Θα εξαγοράσουν τα χρέη των τραπεζών

Έκτακτο σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης, το οποίο θα προβλέπει μεταξύ άλλων τη δημιουργία μιας κρατικά ελεγχόμενης εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων που θα αναλάβει τα ζημιογόνα ομόλογα των τραπεζών και άλλα χρέη των ισολογισμών τους, θέτουν σε εφαρμογή η αμερικανική κυβέρνηση σε συνεργασία με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.

Πρόκειται για χρέη εκατοντάδων δισ. δολαρίων που έχουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από τις επενδύσεις τους σε ομόλογα με εγγύηση επισφαλή στεγαστικά δάνεια, τα οποία έχουν πλήξει την εμπιστοσύνη στις αγορές και είναι η καρδιά του προβλήματος: της μεγαλύτερης κρίσης στο παγκόσμιο χρηματιστηριακό σύστημα από το 1929.

Ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους δήλωσε χθες στον Λευκό Οίκο, έχοντας δίπλα του τον επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FΕD) Μπεν Μπερνάνκι, τον υπουργό Οικονομικών Χένρι Πόλσον και τον επικεφαλής της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κρίστοφερ Κοξ, πως η παρέμβαση της αμερικανικής κυβέρνησης στις χρηματαγορές όχι απλώς ενδείκνυται, αλλά «είναι ουσιώδους σημασίας», για να ηρεμήσουν οι νευρικοί καταναλωτές και να τερματιστεί η κρίση. «Η οικονομία της Αμερικής αντιμετωπίζει προκλήσεις που δεν έχουν προηγούμενο. Απαντάμε με μέτρα που δεν έχουν προηγούμενο… Είναι μια κρίσιμη στιγμή για την οικονομία της Αμερικής… Πρέπει να δράσουμε τώρα για να προστατεύσουμε την υγεία του έθνους μας από σοβαρό κίνδυνο», τόνισε ο Μπους στη δήλωση που έκανε στον Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου.

Η είδηση για την εκπόνηση του σχεδίου από τους Πόλσον και Μπερνάνκι, έφερε σημαντική ανάκαμψη στις αμερικανικές, ευρωπαϊκές και ασιατικές αγορές, που αντέδρασαν μετά την προχθεσινή κούρσα ανόδου 3,8% του Ντάου Τζόουνς. Στη Σοφοκλέους το Χ.Α. ενισχυόταν 7,8%, στο Λονδίνο η άνοδος ξεπερνούσε το 8%, στο Παρίσι 6,7%, ενώ το Τόκιο έκλεισε με κέρδη 3,76%.

Το Κραχ του 1929. Όπως αναφέρει σε άρθρο του στους «Τάιμς» της Νέας Υόρκης ο οικονομολόγος καθηγητής Πολ Κρούγκμαν, την προηγούμενη Κυριακή, ο κ. Πόλσον είπε ότι η κυβέρνηση δεν θα σώσει τράπεζες όπως η Lehman Βrothers από την καταστροφή. Μόλις τέσσερις μέρες μετά, «αντιμετωπίζοντας μια κρίση που κινδυνεύει να ξεφύγει από κάθε έλεγχο, οι περισσότεροι στην Ουάσιγκτον φαίνεται ότι αποφάσισαν πως η κυβέρνηση δεν είναι το πρόβλημα, αλλά η λύση. Αυτό που φαινόταν αδύνατο- το να εξαγοράσει η κυβέρνηση το μεγαλύτερο μέρος από τις ζημιές (των subprime) του ιδιωτικού τομέα- έγινε αναπόφευκτο», λέει χαρακτηριστικά.

