Η άνοδος και η πτώση του Μπράουν

Όταν ο Γκόρντον Μπράουν έγινε πρωθυπουργός έδειχνε ισχυρός, σοβαρός και ότι είχε τον έλεγχο. Δύο χρόνια αργότερα, παλεύει για την πολιτική επιβίωσή του έχοντας επιδείξει αναποφασιστικότητα και αδράνεια στην ηγεσία ενός κόμματος που βρίθει σκανδάλων.

Στους πρώτους μήνες της πρωθυπουργίας του Γκόρντον Μπράουν, το περιοδικό «Spectator» δημοσίευσε ένα μεγάλο άρθρο για την απόδοσή του. Το συντηρητικό περιοδικό ασκούσε πάντα κριτική στους Εργατικούς, όμως αυτή τη φορά χρησιμοποίησε έναν διαφορετικό τόνο. «Η αίσθηση της χαράς του είναι αισθητή», έγραφε ο Μάθιου ντ΄ Ανκόνα, που είχε συνοδεύσει τον Μπράουν σε ένα ταξίδι στις ΗΠΑ. «Κάθε πρωί είναι προφανές ότι ξυπνάει και σκέφτεται… “Είμαι πρωθυπουργός!”». Και ο δημοσιογράφος κατέληγε: «Ο μεγαλύτερος θρίαμβος αυτού του πρωθυπουργού ήταν ότι έπεισε τον κόσμο πως δεν είναι ένας πολιτικός γκριζαρισμένος και εξουθενωμένος έπειτα από 10 χρόνια στο υπουργείο Οικονομικών, αλλά ένας άνδρας στην αρχή ενός μεγάλου ταξιδιού». Τον λυπάσαι. Το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου του 2007 σύσσωμος ο βρετανικός Τύπος εκθείαζε τον Μπράουν γράφοντας ότι μπορεί να αναδειχθεί σε έναν από τους καλύτερους πρωθυπουργούς όλων των εποχών. Τώρα πια όλα αυτά μοιάζουν πολύ μακρινά. Ο ηγέτης των Εργατικών είναι ένας πολιτικός ελάχιστα δημοφιλής και κουρασμένος και δείχνει τόσο ακατάλληλος για τη δουλειά αυτή, ώστε να γελοιοποιείται από όλους σε βαθμό που σε κάνει να τον λυπάσαι. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που τον συγκρίνουν με τον Ρίτσαρντ Νίξον. Το 15,7% που πήραν οι Εργατικοί στις ευρωεκλογές είναι το χειρότερο εκλογικό τους αποτέλεσμα τα τελευταία 99 χρόνια. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που προβλέπουν ότι δεν θα προλάβει να κλείσει 3 χρόνια στην Ντάουνινγκ Στριτ, τον ερχόμενο Ιούνιο.

Σχεδόν για ένα τέταρτο του αιώνα, από την πρώτη εκλογή του ως βουλευτή το 1983 έως την ανάδειξή του στην πρωθυπουργία το 2007, ο Μπράουν υπήρξε ένας από τους πιο ξεχωριστούς Βρετανούς πολιτικούς, παρατηρεί η εφημερίδα «Guardian». Ήταν γνωστός για την ευφυΐα του και την κοινωνική του συνείδηση, ήταν ακούραστος και διάσημος για τη διπλωματικότητά του στα παρασκήνια. Γιατί τα πράγματα εξελίχθηκαν τόσο άσχημα από τη στιγμή που εγκαταστάθηκε στην Ντάουνινγκ Στριτ;

Ένας από τους λόγους ήταν η χρονική συγκυρία. Το 2007 οι Εργατικοί βρίσκονταν ήδη στην εξουσία μια δεκαετία. Μετά τις αντιπαραθέσεις για το Ιράκ, την οικονομική ανησυχία και την ανάκαμψη των Συντηρητικών υπό τον Ντέιβιντ Κάμερον, η δημοφιλία των Εργατικών είχε ήδη αρχίσει να διολισθαίνει. «Ο Τόνι Μπλερ απλώς πέταξε την πολιτική κληρονομιά του στα χέρια μας και καθάρισε», λέει ο πολιτικός αρθρογράφος Ρόμπερτ Χάρις. «Θα θυμόμαστε τον Μπράουν ως τον άνθρωπο με το χειρότερο τάιμινγκ». Βέβαια είχε συμβάλει και ο ίδιος στη διαμόρφωση των συνθηκών. Δεν είχε αντιταχθεί στην επέμβαση στο Ιράκ και ως υπουργός Οικονομικών δεν είχε μπορέσει να αντιμετωπίσει τη φούσκα με τα προσωπικά χρέη των Βρετανών. Είχε χάσει την ευκαιρία να αντικαταστήσει τον Μπλερ πριν από το 2007, όταν ακόμα η οικονομία ήταν σε καλή κατάσταση. Η συζήτηση για το πώς ο Μπλερ τον είχε κοροϊδέψει και βρισκόταν πάντα μπροστά του σε πολιτικές κινήσεις απασχολεί ακόμα τους αναλυτές, οι οποίοι όμως συμφωνούν σε ένα σημείο: ο Μπράουν είναι «υπερβολικά αναποφάσιστος».

