Φαβορί ο Ομπάμα, όμως δεν αποκλείεται και η έκπληξη

Έντεκα ποσοστιαίες μονάδες προηγείται σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις ο Μπάρακ Ομπάμα, όμως καθώς οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι (στην πλειοψηφία τους λευκοί) καταλήγουν αυτές τις ημέρες στο ποιον θα υποστηρίξουν, οι ειδικοί προβλέπουν ότι ο Τζον ΜακΚέιν θα μειώσει τη διαφορά. Δεν λείπουν μάλιστα και εκείνοι που αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο εκπλήξεων…
Oι πιθανότητες του Μπάρακ Ομπάμα να εκλεγεί 44ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής θα φανούν σχετικά γρήγορα το βράδυ των εκλογών, λίγο αφότου κλείσουν οι κάλπες στην ανατολική ακτή. Λαμβάνοντας υπόψη τις στατιστικές και τη δυναμική έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί μέχρι τώρα, εάν ο Δημοκρατικός υποψήφιος κερδίσει τις πολιτείες στις οποίες νίκησε ο Τζον Κέρι πριν από τέσσερα χρόνια θα χρειαστεί μόνο μία από τις τέσσερις πολιτείες που είχαν τότε ψηφίσει Ρεπουμπλικανούς- Οχάιο, Φλόριντα, Βιρτζίνια ή Βόρεια Καρολίνα- προκειμένου να εξασφαλίσει τους 270 εκλέκτορες που χρειάζεται. Αν δηλαδή κερδίσει δύο ή τρεις από αυτές τις πολιτείες θα έχει ουσιαστικά «κλειδώσει» τη νίκη.

Αυτά υποστηρίζουν οι δημοσκόποι. Καθώς μπαίνουμε στην τελική ευθεία όμως, εκφράζονται αμφιβολίες. Μπορεί οι μετρήσεις να δείχνουν ότι η επιλογή της Σάρας Πέιλιν μετά τον αρχικό ενθουσιασμό προκαλεί όλο και μεγαλύτερη αντίδραση στους πολίτες, όμως ο σημαντικός αριθμός των λευκών αναποφάσιστων- υπολογίζεται στο 15%- και η τάση τους να υποστηρίξουν τον ΜακΚέιν μπορεί να αλλάξει κάποιες ισορροπίες. Το επιτελείο του ΜακΚέιν μάλιστα μιλά για μια έκπληξη ανάλογη με εκείνη του 1948, όταν ο Τρούμαν κέρδισε τον Ντιούι, τον οποίο μέχρι εκείνη τη στιγμή τα γκάλοπ έφερναν νικητή.

Αστάθμητοι παράγοντες. Οι δημοσκόποι πάντως, επειδή ακριβώς αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν κάποιοι αστάθμητοι παράγοντες στις φετινές εκλογές, δείχνουν επιφυλακτικοί και το μόνο το οποίο σπεύδουν να τονίσουν είναι ότι το βράδυ της 4ης Νοεμβρίου «κανείς δεν θα βιαστεί να προβλέψει τον νικητή». Όπως λέει ο Σαμ Φιστ, επικεφαλής του πολιτικού τμήματος του τηλεοπτικού δικτύου CΝΝ, «φέτος θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί επειδή υπάρχουν περισσότερες εγγραφές στους εκλογικούς καταλόγους από νέους και μαύρους ψηφοφόρους». Τα ειδησεογραφικά μέσα έχουν αναβαθμίσει τα συστήματα που χρησιμοποιούνται στα exit polls, καθώς η υπερβολική εξάρτηση από αυτά έχει συχνά αποδειχθεί παραπλανητική στο παρελθόν. «Αναρωτιέμαι εδώ και εβδομάδες», λέει ο πολιτικός επιστήμονας Στίβεν Σάιερ, «ποιοι είναι “οι άγνωστοι άγνωστοι” αυτών των εκλογών; Για παράδειγμα, το σημαντικό ποσοστό όσων αρνούνται να απαντήσουν σε δημοσκοπήσεις τείνουν περισσότερο προς τους Ρεπουμπλικανούς, επειδή δεν θέλουν να παραδεχθούν ότι δεν υποστηρίζουν τον Ομπάμα, που είναι της “μόδας”; Αυτό θα σήμαινε ότι συστηματικά τα ποσοστά του ΜακΚέιν εμφανίζονται χαμηλότερα απ΄ όσο πραγματικά είναι. Πιστεύω ότι υπάρχει πιθανότητα 25%, οι φετινές εκλογές να κριθούν στο νήμα».


«Οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι έχουν τα χαρακτηριστικά των οπαδών του ΜακΚέιν»

Εκατοντάδες αναλυτές στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη έχουν προδικάσει το αποτέλεσμα της Σούπερ Τρίτης.

Όχι όμως και η Κάθι Φράνκοβιτς. Η διευθύντρια δημοσκοπήσεων του CΒS, αν και θεωρεί απίθανη την ανατροπή της τάσης υπέρ του Ομπάμα, δεν αποκλείει την έκπληξη στο αποτέλεσμα, αφού πιστεύει πως στο τέλος οι αναποφάσιστοι θα ψηφίσουν τον Τζον ΜακΚέιν.

Η δουλειά της Κάθι Φράνκοβιτς φτάνει σε εκατομμύρια νοικοκυριά μέσα από την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και το Διαδίκτυο, καθώς συχνά καλείται να μετατρέψει σε αριθμούς τις απόψεις της κοινής γνώμης για τους υποψηφίους προέδρους και τις πολιτικές στάσεις και συμπεριφορές. Πιστεύει ότι σε αυτές τις εκλογές η δυσαρέσκεια με την κυβέρνηση Μπους, η δημοτικότητα του οποίου έχει πέσει στο 22%- το χαμηλότερο ποσοστό που έχει σημειώσει ποτέ Αμερικανός πρόεδρος- και η ανησυχία για την οικονομία λειτουργούν υπέρ των Δημοκρατικών.

Το Ιράκ. «Η ανησυχία αυτή αντικατέστη σε τον πόλεμο στο Ιράκ ως η πιο δημοφιλής απάντηση στην ερώτηση ΄“ποιο θεωρείτε το σημαντικότερο πρόβλημα της χώρας”», λέει η Κάθι Φράνκοβιτς.

Συμμερίζεται την άποψη πολλών αναλυτών ότι αυτήν τη χρονιά για πρώτη φορά γράφτηκαν στους εκλογικούς καταλόγους και θα ψηφίσουν, ή έχουν ήδη ψηφίσει, νέοι και Αφροαμερικανοί. Όμως, εξηγεί, «πρέπει να δούμε ποιο είναι το μέγεθος της ψήφου σε αυτές τις δύο ομάδες, καθώς και να μελετήσουμε και άλλες εκλογικές ομάδες». Κι αυτό διότι, μας θυμίζει, κανένας Δημοκρατικός υποψήφιος από το 1964 κι έπειτα δεν έχει κατορθώσει να εξασφαλίσει την πλειοψηφία των λευκών ψηφοφόρων. Ο Τζον Κέρι το 2004 έλαβε το 41% και ο Ομπάμα, «πρέπει να τα πάει καλύτερα από τον Κέρι στους λευκούς».

Οι εκπλήξεις. Υπάρχει πιθανότητα εκπλήξεων, καθώς όλες οι δημοσκοπήσεις φέρνουν μπροστά και με μεγάλη διαφορά τον υποψήφιο των Δημοκρατικών; «Θεωρώ ότι μια πλήρης ανατροπή των δημοσκοπήσεων είναι εξαιρετικά απίθανη, αλλά οι δημοσκοπήσεις του CΒS δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι που δηλώνουν αναποφάσιστοι έχουν τα χαρακτηριστικά ψηφοφόρων του ΜακΚέιν και όχι του Ομπάμα. Οπότε, υποψιάζομαι ότι το τελικό αποτέλεσμα την επομένη των εκλογών για τον νικητή δεν θα έχει τη διαφορά που δίνουν σήμερα οι περισσότερες δημοσκοπήσεις».