Ο σκηνοθέτης που γυρίζει από το Κρύο

Τρία γεγονότα σημάδεψαν τη ζωή του Ρομάν Πολάνσκι: ο θάνατος της μητέρας του στο Άουσβιτς, η δολοφονία της συζύγου του από τον παρανοϊκό Μάνσον και το σκάνδαλο του βιασμού μιας ανήλικης. Εκείνο το σκάνδαλο έκανε τον κορυφαίο σκηνοθέτη να εγκαταλείψει τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από 31 χρόνια. Σήμερα, ο δρόμος της επιστροφής μπορεί να ανοίξει χάρη σε ένα ντοκιμαντέρ.

Το ντοκιμαντέρ της Μαρίνας Ζένοβιτς «Roman Ρolanski: Wanted and Desired» επανέφερε στην επικαιρότητα την υπόθεση βιασμού της Σαμάνθας Γκέιμερ από τον Πολωνοεβραίο σκηνοθέτη. Το 1977 η Γκέιμερ ήταν 13 ετών. Το περιοδικό «Vogue Ηommes» είχε ζητήσει από τον Πολάνσκι να φωτογραφίσει για τις σελίδες του μερικά ανήλικα κορίτσια. Ανάμεσά τους ήταν και η 13χρονη Σαμάνθα. Οι δυο τους έφυγαν μαζί από το στούντιο και πήγαν στο σπίτι του Τζακ Νίκολσον, ο οποίος δεν βρισκόταν εκεί. Αφού ήπιαν σαμπάνια και πήραν ηρεμιστικά χάπια, έκαναν σεξ. Στην αυτοβιογραφία του που εκδόθηκε το 1984 με τίτλο «Roman», ο Πολάνσκι υποστηρίζει ότι η σεξουαλική πράξη ήταν συναινετική, γράφοντας ότι η Σαμάνθα «δεν ήταν απαθής». Η περιγραφή του θύματος ήταν τελείως διαφορετική: «Ήταν τρομακτικό και, κοιτάζοντας πίσω, φρικιαστικό». Η υπόθεση κατέληξε στη Δικαιοσύνη, ο Πολάνσκι απειλήθηκε δημοσίως με φυλάκιση από τον εισαγγελέα Λόρενς Ρίτενμαντ και εγκατέλειψε τις Ηνωμένες Πολιτείες με τις κατηγορίες να εκκρεμούν εις βάρος του από τότε.

Οι μαρτυρίες. Η υπόθεση μπορεί να κλείσει οριστικά τον επόμενο μήνα, αν οι εισαγγελικές αρχές του Λος Άντζελες αποφασίσουν να αποσύρουν τις κατηγορίες χάρη σε μερικές σημαντικές μαρτυρίες που καταγράφει το ντοκιμαντέρ της Ζένοβιτς. Σε μια από αυτές ο τότε βοηθός εισαγγελέα Ρότζερ Γκάνσον εμφανίζεται να δηλώνει ότι στη θέση του Πολάνσκι θα είχε εγκαταλείψει και ο ίδιος τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε περίπτωση που αποσυρθούν οι κατηγορίες, ο 75χρονος σκηνοθέτης θα μπορέσει να επιστρέψει σε μια χώρα που ακόμη και πριν από την υπόθεση βιασμού δεν είναι βέβαιο ότι τον ανεχόταν. Όπως, πάντως, σημειώνει η εφημερίδα «Οbserver», τα τελευταία χρόνια η Αμερική έχει κάνει μια κίνηση που μπορεί να σημαίνει πολλά. Το 2003, ο Πολάνσκι πήρε το πρώτο του βραβείο Όσκαρ για την ταινία «Ο Πιανίστας». Έπειτα, η Σαμάνθα Γκέιμερ έχει συγχωρήσει τον κατηγορούμενο ως βιαστή της. Σήμερα, είναι μητέρα τριών παιδιών και ζει στη Χαβάη. Και όπως έχει δηλώσει πολλές φορές, η υπόθεση του βιασμού έχει κλείσει για την ίδια.

