Οι παγίδες του οβελία

Oι τροφικές δηλητηριάσεις αποτελούν αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο την εορταστική περίοδο, καθώς πολλοί μαγειρεύουν για ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό ατόμων, με συνέπεια να αγοράζουν, να αποθηκεύουν και να χρησιμοποιούν ποσότητες τροφίμων μεγαλύτερες από αυτές που έχουν συνηθίσει.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Τάϊμς» του Λονδίνου, η τροφική δηλητηρίαση εκδηλώνεται όταν επιβλαβή βακτήρια προσκολληθούν στο εσωτερικό τοίχωμα του εντέρου. Η μόλυνση από αυτά τα βακτήρια μπορεί να γίνει με τρεις κύριους τρόπους: με κατανάλωση ληγμένων τροφίμων, με μόλυνση μαγειρεμένου φαγητού από ωμό (γεγονός που συχνά συνεπάγεται κακή υγιεινή) και με κατανάλωση φαγητού το οποίο είτε δεν μαγειρεύτηκε καλά είτε δεν αποθηκεύθηκε σωστά. Υπάρχουν επίσης ορισμένες λοιμώξεις που μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τα βακτήρια

Τα πιο συνηθισμένα βακτήρια που ευθύνονται για τις τροφικές δηλητηριάσεις είναι το καμπυλοβακτήριο (τείνει να ανευρίσκεται στα πουλερικά, στο κόκκινο κρέας και στο μη παστεριωμένο γάλα), η σαλμονέλα (μπορεί να υπάρχει σχεδόν σε όλα τα τρόφιμα, αλλά τείνει να περιέχεται κυρίως στα μισοψημένα πουλερικά, στο μη παστεριωμένο γάλα και στα αυγά), το κολοβακτηρίδιο ή Ε. coli (καραδοκεί στον μισοψημένο κιμά) και η λιστέρια (γενικά ανευρίσκεται σε πατέ και μαλακά τυριά).

Σχεδόν όλα τα τρόφιμα μπορεί να μας αρρωστήσουν, εάν παραμείνουν επί επαρκές χρονικό διάστημα στις θερμοκρασίες που απαιτούνται ώστε να αναπτυχθούν τα βακτήρια (το ρύζι λ.χ. που έχει απομείνει με τις ώρες εκτός ψυγείου αποτελεί μία από τις συνηθέστερες αιτίες τροφικής δηλητηρίασης).

Τα συμπτώματα

Τα συμπτώματα της τροφικής δηλητηρίασης (συνήθως ναυτία, έμετος, διάρροια και πυρετός) εκδηλώνονται σε γενικές γραμμές μέσα σε λίγες ώρες από την κατανάλωση του αλλοιωμένου τροφίμου, αλλά μπορεί να περάσουν και κάποιες μέρες έως ότου εκδηλωθούν.
 
Όσον αφορά τη διάρκεια της δηλητηρίασης, τα περισσότερα κρούσματα διαρκούν μίαδύο ημέρες. Αν επιμείνουν παραπάνω ή αν παρουσιαστεί επιδείνωση της γενικής κατάστασης (λ.χ. με αίμα στα κόπρανα), απαιτείται εξέταση από γιατρό. Όσον αφορά την αντιμετώπιση, στη διάρκεια της οξείας φάσης με τον έμετο, ο πάσχων δεν πρέπει να τρώει στερεά τροφή. Όταν περάσει μία ώρα από τον έμετο, μπορεί να δοκιμάσει να πιει μικρές γουλιές νερό (το νερό είναι απαραίτητο για να αποφευχθεί η αφυδάτωση) και σταδιακά να πίνει περισσότερο.

Το φαγητό μπορεί να το ξαναρχίσει όταν ο ασθενής έχει μείνει χωρίς έμετο επί αρκετές ώρες. Η επανασίτιση πρέπει να αρχίσει με απλά, εύπεπτα τρόφιμα, όπως ρύζι, σκέτες πατάτες με αλάτι και ψημένο λευκό ψωμί.