Όπως αναφέρει ο καθηγητής, οι ΗΠΑ θέλουν πάση θυσία να αποφύγουν τα λάθη του Κραχ του 1929. Σήμερα δεν πρόκειται να ακολουθήσουν τη συμβουλή του τότε προέδρου των ΗΠΑ Χ. Χούβερ, ο οποίος είχε συμβουλέψει τον υπουργό Οικονομικών του Α. Μέλον: «Ρευστοποίησε την εργασία, ρευστοποίησε τις μετοχές, ρευστοποίησε τους αγρότες, ρευστοποίησε τα ακίνητα». Σήμερα η μεγάλη κρατική εξαγορά είναι καθ΄ οδόν. Το μόνο ερώτημα είναι, καταλήγει ο Κρούγκμαν, εάν η κρατική αυτή παρέμβαση θα γίνει με τον σωστό τρόπο.

Περισσότερα για την κρίση στο ένθετο «Χρήμα»
Ζουν σε σκηνές γιατί δεν έχουν πού αλλού να πάνε
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΑΤΑΣΑ ΜΠΑΣΤΕΑ

Χιλιάδες Αμερικανοί χάνουν τα σπίτια και τις δουλειές τους και αναγκάζονται να ζήσουν στους δρόμους. Οι ειδικοί μιλούν για το μεγαλύτερο κύμα αστέγων στη σύγχρονη Ιστορία των ΗΠΑ. Οι παραγκουπόλεις εμφανίζονται πλέον η μία μετά την άλλη στα περίχωρα των μεγάλων αστικών κέντρων.

Οι πρώτες σκηνές που εμφανίστηκαν δίπλα από τις σιδηροδρομικές γραμμές στο Ρίνο της Νεβάδας στήθηκαν από εκείνους που δεν είχαν πουθενά να πάνε όταν έκλεισε το καταφύγιο αστέγων της περιοχής. Σύντομα άρχισαν να γίνονται πολύ περισσότεροι: άνθρωποι που έχασαν τις δουλειές τους καθώς η κρίση της αμερικανικής οικονομίας βαθαίνει, νεοαφιχθέντες που εγκατέλειψαν άλλες περιοχές για να έλθουν εδώ αναζητώντας εργασία αλλά δεν κατόρθωσαν να βρουν, οικογένειες που έχασαν τα σπίτια τους επειδή δεν μπορούσαν να πληρώσουν τις δόσεις των στεγαστικών δανείων στις τράπεζες.

Σήμερα, λίγες εβδομάδες αργότερα, εκατοντάδες άνθρωποι έφθασαν να ζουν σε σκηνές μεγάλες και μικρές, δίπλα από ένα χωράφι γεμάτο μπάζα. Όπως και σε πολλές άλλες πόλεις των ΗΠΑ, έτσι και στο Ρίνο έχουν αρχίσει να ξεφυτρώνουν «παραγκουπόλεις», καταυλισμοί αστέγων, ανθρώπων που δεν έχουν πού αλλού να πάνε. Από το Σιάτλ έως την Ατλάντα και κυρίως γύρω από τις μεγάλες πόλεις της Καλιφόρνιας- μιας πολιτείας που κατατάσσεται τρίτη στις ΗΠΑ όσον αφορά τις κατασχέσεις σπιτιών από τις τράπεζες- οι δημοτικές αρχές καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση καταυλισμών αστέγων στη σύγχρονη Ιστορία. Η τάση μάλιστα κορυφώθηκε μετά τον Απρίλιο, οπότε και σημειώθηκε η έκρηξη στις τιμές των τροφίμων και των καυσίμων.

Το φαινόμενο των λεγόμενων «tent cities» έχει εκπλήξει ακόμα και τους πιο απαισιόδοξους, κυρίως λόγω της ταχύτητας με την οποία εξαπλώνονται. Ακόμα και η εύπορη περιοχή της Σάντα Μπάρμπαρα φιλοξενεί έναν τέτοιον καταυλισμό: ένα τεράστιο πάρκινγκ που παραχωρήθηκε σε ανθρώπους που έχουν ως σπίτι τους τα αυτοκίνητά τους. Στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, στην Τσατανούγκα του Τενεσί, στο Κολόμπους του Οχάιο οι εκκλησίες αναφέρουν ότι τα γεύματα που πρέπει να προετοιμάσουν για τους αστέγους στις παραγκουπόλεις των περιοχών τους έχουν αυξηθεί κατά εκατοντάδες.

Ακόμη και μωρά. Στους καταυλισμούς αυτούς βλέπεις τους πάντες: λευκούς, ισπανόφωνους, μαύρους, ηλικιωμένους, νέους, ακόμα και μωρά. Ο Μπένσον Βιβιέρ, βετεράνος του Βιετνάμ, μπόρεσε να ξαναπερπατήσει έπειτα από χρόνια που ήταν καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι, κάνοντας εγχείρηση. Όμως έτσι έχασε το επίδομα αναπηρίας που λάμβανε και τώρα δεν έχει καθόλου χρήματα. Ο Κόλιν Ντέιτζ ζούσε μέχρι πριν από λίγο καιρό σε μια όμορφη βίλα στο Οντάριο της Καλιφόρνιας. Η εταιρεία του έκανε απολύσεις, εκείνος δεν μπορούσε πλέον να πληρώσει τις δόσεις για το σπίτι του, η τράπεζα του το κατέσχεσε και βρέθηκε μπροστά σε δίλημμα. «Έπρεπε να αποφασίσω», λέει, «εάν θα τάιζα την οικογένειά μου ή θα κρατούσα το σπίτι. Η επιλογή ήταν προφανής. Κι έτσι βρεθήκαμε 5 άνθρωποι να ζούμε σε σκηνές, χωρίς να ξέρουμε τι θα γίνει αύριο».


Ζημιές από ομόλογα της Lehman στην Ελλάδα

Απώλειες εκατομμυρίων ευρώ έχει προκαλέσει και στην Ελλάδα η χρεοκοπία της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Lehman Βrothers, καθώς ακόμα και ιδιώτες πελάτες έχουν πάρει από το γκισέ τραπεζών μερίδια σε ομόλογα του αμερικανικού ομίλου, η αξία των οποίων έχει εξανεμιστεί.

Σύμφωνα με πληροφορίες, σε ομόλογα της Lehman Βrothers είχαν επενδύσει πελάτες της Citibank, οι οποίοι «από το γκισέ» αγόρασαν ειδικά προϊόντα της τράπεζας. Παρά το γεγονός ότι ήταν εγγυημένου κεφαλαίου στη λήξη τους, εγγυητής ήταν η Lehman Βrothers και όχι η Citibank, με αποτέλεσμα, μετά τη χρεοκοπία, η αξία τους να έχει εξανεμιστεί. Ήδη από τις αρχές της εβδομάδας η τράπεζα ενημερώνει τους πελάτες τους, δίνοντάς τους την εναλλακτική, είτε να περιμένουν μέχρι να ξεκαθαρίσει ή κατάσταση είτε να προσπαθήσουν να ρευστοποιήσουν τις επενδύσεις τους, καταγράφοντας όμως σημαντικές ζημιές. Το ύψος των επενδύσεων αλλά και ο αριθμός των πελατών που έχουν θιγεί δεν έχει γίνει ακόμα γνωστός, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες προϊόντα της Lehman έχουν διαθέσει σε πελάτες τους και άλλες τράπεζες.

Πάντως, κανένας κίνδυνος δεν συντρέχει για τους πελάτες της Αlico στην Ελλάδα σύμφωνα με την εταιρεία. Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της η εταιρεία, με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις στη μητρική ΑΙG, οι εταιρείες του ομίλου στην Ελλάδα Αlico ΑΙG Life και Νational Union/ ΑΙG Greece ενημερώνουν τους ασφαλισμένους τους και τους δικαιούχους αποζημιώσεων ότι είναι απολύτως διασφαλισμένοι με την πιστοποιημένη υπερκάλυψη των ασφαλιστικών αποθεμάτων που προβλέπει η ελληνική ασφαλιστική νομοθεσία.