Στο έλεος της καταιγίδας με «όπλο» ένα τζόιστικ

Στα διάφορα σενάρια που ακούστηκαν για τη συντριβή του αεροσκάφους της Αir France στον Ατλαντικό Ωκεανό, προστέθηκε τις τελευταίες ημέρες και αυτό του τρομοκρατικού χτυπήματος. Την οριστική απάντηση θα μπορούσαν να δώσουν τα μαύρα κουτιά. Μέχρι τότε- και αν βρεθούν ποτέένα πράγμα φαίνεται βέβαιο: το Αirbus Α330 έπεσε στη «δίνη» μιας σύγκρουσης ανάμεσα στην υψηλή τεχνολογία και τις κακές καιρικές συνθήκες.

Πέρα από τα μυστήρια και τις θεωρίες συνωμοσίας, δυο γεγονότα έχουν επιβεβαιωθεί για το χειρότερο αεροπορικό δυστύχημα στην ιστορία των γαλλικών αερογραμμών. Στη 1.33 ώρα Γκρίνουιτς της 1ης Ιουνίου η πτήση 447, η οποία εκτελείται από ένα Αirbus Α330-200 ηλικίας τεσσάρων χρόνων, αναφέρει «καταιγίδα με σοβαρές αναταράξεις». Δέκα λεπτά αργότερα αποσυνδέεται ο αυτόματος πιλότος του αεροσκάφους, όπως αναφέρεται από το σύστημα αυτόματων μηνυμάτων (Αcars). Με άλλα λόγια, σημειώνουν οι «Sunday Τimes», κάπου στα 35.000 πόδια και με την καταιγίδα να χτυπάει το αεροσκάφος απ΄ όλες τις μεριές, οι πιλότοι βρέθηκαν στη δυσάρεστη θέση να πρέπει να συγκρατήσουν με τα χέρια το 230 τόνων αεροσκάφος. Σε εκείνο το ύψος, η επιχείρηση αυτή είναι πολύ πιο δύσκολη απ΄ όσο μπορούν να φανταστούν οι επιβάτες. Όποιος βρισκόταν στη θέση του πιλότου, είχε μπροστά του δύο οθόνες υπολογιστών, πάρα πολλά όργανα και δύο πεντάλ. Όχι όμως και χειριστήριο ελέγχου. Αντίθετα, ο πιλότος ενός Α330 έχει στη διάθεσή του ένα μικρό τζόιστικ, το οποίο μοιάζει με αυτά των παιχνιδομηχανών. Και με αυτό το μικρό τζόιστικ ο πιλότος ελέγχει το αεροσκάφος όχι με κάποιο μηχανικό τρόπο, αλλά μέσω ηλεκτρονικών σημάτων. «Είναι σαν να προσπαθείς να κουμαντάρεις ένα κρουαζιερόπλοιο με ένα μικρό πηδάλιο», δηλώνει ο Ρότζερ Γκάιβερ, πρώην πιλότος των βρετανικών αερογραμμών, ενώ ο Γάλλος συνάδελφός του, Ζαν Πιερ Αλμπράν, εξηγεί τη διαφορά: «Σε ένα Βoeing 747 αισθάνεσαι τα πράγματα με τα χέρια σου. Σε ένα Αirbus κοιτάς απλώς τις οθόνες».

Στολάρισμα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η ταχύτητα είναι ένας πολύ καθοριστικός παράγοντας. Όσο πιο αραιή είναι η ατμόσφαιρα, τόσο μεγαλύτερη ταχύτητα χρειάζεται για να διατηρήσουν τα φτερά την αντίθετη συνιστώσα από το βάρος του αεροπλάνου. Αν όμως η ταχύτητα ξεπεράσει ένα όριο, το κέντρο βάρους της συνιστώσας μετακινείται προς τα κάτω. Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας στήριξης του αεροσκάφους, γνωστό και ως στολάρισμα. Στη δεύτερη περίπτωση, το αεροσκάφος μπορεί να βουτήξει με τη μύτη προς τα κάτω. Σε μεγάλο ύψος, το όριο ανάμεσα σε αυτές τις δυο κρίσιμες ταχύτητες γίνεται όλο και πιο μικρό. Σήμερα είναι σαφές ότι το πλήρωμα δεν γνώριζε την ταχύτητα με την οποία εκινείτο το αεροσκάφος: σύμφωνα με την Αirbus και τους ερευνητές του δυστυχήματος, τα όργανα του πιλοτηρίου έδιναν «αντιφατικές» ενδείξεις όσον αφορά την ταχύτητα του αεροπλάνου. Θεώρησαν εσφαλμένα το πλήρωμα ή ο υπολογιστής ότι υπήρχε κίνδυνος στολαρίσματος; Αύξησαν την ταχύτητα πετώντας πολύ γρήγορα μέσα στην καταιγίδα; Ή μήπως ένα απότομο ρεύμα αέρα τους έκανε να χάσουν τον έλεγχο; Κανένας δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα. Το πιο πιθανό σενάριο, όμως, είναι ότι οι επιβαίνοντες της πτήσης 447 από το Ρίο Ντε Τζανέιρο προς στο Παρίσι έπεσαν θύματα μιας μοιραίας σύγκρουσης ανάμεσα στην υψηλή τεχνολογία και τις δυνάμεις της φύσης.