Το χρώμα του τον βοήθησε

Ήταν μια θεωρία που καταδίωκε τον Μπαράκ Ομπάμα 21 μήνες τώρα: οι δημοσκοπήσεις ήταν παραπλανητικές, πολλοί λευκοί δήλωναν ψευδώς ότι θα τον ψήφιζαν, μη θέλοντας να παραδεχθούν ότι ουδέποτε θα στήριζαν μαύρο υποψήφιο. Την περασμένη Τρίτη, ο μύθος καταρρίφθηκε. Ο Τομ Μπράντλι, ο Αφροαμερικανός που έχασε το 1982 στις εκλογές για την ανάδειξη του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, παρ΄ ότι προηγούνταν προεκλογικά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, επιτέλους πήρε την εκδίκησή του.

Ήταν τόσο μεγάλο το σοκ τότε, το 1982, που οι αναλυτές εφηύραν έναν καινούργιο όρο, «το σύνδρομο Μπράντλι». Στη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας, η ύπαρξή του επιβεβαιώθηκε και από άλλες εκλογικές αναμετρήσεις: μαύροι υποψήφιοι έφθαναν στις κάλπες ως φαβορί, για να ηττηθούν τελικά από τους (λευκούς) αντιπάλους τους. Κάποιοι υποστήριζαν πως έφταιγε απλώς η κακή ποιότητα των δημοσκοπήσεων. Οι περισσότεροι ωστόσο δήλωναν πεπεισμένοι πως πολλοί λευκοί φοβόντουσαν μήπως χαρακτηριστούν ρατσιστές και έλεγαν ψέματα στους δημοσκόπους.

Οι δημοσκοπήσεις. Όπως και να έχει, στις εκλογές που χάρισαν στις ΗΠΑ τον πρώτο μαύρο πρόεδρό τους, κανείς δεν είπε ψέματα στους δημοσκόπους. «Είναι σαφές πως δεν υπήρξε σύνδρομο Μπράντλι», σχολίασε στους «Νew Υork Τimes» ο αναλυτής Μαρκ Μπλούμενταλ. «Ελπίζω πραγματικά πως μπήξαμε έναν πάσαλο στην καρδιά αυτού του δαίμονα», δήλωσε ο Τσαρλς Φράνκλιν, πολιτικός επιστήμων στο Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσκιν.

Ο Μπαράκ Ομπάμα κέρδισε τον ΜακΚέιν με 52%- 46%, δικαιώνοντας εν πολλοίς τις προεκλογικές «δημοσκοπήσεις των δημοσκοπήσεων»:

52%- 44% προέβλεπε το www. polster. com, 52%- 45% το www. realpolitics. com, 52% – 46% το www. fivethirtyeight. com. Το χρώμα του Ομπάμα δεν τον έβλαψε στην κάλπη. Μεταξύ των λευκών ψηφοφόρων μάλιστα, μίας από τις ελάχιστες πληθυσμιακές ομάδες που έχασε, τα πήγε καλύτερα και από τον υποψήφιο των Δημοκρατικών το 2004 Τζον Κέρι, αλλά και από τον υποψήφιο των Δημοκρατικών το 2000 Αλ Γκορ. Στην πραγματικότητα, το χρώμα της επιδερμίδας του Ομπάμα τον βοήθησε- και όχι μόνο διότι του χάρισε το 95% την ψήφο των Αφροαμερικανών.


«Οι Αμερικανοί είχαν ανάγκη να νιώσουν ξανά καλά με τον εαυτό τους»

«Όλοι οι Αμερικανοί», επιχειρηματολογεί στη «Washington Ρost» η Αν Άπλμπαουμ, «λευκοί και μαύροι, φιλελεύθεροι και συντηρητικοί, έχουν μεγαλώσει ακούγοντας πως η χώρα τους είναι διαφορετική, ιδιαίτερη, είναι η χώρα στην οποία “όλα μπορούν να συμβούν”, “οποιοσδήποτε μπορεί μια μέρα να γίνει πρόεδρος”. Μας μαθαίνουν πως το σύστημά μας είναι σωστό, οι νόμοι μας δίκαιοι, το Σύνταγμά μας κάτι για το οποίο μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι». Τα τελευταία χρόνια όμως, η εικόνα αυτή είχε καταρρεύσει. Οι Αμερικανοί είχαν ανάγκη να νιώσουν ξανά καλά με τον εαυτό τους. Το χρώμα της επιδερμίδας του Μπαράκ Ομπάμα κατέληξε να γίνει σύμβολο της αλλαγής.

Όποιος είδε τη βραδιά της νίκης τον (Δημοκρατικό) αιδεσιμότατο Τζέσε Τζάκσον να κλαίει από συγκίνηση και τη (Ρεπουμπλικανή) απερχόμενη υπουργό Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις να δηλώνει «σε προσωπικό επίπεδο, πολύ υπερήφανη», καταλαβαίνει.


«Η χώρα μας ωρίμασε»

ΜΑΓΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ συγγραφέας
«Ποτέ στη ζωή μου δεν είχα σκεφτεί ότι θα έβλεπα μαύρο πρόεδρο στον Λευκό Οίκο.