Πρόληψη

Τα καλά νέα είναι πως υπάρχουν τρόποι για να αποφύγει κανείς τα προαναφερθέντα δεινά. Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) εξέδωσε εν όψει Πάσχα συμβουλές προς τους καταναλωτές, ώστε να προστατευθούν από την επιμόλυνση των τροφίμων.

Ο δεκάλογος της σωστής συντήρησης

1 Μην υπερφορτώνετε το ψυγείο με τρόφιμα, διότι η κυκλοφορία του αέρα δεν γίνεται σωστά με συνέπεια να μη δουλεύει στις σωστές θερμοκρασίες.

2 Στο ψυγείο, να αποθηκεύετε τα τρόφιμα που είναι έτοιμα προς κατανάλωση πιο ψηλά από τα ωμά (το ωμό κρέας πρέπει να μπαίνει στο κάτω μέρος και οι σαλάτες στο πάνω).

3 Να αποφεύγετε να διατηρείτε για πολύ νωπό κρέας στην κατάψυξη, διότι υποβαθμίζεται η ποιότητά του.

4 Να μην αποψύχετε κατεψυγμένα τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου. Να τα τοποθετείτε στη συντήρηση του ψυγείου, στο κατώτερο μέρος του, για τουλάχιστον 24 ώρες. Όταν βιάζεστε, να αποψύχετε τα τρόφιμα κάτω από τρεχούμενο νερό.

5 Να προγραμματίζετε σωστά τις προμήθειές σας.

6 Καλό είναι να αποφεύγετε τη χρήση ωμών αυγών για την παρασκευή μαγιονέζας και γλυκισμάτων, τα οποία δεν θέλουν ψήσιμο (όπως μους, τιραμισού κ.λπ.)

7 Να ψήνετε πολύ καλά το κρέας.

8 Να μην τοποθετείτε τα ζεστά τρόφιμα κατευθείαν εντός του ψυγείου, εκτός κι αν τα αποθηκεύετε σε ρηχά τάπερ.

9 Να μην ξαναζεσταίνετε το μαγειρεμένο φαγητό περισσότερες από μία φορές.

10 Για να επιτύχετε ταχύτερη ψύξη των τροφίμων, να χρησιμοποιείτε ρηχά και όσο το δυνατόν πιο μικρά τάπερ (αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ορισμένα τρόφιμα, όπως το ρύζι).

Πριν ψήσετε 

* Μην αφήνετε το ωμό να ακουμπά ή να στάζει σε άλλα τρόφιμα. ? Να χρησιμοποιείτε διαφορετικά μαχαίρια και επιφάνειες κοπής για το ωμό κρέας και για τα ψημένα τρόφιμα.

* Να μην τοποθετείτε ψημένο φαγητό στο ίδιο πιάτο που είχατε χρησιμοποιήσει για το ωμό κρέας (εκτός κι αν πλύνετε πρώτα σχολαστικά το πιάτο με ζεστό νερό και σαπούνι).

* Να πλένετε καλά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό κάθε φορά που πιάνετε ωμό κρέας.

* Να μην προσθέτετε σε ψημένο κρέας σάλτσα ή μαρινάδα την οποία έχετε πρώτα χρησιμοποιήσει σε ωμό.

Το ψήσιμο

Βεβαιωθείτε ότι το φαγητό είναι καλοψημένο. Αυτό θα το εξασφαλίσετε αποψύχοντας καλά το κρέας προτού το ψήσετε, γυρνώντας το συχνά για να ψηθεί ομοιόμορφα και ελέγχοντας το εσωτερικό του πριν το καταναλώσετε, ώστε να βεβαιωθείτε ότι έχει ψηθεί πολύ καλά και στο εσωτερικό του. Να θυμάστε ότι ακόμα κι αν το κρέας είναι καμένο εξωτερικά, μπορεί να μην είναι καλά ψημένο από μέσα. Γι΄ αυτό πρέπει να ψήνεται ομοιόμορφα, σε σταθερή θερμοκρασία.

LΙΝΚS

Υπηρεσία Προδιαγραφών Τροφίμων (FSΑ), Βρετανία www.eatwell.gov.uk

Ίδρυμα Μελέτης των Τροφίμων (ΙFR), Βρετανία www.ifr.acuk/default.html

Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) www.efet.gr