Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επιφύλαξε θερμή και εντυπωσιακή υποδοχή στον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη ημέρα της επίσκεψής του στο Πεκίνο, σε μια συνάντηση που ενδέχεται να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
Μπροστά από τη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού παρατάχθηκε τιμητικό άγημα, ενώ η τελετή περιλάμβανε κανονιοβολισμούς και την υπόκρουση του αμερικανικού εθνικού ύμνου. Ο πρόεδρος σταμάτησε δύο φορές για να χαιρετήσει παιδιά που κρατούσαν σημαίες της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Κατά τη χειραψία με τον Σι, ο Τραμπ έσκυψε ελαφρά και τον χτύπησε φιλικά στον βραχίονα, δείχνοντας θερμότητα. Δεν παρέλειψε να εκφράσει τον θαυμασμό του προς τον Κινέζο ηγέτη.
«Είσαι ένας σπουδαίος ηγέτης. Το λέω σε όλους»», δήλωσε, σε φαινομενικά αυθόρμητα λόγια. Κατά την επίσκεψή του στον Ναό του Ουρανού του 15ου αιώνα, χαρακτήρισε την Κίνα «όμορφη», ενώ στο βραδινό δείπνο μίλησε για μια “πολύτιμη” ευκαιρία.
Η υποδοχή αυτή προκάλεσε εντύπωση, καθώς ο Τραμπ είχε χτίσει την πολιτική του εικόνα πάνω σε μια σκληρή στάση απέναντι στην Κίνα. Στην προεκλογική του εκστρατεία το 2016 είχε δηλώσει: «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να επιτρέπουμε στην Κίνα να λεηλατεί τη χώρα μας, και αυτό που κάνει», δήλωσε.
Το 2020 είχε κατηγορήσει το Πεκίνο ότι «έχει κατακλέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες όπως κανείς άλλος στο παρελθόν», ενώ είχε αναφερθεί στην πανδημία του Covid-19 ως «κινεζικός ιός», χρησιμοποιώντας τον όρο “Chinese virus”.
Κατά τη διάρκεια του εμπορικού πολέμου, οι δύο πλευρές είχαν επιβάλει δασμούς που ξεπερνούσαν το 100%. Παρότι ακολούθησε εύθραυστη εκεχειρία, το ερώτημα παραμένει αν αυτή θα διατηρηθεί και τι είδους συμφωνία θα μπορούσε να τη διαδεχθεί.
Επίδειξη ισχύος και διπλωματίας
Το Πεκίνο διοργάνωσε μια τελετή εντυπωσιασμού, θέλοντας να δείξει ότι η Κίνα παραμένει ανοιχτή στους επισκέπτες. Ωστόσο, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν δηλώσεις του Σι που τόνιζαν πως οι εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν θα μπορούσαν να αποδειχθούν κρίσιμες.
Η προσεκτική σκηνοθεσία της ημέρας δεν στόχευε μόνο τον Τραμπ και τους περίπου 30 διευθύνοντες συμβούλους που τον συνόδευαν. Ήταν και μια επίδειξη δύναμης προς τον υπόλοιπο κόσμο. «Βρισκόμαστε μάρτυρες μιας ιστορικής αλλαγής», σχολίασε ο Τζον Ντελούρι από το Κέντρο Σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας της Asia Society, επισημαίνοντας πως το Πεκίνο καθίσταται πλέον «η δεύτερη παγκόσμια πρωτεύουσα».
Η οικονομία στο επίκεντρο
Ο Σι επιχειρεί να παρουσιαστεί ως σταθερός παγκόσμιος ηγέτης, σε αντίθεση με έναν απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο. Πολλοί ηγέτες, ακόμη και από συμμάχους των ΗΠΑ όπως ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία, έχουν σπεύσει στο Πεκίνο για εμπορικές συμφωνίες.
Η Κίνα έχει επεκτείνει τις εμπορικές της σχέσεις από την πρώτη θητεία του Τραμπ, προετοιμαζόμενη για νέους δασμούς. Πέρυσι, απάντησε στις αμερικανικές πιέσεις με αντίμετρα και περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, γεγονός που οδήγησε σε αποκλιμάκωση και μείωση των δασμών.