Δεν είχα καν τολμήσει να το ονειρευτώ. Τι σημαίνει; Ότι η χώρα μου δέχτηκε να ωριμάσει και να απομακρυνθεί από την ιδέα ότι οι άνθρωποι διαφέρουν. Ο Ομπάμα έχει αποδείξει ότι γνωρίζει πώς να είναι ο πρόεδρος όλου του λαού, όχι μόνο των πλούσιων και ισχυρών, όχι μόνο των λευκών, όχι μόνο των μαύρων, αλλά όλων».

ΤΟΝΙ ΜΟΡΙΣΟΝ συγγραφέας
«Πρώτον, η χώρα έχει αλλάξει. Δεύτερον, αυτός είναι διαφορετικός. Και τρίτον, πολλοί λευκοί είναι διαφορετικοί. Ο ίδιος το είχε πει πως “δεν είμαι εγώ το θέμα, το θέμα είναι οι άλλοι”. Δεν μπορεί να ενεργήσει μόνος του, χρειάζεται τη δύναμη των ανθρώπων που τον ψήφισαν. Κι ύστερα, ένας από τους λόγους που τον εκτιμώ είναι ότι περιβάλλεται από πραγματικά έξυπνους ανθρώπους, και όχι τόσο έξυπνους όσο χρειάζεται για να λένε αυτό που θέλει ν΄ ακούσει».

ΣΠΑΪΚ ΛΙ σκηνοθέτης
«Είναι απλό. Στο εξής θα μιλάμε για την εποχή πριν από τον Ομπάμα και για την εποχή μετά τον Ομπάμα. Έχει έναν συνασπισμό με το μέρος του: μαύρους, λευκούς, Ισπανόφωνους, Ασιάτες, ομοφυλόφιλους, στρέιτ…

Όλοι έχουν θέση και αυτό δεν είχε γίνει ποτέ στο παρελθόν. Θα έλεγα μάλιστα ότι ήταν γραφτό να γίνει. Μπορείτε να το πείτε όπως αλλιώς θέλετε. Δεν θα πω ότι ήταν παρέμβαση Θεού αλλά, έγινε, το βλέπουμε, δεν είναι ψευδαίσθηση».

ΣΤΙΒΙ ΓΟΥΟΝΤΕΡ μουσικός
«Στο πρόσωπό του ταυτίζονται Τζων Φιτζέραλντ Κέννεντυ και Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Με αυτόν τον συνδυασμό, δεν μπορεί να χάσει. Θα υπάρξει μια εποχή που θα ενωθεί ο λαός των Ην. Πολιτειών. Γι΄ αυτό τον υποστηρίζω».

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΤΖΑΚΣΟΝ ηθοποιός
«Περάσαμε 8 χρόνια τρέλας. Στην Αμερική είχαμε την τάση να σκεφτόμαστε ότι είμαστε τα σπουδαιότερα από όλα τα έμβια όντα στον πλανήτη και η ηγεσία μας ήταν το πρότυπο αυτού που λέω. Υπάρχει ένα είδος πολεμικής κουλτούρας εδώ και είναι ώρα να τελειώσει. Ο Ομπάμα είναι ο πρόεδρος που θα μας μεταφέρει στο επόμενο στάδιο. Δεν είναι μέρος του κατεστημένου. Και το θέμα δεν είναι τι σημαίνει η νίκη του για την αφροαμερικανική κοινότητα αλλά τι σημαίνει για όλους γενικά. Σημαίνει ότι το ψέμα που μας έλεγαν όλα αυτά τα χρόνια- ότι μπορείς να γίνεις ό,τι θέλεις στην Αμερική, ακόμη και πρόεδρος- ίσως τώρα να γίνεται πραγματικότητα.


Σε αριθμούς

19% των Αμερικανών ψηφοφόρων δήλωσαν πως η φυλή βάρυνε στην ψήφο τους και αυτοί προτίμησαν τον Ομπάμα έναντι του ΜακΚέιν με 53%- 45% 80% των ψηφοφόρων δήλωσε πως η φυλή δεν έπαιξε κανέναν ρόλο και αυτοί προτίμησαν τον Ομπάμα με 51% έναντι 46% 17% των λευκών ψηφοφόρων που δήλωσαν πως ψήφισαν με βάση (και) τη φυλή επέλεξαν τον ΜακΚέιν 43% των λευκών και 95% των μαύρων ψήφισαν τον Ομπάμα, ενώ ο ΜακΚέιν κέρδισε την ψήφο του 55% των λευκών και του 4% των μαύρων 12 μονάδες λιγότερες από τον ΜακΚέιν συγκέντρωσε ο Ομπάμα μεταξύ των λευκών ψηφοφόρων. Με την ίδια διαφορά ομως είχε χάσει και ο Αλ Γκορ το 2000, ενώ ο Τζον Κέρι το 2004 είχε χάσει με 17 μονάδες 16 μονάδες λιγότερες από τον ΜακΚέιν συγκέντρωσε ο Ομπάμα μεταξύ των λευκών ανδρών, τα πήγε εντούτοις καλύτερα και από τον Κέρι το 2004 ο οποίος είχε χάσει με 25 μονάδες και από τον Γκορ το 2000 που είχε χάσει με 24 μονάδες