικάζουν τους συλληφθέντες χωρίς εγγυήσεις και δικηγόρους αποτελούν αποφασιστικό πλήγμα στους υποστηρικτές του Μουσαβί. Οι χιλιάδες διαδηλωτές των προηγούμενων ημερών έγιναν χθες μερικές εκατοντάδες που συγκεντρώθηκαν κοντά στο κοινοβούλιο για να βρεθούν αντιμέτωποι και πάλι με δακρυγόνα, γκλομπς και πυροβολισμούσ στον αέρα. Στη δική τους φωνή διαμαρτυρίας προστέθηκε αυτή της Ζαχρά Ραχναβάντ. Η σύζυγος του Μουσαβί και «Μισέλ Ομπάμα του Ιράν» για τον τοπικό Τύπο την περίοδο της προεκλογικής εκστρατείας, ύψωσε φωνή διαμαρτυρίας και υπερασπίστηκε το συνταγματικό δικαίωμα των Ιρανών να διαδηλώνουν καλώντας τις αρχές να μη τους μεταχειρίζονται «σαν να έχει επιβληθεί στρατιωτικός νόμος στους δρόμους». Η εκτίμηση αυτή δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα: σε τουλάχιστον δύο από τις κεντρικές πλατείες της Τεχεράνης τα άρματα μάχης παραμένουν παρατεταγμένα για το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος διαδηλώσεων.

Παρά τις εκκλήσεις, το καθεστώς εξακολουθεί να κάνει επίδειξη δύναμης και να συντηρεί το κλίμα τρομοκρατίας. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δήλωσε χθες ότι το καθεστώς του Ιράν δεν θα υποκύψει στην πίεση, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών Σαντέγ Μασουλί κατηγόρησε τους «ταραξίες» ότι χρηματοδοτούνται από την αμερικανική CΙΑ και την εξόριστη αντιπολίτευση. Παράλληλα, οι συλλήψεις συνεχίζονται με τον ίδιο ρυθμό. Περίπου 20 δημοσιογράφοι της «Καλεμέχ Σαμπζ»- ολόκληρη η σύνταξη της μεταρρυθμιστικής εφημερίδας- προστέθηκαν στον μακρύ κατάλογο των εκπροσώπων του Τύπου που έχουν βρεθεί στη φυλακή, μεταξύ των οποίων και ο απεσταλμένος της εφημερίδας «Ουάσιγκτον Τάιμς» Ιάσονας Αθανασιάδης, ο οποίος κατηγορείται από τις ιρανικές αρχές για «παράνομες δραστηριότητες».


Ισόβιος αποκλεισμός σε διεθνείς ποδοσφαιριστές

Το καθεστώς δεν άφησε ατιμώρητους ούτε τους ποδοσφαιριστές της εθνικής ομάδας της χώρας που την περασμένη Τετάρτη εμφανίστηκαν με πράσινα περικάρπια σε επίσημο αγώνα με τη Βόρεια Κορέα για τα προκριματικά του παγκοσμίου ποδοσφαίρου. Σε όλους τους παίκτες κρατήθηκαν τα διαβατήρια. Παράλληλα οι Αλί Καριμί, Μεχντί Μαχνταβίκια, Χοσεΐν Κααμπί και Βαχίντ Χασχεμιάν τιμωρήθηκαν με ισόβιο αποκλεισμό από την ποδοσφαιρική ομοσπονδία του Ιράν, ενώ τους απαγορεύθηκε να δώσουν συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης. Ο Καριμί είναι ένας από τα μεγαλύτερα αστέρια του ιρανικού ποδοσφαίρου έχοντας φορέσει τη φανέλα της Μπάγερν Μονάχου, ο Χασχεμιάν και ο Μαχνταβίκια παίζουν στις επίσης γερμανικές Μπόχουμ και Άιντραχτ Φρανκφούρτης. Η τύχη δύο ακόμη ποδοσφαιριστών που εμφανίστηκαν με το πράσινο περικάρπιο ως έκφραση συμπαράστασης στο κίνημα διαμαρτυρίας παραμένει άγνωστη.


«Εμβολιάστε τους με ιδέες»

ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ: αυτό μπορεί να προσφέρει η Δύση στο Ιράν, σύμφωνα με τον Βρετανό ιστορικό Πολ Κένεντι που έχει γράψει την «Άνοδο και την πτώση των Μεγάλων Δυνάμεων». Αντί να επιδιώξουν οποιαδήποτε παρέμβαση σ΄ αυτό που ο Κένεντι αποκαλεί «αργή και επώδυνη αυγή της δημοκρατίας στο Ιράν», η Αμερική και η Ευρώπη πρέπει να εμβολιάσουν τη χώρα αυτή με τις αξίες που καθοδηγούν τις ίδιες, την ελευθερία και την ισότητα. Στη στρατηγική αυτή εντάσσεται η έκκληση του Ομπάμα προς τους αγιατολάχ να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και να αποκηρύξουν τη βία. «Το μέλλον του Ιράν βρίσκεται στα χέρια του ιρανικού λαού» λέει ο Κένεντι σε συνέντευξή του στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα». «Πριν από ενάμιση αιώνα, η Ευρώπη εξέτασε το ενδεχόμενο να παρέμβει ή όχι στον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο. Αν είχε αποφασίσει να παρέμβει, θα ήταν μία τρέλα».

Η καταστολή
Ο 64χρονος καθηγητής του Γέιλ σημειώνει ότι η καταστολή πετυχαίνει πάντα σε πρακτικό, αλλά ποτέ σε πνευματικό επίπεδο. «Το Ιράν είναι η ισλαμική χώρα με τους περισσότερους διανοούμενους, γιατρούς και μηχανικούς. Είναι ένας αρχαίος πολιτισμός, ικανός για μεγάλες αλλαγές, όσο δύσκολες κι αν είναι», επισημαίνει. Ο Πολ Κένεντι διστάζει να ονομάσει «επανάσταση» αυτό που συμβαίνει σήμερα στο Ιράν. Υπενθυμίζει, όμως, ότι η θρησκευτική εξουσία είχε να αντιμετωπίσει ένα τόσο μεγάλο πρόβλημα από την εποχή της πτώσης του Σάχη και θέτει ένα ερώτημα:

«Για πόσον καιρό θα μπορέσει να κρατήσει την κατάσταση υπό έλεγχο;».