Στο Παρίσι. Ακόμη κι αν ανοίξει ο δρόμος για τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν είναι βέβαιο ότι ο Ρομάν Πολάνσκι θα θελήσει ποτέ να επιστρέψει. Τα τελευταία είκοσι χρόνια ζει στο Παρίσι με την τρίτη σύζυγό του και πρωταγωνίστρια στην ταινία του «Frantic» Εμανουέλ Σενιέ και τα δυο τους παιδιά. Ο φίλος και σεναριογράφος του Πολάνσκι, Ρόναλντ Χάργουντ, περιγράφει έναν αφοσιωμένο πατέρα. Κάποτε, διηγείται ο Χάργουντ, του τηλεφώνησε ο Γουόρεν Μπίτι από το Λος Άντζελες για να τον ενημερώσει για κάποιες συμβιβαστικές δηλώσεις της Γκέιμερ. «Εντάξει. Πρέπει να κλείσω για να πάω τα παιδιά στο σχολείο», ήταν η απάντησή του. Όπως έχει δηλώσει εξάλλου ο ίδιος, αυτή η βόλτα μέχρι το σχολείο είναι «η καλύτερη στιγμή της ημέρας μου. Είναι πολύ συγκινητικό να παρακολου- θείς να μπαίνουν στην αίθουσα».

[ ΙΝFΟ ]

Το ντοκιμαντέρ της Μαρίνας Ζένοβιτς «Roman Ρolanski:
Wanted and Desired» προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες από την περασμένη Πέμπτη

Οι μεγάλες τραγωδίες της ζωής του

Όταν ο Ρομάν Πολάνσκι έφυγε με την οικογένειά του από το Παρίσι για την Κρακοβία ήταν τριών ετών. Στα εννέα του χρόνια, τον Μάρτιο του 1943, κατάφερε να ξεφύγει από τους ναζί στο εβραϊκό γκέτο της πόλης βρίσκοντας καταφύγιο σε ένα φιλικό σπίτι. Επέστρεψε για να δει τους γονείς του να συλλαμβάνονται από τους Γερμανούς στρατιώτες. Δεν θα ξανάβλεπε ποτέ τη μητέρα του, η οποία άφησε την τελευταία της πνοή στο στρατόπεδο του Άουσβιτς. «Δεν έχουμε μιλήσει ποτέ γι΄ αυτό. Πρέπει να είσαι απίστευτα δυνατός για να περάσεις ό,τι έχει περάσει αυτός και να μην υποφέρεις. Έχει φτιάξει μια πολύ γερή ασπίδα για να προστατεύει τον εαυτό του από τον έξω κόσμο», λέει ο παιδικός του φίλος Ρίστζαρντ Χόροβιτς.

Το Χόλιγουντ. Το ταλέντο του Πολάνσκι αναγνωρίστηκε με την ταινία «Μαχαίρι στο νερό» του 1962. Για τον μικρόσωμο σκηνοθέτη ήταν τα χρόνια της «τρελής δεκαετίας του ΄60» στο Λονδίνο, με τα πάρτι με τους Μπιτλς και τους Ρόλινγκ Στόουνς, «ένα πολύ δημιουργικό μέρος για να δουλέψεις». Έπειτα ήρθε η σειρά του Χόλιγουντ για να υποκλιθεί στο ταλέντο του. Αλλά και η δεύτερη τραγωδία: η οκτώ μηνών έγκυος σύζυγός του και ηθοποιός Σάρον Τέιτ βρίσκει το 1969 φρικτό θάνατο από την «Οικογένεια» του παρανοϊκού «γκουρού» Τσαρλς Μάνσον μέσα στο σπίτι τους. Το 2002 το αμερικανικό περιοδικό «Vanity Fair» έγραψε ότι λίγο πριν πάει από τη Νέα Υόρκη στο Λος Άντζελες για την κηδεία ο Πολάνσκι φλέρταρε με ένα μοντέλο στο Μανχάταν. «Είναι ό,τι χειρότερο έχει γραφτεί για μένα», δήλωσε στην εκδίκαση της αγωγής που έκανε (και κέρδισε) στο περιοδικό. Η Αμερική δεν ήταν ποτέ ένας φιλόξενος τόπος για τον Ρομάν Πολάνσκι.