«Ψάχνουμε έξοδο από το τούνελ της ανεργίας»

Ο κ. Μανώλης Τζανής είναι 45 ετών, ηλεκτρονικός. Δούλευε για 18 χρόνια στο τμήμα παραγωγής και επισκευής βλαβών πλακετών τηλεπικοινωνιακών κέντρων του εργοστασίου Siemens της Θεσσαλονίκης. Στο τμήμα υψηλής τεχνολογίας- τοποθέτηση εξαρτημάτων smd σε πλακέτες- απασχολούνταν τα τελευταία 8 χρόνια και η 40χρονη σύζυγός του, Μίνα. Από την 1η Οκτωβρίου παραμένουν απλήρωτοι και οι δύο, αφού η διοίκηση της εταιρείας αποφάσισε να βάλει λουκέτο στο εργοστάσιο.

Εκτός από τα καθημερινά έξοδα, πρέπει να πληρώνουν κάθε μήνα τη δόση του δανείου για το σπίτι τους, αλλά και τα φροντιστήρια του γιου τους, μαθητή της Α΄ τάξης λυκείου. Παρά την εξειδίκευσή του, το ζευγάρι είναι πολύ δύσκολο να βρει δουλειά- στη Βόρεια Ελλάδα λειτουργούν ελάχιστες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας.

«Δεν ξέρω τι θα απογίνουμε. Το εργοστάσιο επίσημα δεν έκλεισε. Δεν μας πληρώνουν, ούτε μας αποζημιώνουν. Σε άλλες χώρες οι εργαζόμενοι στην υψηλή τεχνολογία μετεκπαιδεύονται, αλλά στην Ελλάδα

ΤΟ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΟ

επίδομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση χορηγεί η Ελλάδα, για μόλις 12 μήνες μετά την απόλυση

ούτε καν υπάρχει σκέψη για τέτοια προγράμματα», είπε στα «ΝΕΑ» ο Μ. Τζανής. Το επίδομα ανεργίας που θα καταβάλει ο ΟΑΕΔ και στους δύο, όπως λέει, δεν θα ξεπερνά τα 900 ευρώ.

Η αγωνία του 7%
«Δανειζόμαστε από τους γονείς μας για να στείλουμε τα παιδιά μας στα φροντιστήρια. Υπάρχουν γυναίκες που ζούνε μόνες και μεγαλώνουν τα παιδιά τους έχοντας ως μοναδικό εισόδημα το μεροκάματό τους από τα κλωστήρια. Σκεφθείτε ότι υπάρχουν πολλά ζευγάρια που δουλεύουν εκεί και τώρα είναι οικογενειακώς στον δρόμο», λέει στα «ΝΕΑ» η 30χρονη Μαριάνθη Παλιάτσου είναι εργάτρια στακλωστήρια Λαναρά. Μητέρα δύο παιδιών, περιμένει σε λίγους μήνες να φέρει στον κόσμο δίδυμα. Τέσσερις μήνες είναι απλήρωτη. «Και φυσικά ούτε λόγος για ανεύρεση μιας καινούργιας δουλειάς».

Η περίπτωση της 30χρονης Μαριάνθης δεν είναι η μοναδική. Τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας για το δεύτερο τρίμηνο του 2008 μιλούν για ανεργία στη χώρα μας που φτάνει το 7%, ενώ η Κομισιόν κάνει λόγο για τουλάχιστον 50.000

επιπλέον ανέργους μέσα στο 2009. Οι γυναίκες μάλιστα είναι αυτές που «πληρώνουν» περισσότερο το τίμημα της κρίσης, αντικρύζοντας πιο συχνά την πόρτα της εξόδου από τον εργασιακό τους χώρο. «Και φανταστείτε ότι δεν μπορούμε να βρούμε δουλειές εμείς που είμαστε νέοι, για εκείνους που είναι πάνω από 40 ή 50 ετών δεν υπάρχει καμία πιθανότητα», συμπληρώνει η κ. Παλιάτσου.