Σήμερα, η Κίνα παράγει το ένα τρίτο των παγκόσμιων αγαθών, επεξεργάζεται πάνω από το 90% των σπάνιων γαιών και κυριαρχεί στην παραγωγή ηλιακών πάνελ, ανεμογεννητριών και ηλεκτρικών οχημάτων. Παρά τις ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις σχέσεις της με τη Μόσχα και την Πιονγιάνγκ, η οικονομική της δύναμη φαίνεται να υπερισχύει.
Το χαρτί του Ιράν και η Ταϊβάν
Η Κίνα εμφανίζεται ενισχυμένη, την ώρα που ο Σι αντιμετωπίζει έναν Τραμπ πιεσμένο από τον πόλεμο στο Ιράν. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αναστατώσει την παγκόσμια οικονομία και η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη συνδρομή του Πεκίνου για την επαναλειτουργία του διαδρόμου ναυσιπλοΐας.
Η σχέση Κίνας–Ιράν είναι μακροχρόνια, με το Πεκίνο να αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τεχεράνης. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει πριν από την επίσκεψη: «Είναι προς το συμφέρον τους να το επιλύσουν αυτό… Και ελπίζουμε να τους πείσουμε να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο».
Σύμφωνα με κινεζικά μέσα, ο Σι προειδοποίησε τον Τραμπ ότι το ζήτημα της Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύγκρουση. Αν και η Ουάσιγκτον υποχρεούται νομικά να στηρίζει την άμυνα της Ταϊβάν, το Πεκίνο φαίνεται να επιδιώκει καθυστέρηση στις πωλήσεις όπλων.
Η επιχειρηματική διάσταση και τα επόμενα βήματα
Σε αντίθεση με προηγούμενες επισκέψεις, αυτή τη φορά ο Τραμπ συνοδεύεται από επιχειρηματική αποστολή υψηλού προφίλ, στην οποία συμμετέχουν οι Έλον Μασκ, Τιμ Κουκ και ο επικεφαλής της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ. Όλοι παρευρέθηκαν στο επίσημο δείπνο, όπου κυριάρχησε το μήνυμα για περαιτέρω άνοιγμα της κινεζικής αγοράς σε αμερικανικές επιχειρήσεις.
Αν και δεν έχουν ανακοινωθεί λεπτομέρειες συμφωνίας, ο Λευκός Οίκος ανέφερε πως οι δύο πλευρές «συζήτησαν τρόπους για την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας», συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης της πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών στην κινεζική αγορά και των κινεζικών επενδύσεων στις ΗΠΑ.
Για το Ιράν, η κοινή δήλωση υπογράμμισε ότι ««Και οι δύο χώρες συμφώνησαν ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι «τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για να διασφαλιστεί η ελεύθερη ροή ενέργειας».
Συνεργασία με προοπτική
Η επόμενη συνάντηση των δύο ηγετών αναμένεται την Παρασκευή, με πιθανή έκδοση ανακοινώσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία που θα ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ κάνει λόγο για διεύρυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως το εμπόριο και η γεωργία.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να περιγράψουν τη σχέση τους ως «εποικοδομητική, στρατηγική και σταθερή», ένα νέο πλαίσιο που αναμένεται να καθορίσει τις διμερείς σχέσεις για την επόμενη τριετία. Παρά τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κίνα, όπως η ανεργία και η κρίση στην αγορά ακινήτων, οι δύο ηγέτες έστειλαν μήνυμα συνύπαρξης και συνέχισης του διαλόγου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας ικανοποίηση για την «εξαιρετική υποδοχή, μοναδική όπως καμία άλλη» που έλαβε, απηύθυνε πρόσκληση στον Σι Τζινπίνγκ να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο.
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ απάντησε ότι η «μεγάλη αναζωογόνηση του κινεζικού έθνους» και το σύνθημα «Make America Great Again» μπορούν να πορευθούν παράλληλα.
Ο Κινέζος πρόεδρος ολοκλήρωσε την ομιλία του με πρόποση για το μέλλον των δύο χωρών, λέγοντας: «Στην υγειά μας».
Πηγή: BBC