Υπερβολικά ψυχρός. Άλλο ένα πρόβλημα για τον πρωθυπουργό είναι το γεγονός πως φαίνεται υπερβολικά ψυχρός στις δημόσιες εμφανίσεις του. Θα ήταν ιδανικός για τη θέση αυτή στις αρχές του 20ού αιώνα, οπότε θα μπορούσε να μιλά επί ώρες από το ραδιόφωνο, όμως στην τηλεόραση τα βρίσκει σκούρα. Μιλάει δύσκολα, δείχνει πολύ κουρασμένος, καμπουριάζει και όταν γελά δείχνει ψεύτικος. Είναι πολύ κλειστός ως προσωπικότητα και αυτό δεν τον βοηθάει καθόλου. Στις ιδιωτικές συναντήσεις του έχει χιούμορ που δεν δείχνει ποτέ μπροστά σε κόσμο. Οι προσπάθειές του να δείξει πιο χαλαρός- τα χαμόγελα στην τηλεόραση, οι «απλές» εμφανίσεις του που ανέβηκαν στο ΥouΤube- έκαναν τα πράγματα χειρότερα. Όπως λένε οι επικοινωνιολόγοι, «το μεγαλύτερο έγκλημα στη σύγχρονη εποχή των media είναι να μην είσαι αυθεντικός».


«Διαλύεται όταν τα πράγματα πηγαίνουν άσχημα»

Στο μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του Μπράουν, πολλά από τα χαρακτηριστικά που σήμερα εμφανίζονται ως αδυναμίες αποτελούσαν προτερήματα. «Έχει το πιο ισχυρό πολιτικό μυαλό από όλους στο Εργατικό κόμμα», λέει κάποιος που τον γνωρίζει πολύ καλά.

«Διαθέτει την ικανότητα να βλέπει πού πάει κάθε θέμα.

Όμως αυτό σημαίνει ότι προσπαθεί διαρκώς να παρέμβει για να οδηγήσει τα πράγματα εκεί που θέλει.

Οι μεγάλες αρετές του είναι η άλλη όψη του νομίσματος με τα ελαττώματά του».

«Τον απασχολεί διαρκώς η εικόνα που προβάλλει», εξηγεί ένας φίλος του. «Έχει δουλέψει πολύ σκληρά για να φτιάξει το ίματζ του άτεγκτου υπουργού Οικονομικών και πιστεύει ότι του προσδίδει εξουσία. Νομίζει ότι έτσι πρέπει να είναι τα πράγματα- σοβαρή πολιτική, σοβαροί άνθρωποι». Γι΄ αυτό και μια από τις πιο συχνές κριτικές που του ασκείται είναι ότι «γνωρίζει τη γλώσσα των αριθμών, αλλά αγνοεί τη γλώσσα των ανθρώπων». Και μάλλον δεν αντέχει υπό πίεση. Όπως διηγείται ένας πρώην υπουργός των Εργατικών που έχει συνεργαστεί και με τον Μπράουν και με τον Μπλερ, «ο Μπράουν διαλύεται όταν τα πράγματα πηγαίνουν άσχημα. Δουλεύει περισσότερο, κοιμάται λιγότερο, περνά λιγότερο χρόνο με τους συμβούλους του. Η επιρροή πάνω του είναι φοβερά εμφανής. Αντίθετα, ο Τόνι Μπλερ τα καταφέρνει πολύ καλύτερα υπό πίεση». Ο Μπράουν, σύμφωνα με όλους, είναι ένας περήφανος, πολύ συναισθηματικός άνθρωπος. «Είναι ανθεκτικός», λέει ένας παλιός του φίλος. «Του έχουν συμβεί πολλά άσχημα πράγματα. Έχασε το πρώτο του παιδί. Έχασε την όραση από το ένα του μάτι. Το τελευταίο που θέλει είναι να τον λυπούνται. Δεν τον νοιάζει να τον μισούν, τον οίκτο δεν θέλει». Οι επόμενες εβδομάδες θα τον ζορίσουν πολύ…

Το τελευταίο που θέλει είναι να τον λυπούνται. Δεν τον νοιάζει να τον μισούν, τον οίκτο δεν θέλει

Με μια ματιά

●Γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1951 στη Γλασκώβη της Σκωτίας.

●Σε ηλικία 16 ετών άρχισε να σπουδάζει Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Στη διάρκεια ενός αγώνα ράγκμπι δέχθηκε μια δυνατή κλωτσιά και έχασε την όραση από το αριστερό μάτι.

●Άρχισε την καριέρα του ως δημοσιογράφος της τηλεόρασης.

●Το 1983 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής.

●Διετέλεσε υπουργός Οικονομικών από το 1997 έως το 2007 επί πρωθυπουργίας Τόνι Μπλερ.

●Το 2000 παντρεύτηκε τη Σάρα ΜακΚόλεϊ. Τον Δεκέμβριο του 2001 η κόρη τους Τζένιφερ γεννήθηκε πρόωρα και πέθανε 10 ημέρες αργότερα. Έχουν δύο αγόρια. ●Το 2007 έγινε πρωθυπουργός. Είναι ο 6ος από τους 12 μεταπολεμικούς πρωθυπουργούς της Βρετανίας που δεν έχει κερδίσει εκλογές.