Επιδόματα πείνας
Το επίδομα ανεργίας του ΟΑΕΔ αποτελεί προτεραιότητα των ανθρώπων που μένουν εκτός αγοράς εργασίας. Οι μισθωτοί που είτε απολύθηκαν είτε έληξε η σύμβαση εργασίας τους, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση εντός 60 ημερών από τη διακοπή της εργασίας. Η επιδότηση καταβάλλεται μία φορά τον μήνα για έναν χρόνο και ανέρχεται σε 430,75 ευρώ. Σημειώνεται ότι οι Έλληνες άνεργοι εξακολουθούν να παίρνουν μόνο για 12 μήνες το χαμηλότερο επίδομα ανεργίας σε όλη την Ευρώπη, καθώς το αρχικό κατώτατο επίδομα ανέρχεται στο 50% του βασικού μισθού. Σε χώρες, όμως, όπως η Ισπανία, καλύπτει το 67%-70% του βασικού μισθού και χορηγείται για τουλάχιστον 21-24 μήνες.

Για όσους έχουν κάρτα ανεργίας στον ΟΑΕΔ, η εξασφάλιση μίας θέσης εργασίας αποδεικνύεται ευκολότερη με τα επιδοτούμενα προγράμματα εργασίας: είτε επιδοτώντας επιχειρήσεις να προσλάβουν ανέργους είτε βοηθώντας τους να ανοίξουν τη δική τους επιχείρηση. «Σύμφωνα με πρόσφατες αξιολογήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τουλάχιστον το 65% όσων έχουν λάβει επιδότηση απασχόλησης και το 75% όσων έχουν πάρει επιδότηση αυτοαπασχόλησης παραμένουν στην αγορά εργασίας ακόμη και τρία χρόνια μετά τη λήξη των επιδοτούμενων προγραμμάτων», επισημαίνει ο διοικητής του ΟΑΕΔ κ. Γιώργος Βερναδάκης.

Μετά τα 45
Περισσότερες πόρτες για δουλειά καλούνται να χτυπήσουν οι άνεργοι άνω των 45 ετών, προσπάθεια που ωστόσο δεν έχει συχνά αίσιο τέλος. «Είναι γνωστό ότι γι΄ αυτές τις ηλικίες, η εύρεση εργασίας είναι ένας συνεχής αγώνας», επισημαίνει η κ. Λιζ Μεσθεναίου, κοινωνιολόγος- ερευνήτρια και ιδρυτικό μέλος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού 50+ Ελλάς.

Ο κ. Κυριάκος Καφαλής βρίσκεται, όπως λέει, στα όρια της εξαθλίωσης. Εργαζόμενος στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ροδόπης, ο 48χρονος πατέρας δύο παιδιών, παραμένει απλήρωτος για 17 μήνες. «Για μένα σε αυτήν την ηλικία είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί νέος εργοδότης, αν χάσω τώρα τη δουλειά μου. Ειδικά στην περιοχή κυριαρχεί η ανασφάλεια. Κάθε μέρα κλείνουν επιχειρήσεις και χάνονται θέσεις εργασίας. Από την άλλη, τα προσωπικά μας δάνεια μένουν απλήρωτα, οι τράπεζες μάς κυνηγούν», λέει.

Εργασιακή διέξοδος υπάρχει κυρίως για εκείνους, οι οποίοι αναγκάστηκαν να αφήσουν το γραφείο τους προς το τέλος της καριέρας τους. Έτσι, το πρόγραμμα του ΟΑΕΔ «Πλησίον της σύνταξης», χρηματοδοτεί επιχειρήσεις να προσλάβουν άνδρες άνω των 60 ετών και γυναίκες άνω των 55 ετών. Η βασική προϋπόθεση είναι να υπολείπονται 1.500 ένσημα από τον ενδιαφερόμενο ή μέχρι πέντε χρόνια για να βγουν στη σύνταξη. Παράλληλα, ο οργανισμός τρέχει το πρόγραμμα νέων θέσεων εργασίας για ανέργους άνω των 45 ετών, διάρκειας από 18 έως 24 μήνες ανάλογα με τις επιχειρήσεις.


