[ Δρόμοι ]

Η πιο θλιβερή…
… διαπίστωση σε αυτές τις ευρωεκλογές, που στις περισσότερες χώρες έδωσαν την πρωτιά σε δεξιά κόμματα, ήρθε από τον Γάλλο Τζακ Λανγκ, έναν παλαίμαχο σοσιαλιστή: «Το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν μπορεί πια να δώσει φωνή στην ελπίδα».

Η διαπίστωση…
… αυτή απευθυνόταν στο κόμμα που ίδρυσε ο Μιτεράν, αλλά φαίνεται πως αφορά ολόκληρη την Ευρώπη: στη Γερμανία οι Σοσιαλδημοκράτες δεν μπόρεσαν να επωφεληθούν από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Μέρκελ, στην Ισπανία ο Σοσιαλιστής Θαπατέρο ηττήθηκε για πρώτη φορά από τους δεξιούς κληρονόμους του Αθνάρ, στη Βρετανία ο Μπράουν ζει έναν ακόμη σαιξπηρικό εφιάλτη και στην Ιταλία μιλούν πάλι για το «φαινόμενο Μπερλουσκόνι».

Όμως, προσοχή…
… κίνδυνος! Πριν ακόμη τα κόμματα σπεύσουν να πουν πως πήραν το μάθημά τους από αυτές τις εκλογές, πριν ακόμη οι νικητές ξεσπάσουν σε ζητωκραυγές και οι ηττημένοι σκύψουν το κεφάλι, καλύτερα ας σωπάσουν για λίγο. Γιατί υπάρχει ένα τρομερό γεγονός- το γεγονός της μεγάλης αποχής των ψηφοφόρων- που επιβάλλει και απαιτεί, όπως επισημαίνει ο Ζαν-Κλοντ Σουλερί στο κύριο άρθρο της γαλλικής εφημερίδας «Λα Ντεπές», μεγάλη ταπεινοφροσύνη από όλους: «Όταν ένας στους δύο Ευρωπαίους πολίτες προτιμά να μείνει στο σπίτι του, πεπεισμένος πως η Ευρώπη και οι ευρωβουλευτές της δεν έχουν το απαιτούμενο ανάστημα για να λύσουν τα προβλήματα που αυτός ο πολίτης αντιμετωπίζει στην καθημερινή του ζωή, τότε είναι προτιμότερο οι νικητές και οι ηττημένοι να καθήσουν και να αναρωτηθούν για μια αποτυχία που τους αφορά όλους: την αποτυχία της δημοκρατίας». Αυτή η ήττα της καθολικής ψηφοφορίας, που από εκλογές σε εκλογές γίνεται ολοένα και πιο βαριά, αποτελεί μια λαϊκή αντίδραση μπροστά στην οποία κανένα κόμμα δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια. Δεν θα κομίζαμε βέβαια γλαύκα ες Αθήνας, αν λέγαμε εδώ πως η πολιτική μας τάξη και τα κόμματα εξουσίας ζουν από καιρό μακριά από την πραγματική κοινωνία. Ούτε είναι άλλωστε τυχαίο, όπως επισημαίνει ο Τσέζαρε Μαρτινέτι στην ιταλική εφημερίδα «Στάμπα», πως τα μοναδικά Σοσιαλδημοκρατικά κόμματα που διασώθηκαν ήταν της Σουηδίας και της Δανίας, που διακρίνονται για τη χρηστή τους διακυβέρνηση και τα προγράμματα κοινωνικής προστασίας. Όμως, ίσως ούτε αυτά να είναι πια αρκετά, ύστερα από την αποχή- ρεκόρ της Κυριακής. Είναι μια αρρώστια που έγινε χρόνια, κι αν προσθέσουμε σε αυτήν και τα λευκά ψηφοδέλτια, δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την ανεπάρκεια της πολιτικής προσφοράς. Όταν το δημοκρατικό δικαίωμα της ψήφου δεν θα αφορά πια παρά μόνο μια μειοψηφία, λέει ο Ζαν-Κλοντ Σουλερί, τότε τα κόμματα εξουσίας θα πρέπει να αρχίσουν να φοβούνται εκρήξεις ανεξέλεγκτης οργής και αφάνταστης έντασης.

Ο φόβος…
… του κινδύνου είναι χίλιες φορές πιο τρομακτικός από τον ίδιο τον κίνδυνο, έλεγε ο Δανιήλ Ντεφόε. Οι πανηγυρισμοί των νικητών προδίδουν πως είναι ακόμη ανυποψίαστοι. Τους φτάνει το ότι διατηρούν κεντρικό μαγαζί κι ας χάνουν πελατεία. Όμως ο τρόμος τούς περιμένει στην πλατεία.