[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η ελληνική κοινωνία αδιαφορεί για το περιβάλλον

«Ο Έλληνας δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι το περιβάλλον δεν μας εξασφαλίζει απλώς καλύτερη ζωή, αλλά την ίδια μας τη ζωή». Ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος είναι ο πρώτος εισαγγελέας Περιβάλλοντος, εκπροσωπεί δηλαδή έναν νεότευκτο θεσμό, που όμως δεν έχει αρμοδιότητα να κινητοποιήσει την μπουλντόζα.
Το συμπέρασμα πάντως, από τη μικρή εμπειρία που έχει μέχρι στιγμής, είναι απογοητευτικό. «Η ελληνική κοινωνία νομίζει ότι το περιβάλλον δεν την αφορά», λέει χαρακτηριστικά.

Το περιβάλλον σώζεται;
Ναι, ασφαλώς μπορεί να σωθεί. Αρκεί να δουλέψουμε όλοι.

Ο εισαγγελέας Περιβάλλοντος τι μπορεί να κάνει;

Αν μη τι άλλο, με τη δικαστική του παρέμβαση να ασκεί συγκρατητική επίδραση και να ευαισθητοποιεί τους αρμόδιους κρατικούς φορείς στην προστασία του περιβάλλοντος.

Ο τίτλος ανταποκρίνεται στις αρμοδιότητες που σας έχουν εκχωρηθεί;

Όχι, θέλει δουλειά ακόμη. Η προστασία του περιβάλλοντος απαιτεί δραστικά μέτρα. Η Δικαιοσύνη τα λαμβάνει;

Ναι. Η Δικαιοσύνη στον τομέα ευθύνης και λειτουργίας της (διοικητική, πολιτική, ποινική) κάνει σημαντικά βήματα για την προστασία του περιβάλλοντος.

Η κοινωνία είναι ώριμη για αλλαγές εκ βάθρων προς αυτή την κατεύθυνση;

Δυστυχώς, αυτό είναι το πρόβλημα. Η ελληνική κοινωνία αδιαφορεί για το περιβάλλον. Ο Έλληνας δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι το περιβάλλον δεν μας εξασφαλίζει απλώς καλύτερη ζωή. Αλλά την ίδια μας τη ζωή.

Ποια μέσα έχετε στη διάθεσή σας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών σας;

Έχουμε αρκετά μέσα. Όχι ευθέως, όπως καταλαβαίνετε, αλλά εμμέσως. Οτιδήποτε ζητήσουμε από οποιονδήποτε κρατικό φορέα το έχουμε. Μακάρι να τα είχαμε αμέσως και πρωτογενώς. Στη χώρα μας αντιμετωπίζεται με την απαιτούμενη σοβαρότητα το περιβάλλον;

Ασφαλέστατα όχι. Εξ ου και οι καταδίκες της χώρας μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για θέματα περιβάλλοντος.

Στην Ευρώπη;
Αντίθετα στην Ευρώπη έχουν κατανοήσει προ πολλού ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι όρος ζωής και υπάρχει και σχετική πρόβλεψη γι΄ αυτό στο (μη ψηφισθέν) Σύνταγμα της Ευρώπης.

Ποιος έχει τις περισσότερες αναστολές; Οι Έλληνες πολίτες ή η διοίκηση;

Ο κτίζων αυθαίρετα, ρυπαίνων ασυστόλως και υποβαθμίζων το περιβάλλον συμπολίτης μας, κάνει το ίδιο κακό με τον αδιάφορο, πλην όμως αρμόδιο για την προστασία του περιβάλλοντος, δημόσιο λειτουργό.

Αν πρόκειται για το δικό μας σπίτι, το θυσιάζουμε για το κοινό καλό;

Αστειεύεστε; Πολλές, μα πάρα πολλές δικογραφίες μας αναφέρονται σε μια οργιά τόπο. Σε πόντους δηλαδή ή σε μέτρα, που ακόμη κι αυτά τα διεκδικούμε με νύχια και με δόντια.

Πιστεύετε πως έχουμε αντιληφθεί την κρισιμότητα της κατάστασης;

Η ελληνική κοινωνία δεν «αφουγκράζεται» το περιβάλλον. Νομίζει ότι δεν την αφορά. Πλην όμως, η συνεχιζόμενη υποβάθμιση αποτελεί σοβαρή απειλή για την αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας και αντιστρατεύεται τα δικαιώματα των επερχόμενων γενεών.

Η Δικαιοσύνη έχει δικαίωμα να κινητοποιήσει την μπουλντόζα;
Όχι. Κανένα δικαίωμα. Μόνο να διώξει ποινικά τους αυθαιρετούντες μπορεί.

Ποιος το έχει;
Κατά τον νόμο, οι κατεδαφίσεις γίνονται με ευθύνη του γενικού γραμματέα της οικείας περιφέρειας και με την τεχνική υποστήριξη της αρμόδιας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Τι εμποδίζει την υλοποίηση των πρωτοκόλλων κατεδάφισης;
Ειλικρινά δεν το γνωρίζω και δεν μπορώ να καταλάβω την αδυναμία αυτή.

Το πολιτικό κόστος μετράει κατά τη γνώμη σας;

Νομίζω πως ναι. Εσείς, αν μπορούσατε, θα δίνατε εντολή για την κατεδάφιση κατοικίας;

Ναι, εάν υπήρχε τελεσίδικο πρωτόκολλο κατεδάφισης.

Θα ξεσπιτώνατε μια οικογένεια ελαφρά τη καρδία;

Όχι ελαφρά τη καρδία, αλλά με βάση τον νόμο. Και με την ιερή αγανάκτηση αυτού που σέβεται τη νομιμότητα, ενώ ο άλλος βάναυσα αυθαιρετεί.

Ο Έλληνας επιδίδεται στην αυθαιρεσία. Πού το αποδίδετε;
Στο ότι δεν λειτουργούν καλά οι ως άνω κατασταλτικοί μηχανισμοί. Γιατί εάν γνώριζε ότι θα κατεδαφιστεί το αυθαίρετο, ασφαλώς δεν επρόκειτο να μπει σ΄ αυτή τη διαδικασία.

Ο θεσμός του εισαγγελέα Περιβάλλοντος είναι νεότευκτος.
Έχει μέλλον;

Ειλικρινά πιστεύω πως ναι. Έχει μέλλον. Αρκεί να του δοθούν περισσότερες εξουσίες και πιο πολλά τεχνικά μέσα, και βεβαίως να ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με αυτό.

Η προστασία του περιβάλλοντος είναι μόδα ή ανάγκη;

Είναι ανάγκη. Το περιβάλλον είναι η ίδια μας η ζωή. Όποιος προστατεύει το περιβάλλον, προστατεύει τη ζωή τη δικιά του και τη ζωή των παιδιών του.