Διά βίου εκπαίδευση και φοίτηση εξ αποστάσεως

«ΟΣΟ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ μπαίνει σε κάθε εργασιακό κλάδο τόσο οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ακολουθούν τις νέες εξελίξεις και να εκσυγχρονίζονται», τονίζει η κοινωνιολόγος κ. Λιζ Μεσθεναίου. Συμπληρώνει δε ότι η συνεχής εκπαίδευση δεν θα πρέπει να αφορά μόνο αυτούς που μπαίνουν τώρα στην αγορά εργασίας αλλά πολύ περισσότερο αυτούς που ήδη εργάζονται.

Ωστόσο, η διά βίου μάθηση στην Ελλάδα εμφανίστηκε αργά. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την ανάπτυξη της διά βίου μάθησης, έξι στους δέκα εργαζόμενους στην Τσεχία μπαίνουν στη διαδικασία να αποκτήσουν νέες δεξιότητες και τεχνικές, τη στιγμή που στην Ελλάδα μόλις το 14% θεωρεί κάτι τέτοιο απαραίτητο. Όπως προκύπτει από πρόσφατη μελέτη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας, πρόσβαση σε κατάρτιση χρηματοδοτούμενη από τον εργοδότη είχαν λιγότεροι από δύο στους δέκα Έλληνες τους τελευταίους 12 μήνες.

Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων, Κέντρα Διά Βίου Μάθησης από απόσταση αλλά και εκπαίδευση ενηλίκων στην απόκτηση βασικών δεξιοτήτων στις νέες τεχνολογίες είναι μερικά μόνο από τα δεκάδες προγράμματα που πραγματοποιεί η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης του υπουργείου Παιδείας.

Ψηφιακή μόρφωση
Ακόμη και «πανεπιστημιακή» μόρφωση μπορούν να πάρουν όσοι επιθυμούν να βρουν δουλειά. Αρκεί να έχουν καλή σχέση με τις νέες τεχνολογίες. Περίπου 80 είναι αυτήν τη στιγμή τα Προγράμματα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (e-learning) που παρέχονται από το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Παν. Αθηνών, ενώ περίπου 1.200 καταρτιζόμενοι συμμετέχουν ετησίως.

Όπως επισημαίνει η κ. Λίνα Μίχα, υπεύθυνη προώθησης του Κέντρου, τα συγκεκριμένα προγράμματα έχουν διάρκεια από 2 έως και 9 μήνες, ενώ κάθε δύο μήνες ανοίγουν νέες θέσεις. Δικαίωμα συμμετοχής έχει κάθε ενήλικος, αρκεί να έχει ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση και να χρησιμοποιεί με άνεση τον υπολογιστή, μιας και τα μαθήματα γίνονται από απόσταση. Δεν είναι απαραίτητο ο ενδιαφερόμενος να έχει πανεπιστημιακές γνώσεις, καθώς στα προγράμματα μπορούν να συμμετέχουν και απόφοιτοι δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, έχοντας όμως μία επαγγελματική προϋπηρεσία σχετική με το αντικείμενο του εκάστοτε προγράμματος. Όσο για την ηλικία, οι «μαθητές» είναι από 20 έως 50 ετών ενώ το ετήσιο κόστοςκαθώς τα προγράμματα είναι αυτοχρηματοδοτούμενα – κυμαίνεται από 400 έως 1.950 ευρώ. Ο επόμενος κύκλος πρόσκλησης ενδιαφέροντος αναμένεται να προκηρυχθεί στις 9 Νοεμβρίου.