Σημαντικό κίνημα ή μία παρέα εγωπαθών;

Oι Μπίτνικς μιλάνε στην καρδιά μας. Άλεν Γκίνσμπεργκ, Τζακ Κέρουακ, Γουίλιαμ Μπάροους. Οι κυρίαρχες φυσιογνωμίες του κινήματος των Μπίτνικ που εναντιώθηκαν στην τάξη, την ασφάλεια και την καθωσπρέπεια της μικροαστικής Αμερικής της δεκαετίας του ΄50 έχουν την τιμητική τους.

Το μυθιστόρημα του Τζακ Κέρουακ «Στο Δρόμο» συμπληρώνει φέτος 50 χρόνια. Και το χειρόγραφο αυτού του βιωματικού οδοιπορικού θα εκτεθεί στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμινγχαμ με αφορμή το συνέδριο γύρω από τη ζωή και το έργο του Τζακ Κέρουακ και των ατίθασων φίλων του. Το λαϊκό αστυνομικό μυθιστόρημα «Αnd Τhe Ηippos Were Βoiled in their Τanks» που συνυπέγραψε ο Κέρουακ μαζί με τον Γουίλιαμ Μπάροους εκδίδεται στην Αγγλία για πρώτη φορά από τον οίκο Πένγκουιν.

Η Μπιτ Γενιά ήταν μία παρέα νέων συγγραφέων και ποιητών (Γκίνσμπεργκ, Κέρουακ, Μπάροους) και οι φίλοι τους Νιλ Κασάντ και Χέρμπερτ Χάνκε που έγιναν διάσημοι από τα γραπτά τους και τον ασυμβίβαστο τρόπο ζωής τους. Ήταν επαναστάτες με πολλές αιτίες και πάθη: γράψιμο, γυναίκες, μουσική τζαζ, ναρκωτικά, αλκοόλ, σεξ και πνευματισμός. Ήταν εκείνοι που φύτεψαν τους σπόρους για την περιθωριακή κουλτούρα των 60΄ς. Είναι όμως οι Μπίτνικς ένα σημαντικό λογοτεχνικό κίνημα που άφησε κληρονομιά τη μεταπολεμική επαναστατημένη γενιά; Ή μήπως είναι απλά μία πα ρέα εγωπαθών μετρίων που το μόνο τους ταλέντο είναι ιστορίες με δήθεν προσωπικά βιώματα; Στο αφιέρωμά τους οι «Sunday Τimes» βάζουν το ερώτημα και δίνουν απαντήσεις.

Μπιτ Λογοτεχνία. Χωρίς αμφιβολία έφεραν ενέργεια στην αμερικάνικη λογοτεχνία με τη διάθεση για πειραματισμούς και την ανοικτή στάση τους στο σεξ, τα ναρκωτικά, την εγκληματικότητα και τα φυλετικά ζητήματα. Η λογοτεχνική τους παραγωγή είναι μάλλον μικρή. Όμως το στυλ της γραφής τους επηρέασε τους νεώτερους συγγραφείς Γουίλιαμ Γκίμπσον, Τόμας Πίντσον, Γουίλ Σελφ. Την κακή επίδραση την εντοπίζουμε στα διάφορα παραληρηματικά έργα που έγραψαν όσοι ενστερνίστηκαν τη θεωρία του Κέρουακ στο «Visions of Cody»: « το να ανοίγεις το μυαλό σου και να αφήνεις ένα ρυάκι από το συνειδητό σου επίπεδο στο γραπτό σου βγάζει κείμενο κατάλληλο για ανάγνωση». Γλώσσα. Η καλύτερη ατάκα που βγήκε από Μπιτ κείμενο είναι ο στίχος από το «Ουρλιαχτό» του Άλεν Γκίνσμπεργκ: «Είδα τα καλύτερα μυαλά της γενιάς μου να καταστρέφονται από την τρέλα».

Σινεμά. Από όλες τις αβαν γκαρντ εμπνεύσεις που είχαν τα ντοκιμαντέρ των Μπίτνικς όπως το «Μπάροους, η Ταινία» του Τζακ Κέρουακ, η επίδρασή τους φάνηκε στους σταρ του Χόλιγουντ. Ο Τζέιμς Ντιν και ο Μάρλον Μπράντο χρησιμοποίησαν το θρασύ, απότομο ύφος των Μπίτνικ για τους ρόλους τους. Και χωρίς αυτή τη γενιά δεν θα είχαν προκύψει οι ταινίες δρόμου «Ξένοιαστος Καβαλάρης», «Θέλμα και Λουίζ», «Παρίσι Τέξας», «Ατίθαση Καρδιά». Μουσική. Οι Μπιτ λάτρευαν την τζαζ και προσπάθησαν να εντάξουν τον ρυθμό και τους αυτοσχεδιασμούς της στον τρόπο γραφής τους. Συχνά διάβαζαν ποίηση με τη συνοδεία τζαζ μουσικών. Από αυτή τη γενιά κάτι διδάχτηκαν οι Μπομπ Ντίλαν, Ντέιβιντ Μπάουι, Τομ Γουέιτς, Κερτ Κομπέιν, Μπόνο αποφεύγοντας να θυμίζουν τον Γκίνσμπεργκ όταν τραγουδούσε αδιάκοπα «Χάρε Κρίσνα, Χάρε Κρίσνα, Χάρε Κρίσνα».

Επιμέλεια:Έφη Φαλίδα

«Ευχόμουν να ήμουν νέγρος»

Οι Μπίτνικς λάτρευαν όποιον ήταν κοινωνικά αποξενωμένος και η μεγαλύτερή τους αγάπη ήταν οι μαύροι. Ο Τζακ Κέρουακ μάλιστα έπασχε από ένα είδος χρωματικού φθόνου. Στην προ Ομπάμα εποχή έγραφε:

«Περνούσα από την περιοχή των Μαύρων του Ντένβερ και ευχόμουν να ήμουν νέγρος και να μπορούσα να ανταλλάξω κουβέντες με τους ευτυχισμένους, αληθινά εγκάρδιους εκστατικούς νέγρους της Αμερικής». Είναι γεγονός ότι οι Μπίτνικς συνέβαλαν στην ιδέα της ανεκτικότητας.

Όμως η θεωρία τους ότι «η παρανομία προσδίδει έναν βαθμό αυθεντικότητας στη ζωή», βοήθησε να αναπτυχθεί η τρομερή ιδέα ότι «οι εγκληματίες είναι υπαρξιακοί ήρωες».