«Εδώ δεν υπάρχουν πραγματικά παιδιά»

«Εσείς μπορείτε να λέτε ό,τι θέλετε, όμως η Καμόρα δίνει στον κόσμο δουλειά.
Όλοι πετάνε λάσπη σε τούτο τον τόπο, αλλά δεν είναι ο Πέμπτος Κόσμος, όπως λένε κάποιοι. Η πραγματική βρωμιά βρίσκεται αλλού. Όπως λέμε στη Νάπολι, το κεφάλι του ψαριού βρωμάει περισσότερο από την ουρά του. Εδώ, βλέπετε την ουρά. Για να δείτε ολόκληρη την εικόνα, πρέπει να κοιτάξετε το κεφάλι, τον κόσμο των πολιτικών».

O άνθρωπος που κάθεται απέναντι στον ανταποκριτή των «Sunday Τimes», τον Μαρκ Φραντσέτι, έχει πολλά να πει, αλλά κανένα όνομα να δώσει, είναι άλλωστε επικεφαλής μιας φαμίλιας της Καμόρα, της ναπολιτάνικης Μαφίας. Είναι πενήντα ετών, αλλά έχει περάσει τα είκοσι από αυτά στη φυλακή, παραμένει υπό αυστηρή αστυνομική επιτήρηση και προσπαθεί να πείσει τον Φραντσέτι ότι διάγει πλέον έντιμη ζωή. Του λέει πως ξεκίνησε τη μακρά του σταδιοδρομία στο έγκλημα μικρό παιδί, κλέβοντας ποδήλατα, και μπήκε για πρώτη φορά στη φυλακή όταν ήταν 14 ετών. «Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο τώρα και το τότε. Τα χρήματα που διακυβεύονται σήμερα είναι υπερβολικά πολλά. Δεν υπάρχουν πια αξίες, κανόνες, αρχές. Παλιά, οι άνθρωποι κρατούσαν τον λόγο τους, λογοδοτούσαν για τις πράξεις τους. Σήμερα όλοι θέλουν να γίνουν αφεντικά. Τα κάνουν θάλασσα και αποποιούνται κάθε ευθύνη». Ο ίδιος, επιμένει, δεν θέλει να έχει πια σχέση. Τον ενδιαφέρουν μόνο οι απλές, καθημερινές απολαύσεις. «Έχω πληρώσει το χρέος μου και δεν χρωστάω σε κανέναν». Ο δημοσιογράφος όμως ξέρει πως λέει ψέματα. Μόνο τα μικρά ψάρια μπορούν να κόψουν τις γέφυρες με τη Μαφία.

Συνοικία Σκάμπια. Ο Φραντσέτι βρίσκεται στη συνοικία Σκάμπια, βόρεια της Νάπολις, βαδίζει στον δρόμο που χάραξε ο Ρομπέρτο Σαβιάνο, ο συγγραφέας τού «Γόμορρα». Εδώ, λένε τα επίσημα στοιχεία, λειτουργεί η μεγαλύτερη υπαίθρια αγορά ναρκωτικών της Ευρώπης. Μέρα μεσημέρι, οι τσιλιαδόροι έξω από το Le Vele (Τα Άρμενα), ένα τερατώδες συγκρότημα πολυκατοικιών, συμπεριφέρονται λες και στελεχώνουν φυλάκιο ελέγχου σε εμπόλεμη ζώνη. Στα κλιμακοστάσια του Le Vele, οι έμποροι έχουν απλωμένη την πραμάτεια τους 24 ώρες το 24ωρο. Ακόμα και siringaio, υπάρχει, μικροπωλητής συριγγών. Τι κι αν το αρχηγείο των καραμπινιέρων βρίσκεται μόλις 100 μέτρα μακριά;

«Όποιος γεννιέται εδώ, έχει ένα μειονέκτημα από την πρώτη κιόλας μέρα, γιατί μεγαλώνει σε έναν τόπο παραδομένο στην ανομία», λέει ο Φαμπρίτσιο Βαλέτι, ένας ιησουλιτης ιερέας από τη Σκάμπια. «Η ανεργία βρίσκεται στα ύψη, κοινωνική υποδομή δεν υφίσταται, μας κυβερνά η Καμόρα. Άπαξ και γεννηθείς σε αυτόν τον κόσμο, χρειάζεσαι τεράστιο θάρρος για να βγεις από αυτόν».

