Το φάντασμα του Μουσολίνι δεν τους τρομάζει

Εξήντα και πλέον χρόνια από την πτώση του φασισμού, η Τρίτη Ιταλική Δημοκρατία εγκαινιάζεται από τους πολιτικούς κληρονόμους του Μπενίτο Μουσολίνι. Κι όμως στην Ιταλία κανένας δεν φαίνεται να τρομάζει από το σκοτεινό παρελθόν της.
Oι Ιταλοί δεν τρόμαξαν ούτε από τους φασιστικούς χαιρετισμούς των συγκεντρωμένων οπαδών του πρώην ηγέτη της νεοφασιστικής νεολαίας Τζάνι Αλεμάνο μετά τη νίκη του στη Ρώμη, ούτε από τον κέλτικο σταυρό, ένα φορτισμένο σύμβολο, που φοράει και δεν φρόντισε να κρύψει ο νέος δήμαρχος της «αιώνιας πόλης». Τι συμβαίνει, λοιπόν, στην Ιταλία; Οι δαίμονες της Άκρας Δεξιάς δεν έχουν ενταφιαστεί ποτέ, όπως έγραφε στο κύριο άρθρο του ο Ιndependent μετά την εκλογή του Αλεμάνο, την περασμένη Δευτέρα; Ή μήπως η χώρα έκανε ένα σημαντικό βήμα προς την πολιτική ομαλότητα, όπως έγραφε η Repubblica μετά την εκλογή του ηγέτη της Εθνικής Συμμαχίας Τζανφράνκο Φίνι στην προεδρία της Βουλής; Δύο πρώην φασίστες, νεοφασίστες ή μεταφασίστες (ανάλογα με την προσέγγιση) ενσαρκώνουν την ολική επαναφορά της πιο σκληρής πτέρυγας της Δεξιάς του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Και εξηγούν τους λόγους αυτής της επαναφοράς.

«Κανένας δεν μπορεί να μη γιορτάζει την 25η Απριλίου», επέτειο της πτώσης του φασιστικού καθεστώτος, δήλωνε προχθές ο Φίνι!

«Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη». Ο Αλεμάνο δεν οφείλει ασφαλώς τη νίκη του στις παλιές ιδεολογικές του πεποιθήσεις. Κέρδισε γιατί απλώς έπαιξε με τη γνωστή ξενοφοβική ρητορική, το χαρτί της ανασφάλειας, ένα προνομιακό πεδίο της Δεξιάς. Αυτό το γενικευμένο αίσθημα της ανασφάλειας, το οποίο κορυφώθηκε έπειτα από δύο επεισόδια βιασμών με δράστες Ρουμάνους λαθρομετανάστες, ήταν αρκετό για να δοθεί τέλος στην αντιφασιστική παράδοση της Ρώμης. Στο Κουαντράρο, μια περιοχή στην περιφέρεια της ιταλικής πρωτεύουσας όπου έβρισκαν καταφύγιο οι αντάρτες γιατί δεν είχαν πατήσει ποτέ το πόδι τους οι φασίστες και οι ναζί, ο Αλεμάνο κέρδισε 19 από τις 20 έδρες. Το ίδιο συνέβη και σε άλλους παραδοσιακά «κόκκινους» δήμους.

Ο Αλεμάνο, που κάποτε είχε συλληφθεί για βιαιοπραγίες και τραμπουκισμό, δεν φαίνεται πια απειλητικός ούτε καν στους παραδοσιακούς αντιπάλους του. «Ο Τζάνι είναι σοβαρό πρόσωπο. Ας μην τον σταυρώνουμε πια για το παρελθόν του», τόνισε αυτήν την εβδομάδα ο Μάριο Καπάνα, ιδρυτής του φοιτητικού κινήματος το 1968, που κάποτε κινδύνευσε να χάσει τη ζωή του από τα χέρια των νεοφασιστών. Από μια άποψη η Ιταλία ζει ένα είδος εθνικής συμφιλίωσης. Η στροφή του Φίνι. «Με εμένα τελείωσε η μεταπολεμική περίοδος». Με αυτήν τη φράση, που εκστόμισε μετά την εκλογή του στην προεδρία της Βουλής, ο Φίνι ολοκλήρωσε την επιχείρηση ιδεολογικής αποφόρτισης και δημοκρατικής νομιμοποίησης που άρχισε πριν από δεκατρία χρόνια. Ο άνθρωπος που χαρακτήρισε κάποτε τον Μουσολίνι ως τον μεγαλύτερο ηγέτη του 20ού αιώνα, διέλυσε το 1995 στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην πόλη Φιούτζι το νεοφασιστικό Ιταλικό Κοινωνικό Κίνημα (ΜSΙ) και το μετονόμασε σε Εθνική Συμμαχία. Όπως σημειώνει ο συγγραφέας Τομπάιας Τζόουνς στη χθεσινή Guardian, ένας αναθεωρητικός άνεμος αποκατέστησε τον Μουσολίνι και την εικόνα των τεράτων-οπαδών του που είχαν αποτυπώσει ο Μπερτολούτσι στο «1900» και ο Παζολίνι στο «Σαλό».

«Κανένας δεν μπορεί να μη γιορτάζει την 25η Απριλίου», επέτειο της πτώσης του φασιστικού καθεστώτος, δήλωνε προχθές ο Φίνι. Την ίδια ώρα, βέβαια, ο σύμβουλός του Ινάτσιο Λα Ρούσα αγκάλιαζε την Αλεσάντρα Μουσολίνι και της έλεγε αρκετά δυνατά ώστε να τον ακούσουν όλοι: «Αγαπώ κι εσένα και τον παππού σου»…