Ο Σαλβατόρε δεν έχει κλείσει καν τα 16 και βγάζει από το εμπόριο ναρκωτικών, τη χειρότερή του μέρα, 150 ευρώ. Ο πατέρας του είναι φυλακή, ο αδελφός του το ίδιο. «Κάνω αυτή τη ζωή γιατί μου αρέσει», λέει. «Δεν θα μπορούσα να με φανταστώ ποτέ σε μια συμβατική δουλειά. Θέλω να γίνω αφεντικό, τα αφεντικά στο Σύστημα είναι πραγματικοί άνδρες, έχουν αρχ… Ήδη μου φέρονται με σεβασμό. Σκέψου αργότερα…».

Οι φαμίλιες. Λίγοι γλιτώνουνκι ακόμα πιο λίγοι τρέφουν αυταπάτες: «Εδώ δεν υπάρχουν πραγματικά παιδιά, για να επιβιώσεις πρέπει να σκέφτεσαι σαν ενήλικος», λέει ο Ροζάριο Λα Ρόσα, ένας 20χρονος φοιτητής Νομικής. «Η οικονομική δύναμη της Καμόρα είναι τόσο μεγάλη και τόσο πολλοί άνθρωποι ζουν από αυτήν στη Νάπολι, που κάποιες φορές αναρωτιέμαι τι θα συνέβαινε αν έπαυε να υφίσταται».

Στη Σκάμπια και το Σεκοντιλιάνο, ένα ακόμα προπύργιο της Καμόρα, το «Σύστημα» έχει από καιρό νικήσει το κράτος. Τα δύο, εξάλλου, είναι αλληλένδετα. Οι φαμίλιες διατηρούν στενούς δεσμούς με διεφθαρμένους δημόσιους λειτουργούς και πολιτικούς. Κάθε φορά που ξεσπά κάποιος αιματηρός εμφύλιος, κάθε φορά που πλησιάζουν εκλογές, η κυβέρνηση κινητοποιείται, προχωρά σε συλλήψεις, απειλεί να στείλει στρατό. Ελάχιστοι ωστόσο πιστεύουν πως η Νάπολι πλησιάζει- έστω και στο ελάχιστο – στη συντριβή της Καμόρα.



Σε αριθμούς

90 εκατ. ευρώ είναι σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα ο ετήσιος τζίρος της ιταλικής Μαφίας.

1 εκατ. ευρώ είναι ο καθημερινός τζίρος των εμπόρων ναρκωτικών στη Σκάμπια, μια συνοικία-προπύργιο της Καμόρα, βόρεια της Νάπολις. 5.000

κιλά κοκαΐνης αλλάζουν χέρια, σε λιανική ή χονδρική πώληση, στη Σκάμπια κάθε μήνα. 78 διαφορετικές ομάδες, μέσα και γύρω από τη Νάπολι, περιλαμβάνει το «Σύστημα» της ναπολιτάνικης Μαφίας.

116 δολοφονίες σχετιζόμενες με την Καμόρα σημειώθηκαν το 2007 στην ευρύτερη περιοχή της Νάπολις.

100 νεκροί μέσα σε οκτώ μήνες: ο απολογισμός του πολέμου που ξέσπασε το 2004 ανάμεσα στη φαμίλια των Ντι Λάουρο και τους «αποστάτες» με επικεφαλής τον Ραφαέλε Αμάτο.


17 νομπελίστες στο πλευρό του Σαβιάνο

Δεκαεπτά νομπελίστες στο πλευρό του Ρομπέρτο Σαβιάνο έφερε η κινητοποίηση για τον 29χρονο συγγραφέα του «Γόμορρα», ο οποίος απειλήθηκε με προγραφή από τους Καζαλέζι, μιας από τις ισχυρότερες φαμίλιες της Καμόρα. Ο Ντάριο Φο, ο Ορχάν Παμούκ, ο Γκίντερ Γκρας, ο Ζοζέ Σαραμάγκου, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο Λεχ Βαλέσα και ο Ντέσμοντ Τούτου προσέθεσαν τη φωνή τους στις 250.000 υπογραφές που συγκεντρώθηκαν για να πουν «ότι η ασφάλεια του Ρομπέρτο Σαβιάνο μας αφορά όλους», καλώντας το κράτος να «εξαντλήσει κάθε προσπάθεια για να προστατεύσει τον συγγραφέα και να νικήσει την Καμόρα». Το μπεστ σέλερ του Σαβιάνο έχει μεταφραστεί σε 45 γλώσσες και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο.